PL60825B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 08.XI.1967 10.XI.1986 dla zastrz. 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12 23.111.1967 dla zastrz. 2, 3, 11 Niemiecka Republika Demokra- . tyczna 5.XII.1970 KI. 21 d1, 61/03 MKP H 02 k, 13/04 rnTLJOTEKAf \ Wspóltwórcy wynalazku: Walter Forste, Gottfried Ostermay, Joachim Schreiber Wlasciciel patentu: Vereinigung Yolkseigener Betriebe Elektrogerate, Berlin (Niemiecka Republika Demokratyczna) Polaczenie stykowe miedzy dzialkami komutatora weglowego i koncami uzwojenia twornika Przedmiotem wynalazku jest polaczenie stykowe miedzy wycinkami komutatora weglowego i kon¬ cami uzwojenia twornika w maszynach elektrycz¬ nych wyposazonych w komutator weglowy.Znane jest wykonanie polaczen stykowych przez sprasowanie proszku metalowego lub weglowego otaczajacego koniec uzwojenia twornika w nawier¬ conym otworze lub nacieciu wycinka komutatora weglowego. Drgania i sily odsrodkowe wystepu¬ jace przy biegu maszyny uszkadzaja jednak cze¬ sto takie polaczenia stwarzajac zaklócenia w jej pracy.Znane tez jest polaczenie uzyskiwane w ten spo¬ sób, ze przy produkcji wycinków komutatora we¬ glowego z mieszanki proszku weglowego sposobem prasowania dodaje sie do czesci tej mieszanki proszku metalowego dodajac go do formy tak, aby tylko koniec wycinka komutatora weglowego byl wykonany z tej mieszanki proszku metalowo-we- glowego tworzac zestyk z koncem uzwojenia twor¬ nika.Poza tym znane jest miedziowanie czesci wy¬ cinka komutatora weglowego wchodzacej w zestyk z koncem uzwojenia twornika. Znane jest równiez mocowanie pod podstawa lub w bocznym wycie¬ ciu wzdluznym wycinka komutatora weglowego ksztaltki metalowej z koncówka pasemkowa prze¬ znaczona do przylutowania konców uzwojen twor¬ nika. Wada tych znanych polaczen stykowych jest to, ze nie zapewniaja one dostatecznej niezawod- 10 20 25 2 nosci pracy, a przy ich wykonaniu zuzywa sie bar¬ dzo duzo materialu i czasu oraz wymagana jest duza liczba detali.Znane sa takze polaczenia stykowe wykonane w ten sposób, ze poszczególne wycinki komutatora weglowego zaopatrzone sa w zlobki lub otwory, przez które przed lub po zlozeniu komutatora prze¬ wleka sie konce uzwojen twornika, a nastepnie rozplaszcza sie je i zaciaga z powrotem do otwo¬ rów znajdujacych sie w wycinkach komutatora.Dodatkowe zamocowanie uzyskuje sie za pomoca przewodzacej i twardniejacej pasty lub kitu wpro¬ wadzanych do zlobka lub otworu wycinka komu¬ tatora. Wada natomiast takiego rozwiazania jest koniecznosc wykonania szeregu skomplikowanych i pracochlonnych czynnosci polegajacych zarówno na wytwarzaniu specjalnie uksztaltowanych wy¬ cinków komutatora weglowego, jak i wytwarzaniu specjalnych polaczen elektrycznych.Oprócz wyzej wymienionych polaczen znane jest jeszcze polaczenie stykowe polegajace na tym, ze na sciance czolowej korpusu komutatora weglo¬ wego mocuje sie kolpak pierscieniowy, zaopatrzo¬ ny w kolnierz z materialu nieprzewodzacego. Kol¬ pak ten, podzielony na obwodzie posiada naciete zlobki, które sa przedluzone na korpus komutatora, w które to zlobki zaklada sie nastepnie odpowied¬ nie konce uzwojenia twornika. W celu uzyskania trwalych polaczen stykowych zlobki wypelnia sie elektrycznie przewodzaca, utwardzalna masa- lana. 60825Wada natomiast takiego rozwiazania jest to, ze koniecznosc zastosowania utwardzalnej, przewodza¬ cej masy wymaga duzej starannosci przy wykony¬ waniu polaczen, poniewaz przypadkowe oblepienie nia wiodacych prad czesci komutatora lub tez kon¬ ców, uzwojen twornika powoduje zwarcie.Celem wynalazku jest zatem wyeliminowanie tych pracochlonnych i skomplikowanych technicz¬ nie operacji koniecznych dotychczas przy wykony¬ waniu polaczen stykowych, podwyzszenie ich ja¬ kosci prowadzacej bezposrednio do zwiekszenia niezawodnosci pracy maszyn elektrycznych, zaopa¬ trzonych w komutatory weglowe. Zasadniczym za¬ daniem wynalazku jest uzyskanie ulepszonego sty¬ ku miedzy wycinkami komutatora weglowego i koncami uzwojen twornika przez zastosowanie specjalnych kolpaków przylaczeniowych.Zgodnie z wynalazkiem cel ten zostal osiagniety w ten sposób, ze przy pomocy cylindrycznego kol¬ paka przylaczeniowego z materialu izolacyjnego, zaopatrzonego w piaste i kolnierz i zamocowanego w znany sposób na wale twornika zacisniete sa na wycinkach komutatora od jego strony czolowej od¬ izolowane konce uzwojenia twornika. Korpus ko¬ mutatora weglowego, odpowiednio przygotowany, jest przy tym wcisniety centrycznie w kolpak przy¬ laczeniowy. Dla wprowadzenia konców uzwojenia twornika wykonane sa na sciance czolowej kol¬ paka przylaczeniowego w odpowiednim odstepie od piasty i kolnierza otwory o ksztalcie okraglym lub eliptycznym w ilosci odpowiadajacej liczbie wy¬ cinków. Rozmieszczone sa one symetrycznie na obwodzie, a na przedluzeniu promieni przechodza¬ cych przez te otwory wykonane sa odpowiednie zlobki na wewnetrznej sciance kolnierza kolpaka przylaczeniowego.Konce uzwojenia twornika sa najpierw przed wcisnieciem korpusu komutatora weglowego w kol¬ pak przylaczeniowy przewlekane przez otwory kol¬ paka, a nastepnie ukladane w zlobkach znajduja¬ cych sie na jego kolniefzu. Dla ulatwienia dopro¬ wadzenia konców uzwojenia twornika do otworów kolpaka na plaszczyznie czolowej kolpaka przyla¬ czeniowego wykonane sa promieniste szczeliny przebiegajace od kolnierza i przenikajace do otwo¬ rów w kolpaku stycznie lub z zakrzywieniem. Roz¬ mieszczenie szczelin w stosunku do otworów w kol¬ paku dostosowuje sie do wymaganego w danym przypadku ukladu polaczen konców uzwojenia twornika.Szczególnie korzystne jeat przyporzadkowac po dwa otwory w kolpaku znajdujace sie bezposred¬ nio obok siebie, lub czesciowo przechodzace jeden w drugi o wspólnej szczelinie idacej od kolnierza kolpaka w taki sposób, aby jedno wykonanie kol¬ paka moglo sluzyc dla wszystkich sposobów pola¬ czen konców uzwojen twornika z wycinkami ko¬ mutatora weglowego. W tym przypadku na pro¬ mieniowym przedluzeniu otworów przyporzadko¬ wane sa kazdorazowo dwa zlobki na kolnierzu kolpaka, które znajduja sie z obu stron szczeliny na sciance czolowej.Dla ' uzyskania dobrego styku miedzy koncami uzwojenia twornika i wycinkami komutatora we- 60825 ±n 10 15 20 25 30 35 45 50 55 60 4 4 glowego na plaszczyznie zewnetrznej tych ostat¬ nich wykonuje sie naciecie lub wyzlobienie. Nie¬ zaleznie od powyzszego kolpak przylaczeniowy zaopatrzony jest w odpowiednie wzmocnienia na sciance czolowej, na przyklad w postaci zeberek, które jednoczesnie spelniaja role wentylatora.W celu uzyskania dokladnego osadzenia korpu¬ su komutatora weglowego w kolpaku przylacze¬ niowym kolpak komutatora lub kolpak przylacze¬ niowy jest zaopatrzony w piaste, przy czym w tym ostatnim przypadku piasta odpowiada dlugosci wy¬ cinka komutatora. Jesli natomiast korpus komu¬ tatora weglowego zaopatrzony jest w piaste prze¬ dluzona poza wycinki komutatora, to celowe jest aby piasta kolpaka przylaczeniowego byla zaopa¬ trzona w stopniowany wystep o dowolnym profilu do spasowania go z piasta korpusu komutatora o profilu uzupelniajacym.Zamiast wystepu na piascie, kolpak przylacze¬ niowy moze byc wyposazony na sciance czolowej odwróconej od twornika w zeberka w ilosci rów¬ nej liczbie wycinków komutatora, przy czym wy¬ konane w kolnierzu kolpaka zlobki znajduja sie, patrzac wzdluz osi, zawsze w srodku miedzy dwo¬ ma sasiednimi zeberkami. Szerokosc zeberek od¬ powiada w tym przypadku szerokosci szczelin mie¬ dzy wycinkami komutatora od strony czolowej je¬ go korpusu.Dodatkowe polaczenie kolpaka przylaczeniowe¬ go z korpusem komutatora osiaga sie przez skleje¬ nie nieprzewodzacym klejem lub zywica. Aby ulatwic przenikanie kleju lub zywicy i zapobiec obcieciu konców uzwojen twornika przy wciska¬ niu korpusu komutatora w kolpak przylaczenio¬ wy, kolnierz tego kolpaka jest uksztaltowany ja¬ ko zwezajacy sie ku zewnetrznej krawedzi lub zaopatrzony w stopniowana nasadke na krawedzi wewnetrznej.Zalety polaczenia bedacego przedmiotem wyna¬ lazku polegaja na tym, ze przy niewielkiej liczbie detali i przy malym nakladzie pracy uzyskuje sie odpowiadajace wszystkim warunkom, trwale pola¬ czenie stykowe miedzy wycinkami komutatora we¬ glowego i koncami uzwojenia twornika, a dzieki prostemu montazowi mozliwe jest zautomatyzowa¬ nie produkcji. Oprócz powyzszego wycinki komu¬ tatora weglowego uzyskuja, przez obcisniecie kol¬ nierzem kolpaka przylaczeniowego, dodatkowe za¬ mocowanie poosiowe, które chroni je przed usz¬ kodzeniem wskutek dzialania sil odsrodkowych.Przedmiot wynalazku zostal przedstawiony w przykladowych rozwiazaniach na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia w widoku kolpak przyla¬ czeniowy z otworami laczacymi sie z odpowiednio zakrzywionymi szczelinami, fig. 2 — przekrój A — A z fig. 1, fig. 3 — kolpak przylaczeniowy z otwo¬ rami okraglymi, fig. 4 — przekrój B^B z fig. 3 ukazujacy przedluzona piaste kolpaka przeznaczo¬ na do spasowania z korpusem komutatora weglo¬ wego, fig. 5 — kolpak przylaczeniowy z okragly¬ mi otworami, do których szczeliny przebiegaja stycznie, od prawej strony, na sciance czolowej kolpaka, fig.. 6 — kolpak przylaczeniowy z okra¬ glymi otworami, do których szczeliny przebiegaja stycznie od lewej strony, fig. 7 — kolpak przyla-60825 czeniowy z otworami eliptycznymi ze stycznie do nich przebiegajacymi szczelinami, fig. 8 — kolpak przylaczeniowy z podwójnymi otworami czescio¬ wo wzajemnie przenikajacymi sie wraz ze wspól¬ na szczelina dla kazdej pary otworów, fig. 9 — kolpak przylaczeniowy z umieszczonymi obok sie¬ bie parami otworów okraglych ze wspólna szczeli¬ na, fig. 10 — przekrój przez kolpak przylaczenio¬ wy wedlug fig. 6 z przedluzona piasta, fig. 11 prze¬ krój przez kolpak przylaczeniowy wedlug fig. 1 ze stopniowanym przedluzeniem w piascie, fig. 12 — przekrój korpusu komutatora weglowego z prze¬ dluzona piasta, fig. 13 — widok z przodu kolpaka przylaczeniowego ze stopniowanym wystepem pia¬ sty wyprofilowanym osiowo, oraz fig. 14 — wi¬ dok z przodu kolpaka przylaczeniowego ze stop¬ niowanym wystepem piasty wyprofilowanym osio¬ wo.Zamocowany w znany sposób na wale twornika cylindryczny kolpak przylaczeniowy z materialu izolacyjnego wyposazony w piaste 1 i kolnierz 2 ma w sciance czolowej, w okreslonym odstepie od piasty 1 i kolnierza 2, szereg otworów 3, których liczba odpowiada liczbie wycinków komutatora.Okraglym otworom 3 (fig. 3) lub eliptycznym (fig. 7) wykonanym wedlug promieniowego podzia¬ lu obwodu, przyporzadkowane sa na przedluze¬ niach kierunków promieniowych zlobki 4 wykona¬ ne na kolnierzu kolpaka 2.Do wykonania polaczen stykowych wedlug wy¬ nalazku konce uzwojen twornika przewlekane sa przez otwory 3 i nastepnie ulozone w odpowied¬ nich zlobkach 4 kolnierza 2 kolpaka przylaczenio¬ wego. Przez wcisniecie przygotowanego uprzednio korpusu 5 komutatora weglowego w kolpak przy¬ laczeniowy konce uzwojen twornika zostaja sci¬ sniete od strony czolowej i czesciowo wzdluz zew¬ netrznych powierzchni wycinków korpusu komu¬ tatora weglowego, przez co zostaje zapewniony miedzy nimi zestyk.Celem umozliwienia maszynowego przewleka¬ nia konców uzwojen twornika, koniecznym jest aby otwory 3 byly latwo dostepne poprzez szczeli¬ ny wykonane promieniscie na sciance czolowej kolpaka przylaczeniowego, poczawszy od kolnie¬ rza 2 i przenikajace w otwory 3 poprzez zakrzy¬ wienie (fig. 1) lub doprowadzenie styczne do otwo¬ rów (fig. 5, 6 i 7). Zaleznie od wymaganego ukla¬ du polaczen uzwojenia twornika szczeliny 6 do¬ chodza do otworów 3 w kolpaku przylaczeniowym albo z jednej (fig. 5), albo z drugiej strony (fig. 6).W kolpaku przylaczeniowym przystosowanym do wszelkich sposobów polaczen (fig. 8 i fig. 9) w miejsce osobnych otworów 3 wykonuje sie po dwa otwory 3 obok siebie, badz przenikajace sie wzajemnie, które w najkorzystniejszym wykona¬ niu sa dostepne poprzez wspólna szczeline 6 bieg¬ naca od kolnierza jfc Tym otworem umieszczonym parami obok siebie lub wzajemnie przenikajacym sie przyporzadkowane sa zlobki 4 znajdujace sie na przedluzeniu kierunku promieniowego, w kol¬ nierzu 2 w tej samej liczbie co otwory po obu stronach szczelin.W celu uzyskania lepszego styku scianki czolo¬ we wycinków komutatora weglowego sa wyposa- 6 zone we wglebienia lub zlobki nie przedstawione na rysunkach. Odpowiednie zamocowanie kolpaka przylaczeniowego uzyskuje sie w ten sposób, ze wyposaza sie go na sciance czolowej zwróconej do s twornika w zeberka 7, które dzialaja jednoczesnie jako wentylator calego silnika.Jesli kolpak przylaczeniowy wyposazony Jest w piaste 1 (fig. 4), to dlugosc jej do spasowania z korpusem 5 komutatora weglowego odpowiada dlu- i» gosci wycinków komutatora. Jesli natomiast kor- • pus komutatora weglowego jest wyposazony w pia¬ ste 8 wydluzona poza wycinki komutatora (fig* 12), to piaste 1 kolpaka przylaczeniowego wyposaza sie w stopniowany wystep 9. Obie czesci piasty 1* 8 15 korzystnie jest zaopatrzyc dodatkowo w uzupel¬ niajacy sie osiowo profil 10 (fig. 13 i fig. 14), uzy¬ skujac przez to bardzo dokladne spasowanie kor¬ pusu 5 komutatora weglowego do kolpaka przyla¬ czeniowego. 20 Inny przyklad wykonania kolpaka przylaczenio¬ wego do dokladnego spasowania z korpusem 5 komutatora weglowego (fig. 2) polega na tym, ze na sciance czolowej kolpaka odwróconej od twor¬ nika wykonane sa zeberka 11, których liczba od- 25 powiada liczbie wycinków komutatora, a których ulozenie patrzac poosiowo wypada zawsze posrod¬ ku miedzy dwoma zlobkami 4 znajdujacymi sie na kolnierzu 2 kolpaka przylaczeniowego.Dodatkowe zamocowanie kolpaka przylaczenio- 30 wego z korpusem 5 komutatora weglowego uzysku¬ je sie przez ich sklejenie za pomoca kleju elek¬ trycznie nieprzewodzacego. Do tego celu, jak i dla zabezpieczenia konców uzwojen twornika przed obcieciem przy wciskaniu korpusu 5 komutatora 35 w kolpak przylaczeniowy, kolnierz 2 jest uksztal¬ towany zwezajaco ku zewnetrznej krawedzi (fig. 2, 4 i 11), lub w wyprofilowany stopniowo wystep 12 na jego krawedzi wewnetrznej (fig. 10). 40 PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Polaczenie stykowe miedzy dzialkami komu¬ tatora weglowego i koncami uzwojenia twornika przy zastosowaniu cylindrycznego kolpaka przyla- 45 czeniowego z materialu izolacyjnego zaopatrzone¬ go w kolnierz, w którym znajduja sie promienis¬ cie rozlozone na obwodzie zlobki przeznaczone na konce uzwojenia twornika, znamienne tym, ze kon¬ ce uzwojenia twornika przylegaja do scianek czo- 50 lowych i czesciowo do slizgowych powierzchni wy¬ cinków przygotowanego uprzednio komutatora we¬ glowego (5) wcisnietego centrycznie w kolpak przylaczeniowy, który w swojej sciance czolowej posiada otwory (3) do przeprowadzania konców 55 uzwojenia, wykonane korzystnie w ksztalcie okra¬ glym i usytuowane w okreslonym odstepie od pia¬ sty (1) i kolnierza (2), w ilosci odpowiadajacej licz¬ bie wycinków komutatora, i które to otwory sa dostepne poprzez szczeliny prowadzace od kolnie- 60 rza (2) i biegnace dalej promieniowo w sciance czo¬ lowej kolpaka przylaczeniowego (2) a nastepnie przenikajace do otworów (3) poprzez zakrzywie¬ nie, którym na przedluzeniu kierunku promienio¬ wego przyporzadkowane sa znajdujace sie w kol- 65 nierzu zlobki (4),KI. 21 d1, 61/03 60825 MRP H 02 k, 13/04 A 2 11 7 1 4 11 I Fic,.

2. B r,3. l 60825 MKP H 02 k, 13/04 Fig. 7 Fi3. 6 r,g. 8KI. 21 di, 61/03 60825 MKP H 02 k, 13/64 Fia. 9 7 3 2 6 12 4 1 Fiq. WKI. 21 d1, 61/03 S0825 MKP H 02 k, 13/04 Fio. 11 Fig. 12 Fig. 13 Fio. U LZGraf. ,Zam. 1580. 27.Y.70. 230. PL PL