Pierwszenstwo: Opublikowano: 18.IX.1968 (P 129 103) 10. IX. 1970 60533 KI. 42 k, 49/02 MKP G 01 n, 3/00 UKD Twórca wynalazku: Marian Mazurkiewicz Wlasciciel patentu: Politechnika Wroclawska, Wroclaw (Polska) Pneumatyczno-tensometryczne urzadzenie do pomiaru struktury narzedzi sciernych Przedmiotem wynalazku jest pneumatyczno-ten¬ sometryczne urzadzenie do pomiaru struktury na¬ rzedzi sciernych.Dotychczas znane sa pneumatyczne urzadzenia, których zasadnicza czescia jest dysza powodujaca przeplyw sprezonego powietrza przez mierzona sciennie. Wspólpracuje oma z u- rurkami! laib z bardzo dokladnymi rotametrami. Zaleta urza¬ dzen jest mozliwosc dokonywania pomiarów pun¬ ktowych. Wada natomiast jest trudnosc w auto¬ matyzowaniu odczytów.Celem wynalazku jest umozliwienie dokonywa¬ nia szybkich nieniszczacych punktowych oraz da¬ jacych sie automatyzowac pomiarów struktury na¬ rzedzi sciernych, zas jego zadaniem jest stworze¬ nie urzadzenia o prostej konstrukcji i wysokiej czulosci Zadanie to zostalo rozwiazane przez zastosowa¬ nie nadajnika tensometrycznego w postaci listwy z naklejonymi czujnikami umieszczonej w cylin¬ drze, którego tlok stosownie do cisnienia panuja¬ cego po drugiej jego stronie wywiera nacisk na listwe i ja odksztalca. Przed pomiarem cisnienie w cylindrze ustala sie przy uzyciu reduktora i za¬ woru odcinajacego. Pomiar moze sie odbywac po uprzednim dostawieniu sciernicy do koncówki na¬ dajnika w celu zwarcia zwieracza pradowego ob¬ wodu sterowania, w którym znajduje sie zawór elektromagnetyczny sterowany przekaznikiem cza¬ sowym. 10 25 30 Zasadnicze korzysci techniczne wynikajace z zastosowania rozwiazania wedlug wynalazku, to pomiar sciernic w pelnym zakresie ich charakte¬ rystyk wynikajacy z mozliwosci regulowania cis¬ nienia powietrza w cylindrze, srednicy dyszy oraz wyplywu powietrza, proste i latwe do pelnej au¬ tomatyzacji czynnosci w czasie pomiaru i nienisz¬ czacy, szybki i punktowy pomiar.Przedmiot wynalazku jest przedstawion/ w przykladzie wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia przekrój wzdluzny urzadzenia, fig. 2 — przekrój koncówki nadajnika, a fig. 3 — schemat ideowy sterowania oraz rejestrowania zmian elektrycznych mostka tensometrycznego.Pneumatyczno-tensometryczne urzadzenie do po¬ miaru struktury narzedzi sciernych sklada sie z podstawy 1, na której umieszczone sa dwie kon¬ strukcje nosne 2 i 3, nadajnika 4 skladajacego sie z cylindra 5, zamknietego pokrywa 6 i elemen¬ tem 7 wyksztalconym w koncówke 8. Wewnatrz cylindra znajduje sie tlok 9 z pierscieniami uszczelniajacymi 10 oraz sruba 11 kontaktujaca sie z listwa 12, na której naklejono tensometry 13.Listwa 12 przytwierdzona jest do pokrywy 6, w wybraniu której znajduje sie plytka izolacyjna 14 z laczami 15 obwodu elektryczrfego mostka ten¬ sometrycznego, którego przewody wyprowadzone zostaly przez otwór w pokrywie 6 oraz ustalone przy pomocy wkladki gumowej 16 i sruby 17. 60 5333 W srodkowej czesci nadajnika znajduje sie ele¬ ktromagnetyczny blok skladajacy sie z korpusu 18, wewnatrz którego umieszczono elektromagnes 19 oraz zwore 20 wyksztalcona w zawór odcinajacy przewodu powietrznego nadajnika, podparty spre¬ zyna 21. Przednia czesc nadajnika (fig. 2), zada¬ niem której jest doprowadzenie powietrza do po¬ wierzchni! sciernicy i scislego z nia kontaktu, zbu¬ dowana jest z suwliwego waleczka 22, podparte¬ go odpowiednio dobrana sprezyna 23, posiadajace¬ go skok ograniczony nakretka 24. W przedniej je¬ go czesci znajduje sie gwintowany otwór na po¬ mieszczenie wymiennych* dyszek 25 oraz gumowy pierscien uszczelniajacy 26.W dolnej czesci korpusu znajduje sie odizolo¬ wany zwieracz pradowy 27 ukladu sterowania zwierany poprzez popychacz 28 ze sprezyna 29 w chwili odpowiedniego docisniecia sciernicy do kon¬ cówki mierniczej. Sciernica 30, która do pomiaru musi byc umocowana i odpowiednio zorientowana, umieszczona jest na konstrukcji 3 posiadajacej prowadnice 31 i 32 oraz przemieszczajacej sie po prowadnicach 33 przy pomocy nakretki 34 i sruby napedzanej przy pomocy korby 36. Do umocowa¬ nia sciernicy sluza okladki 37 i 38 umieszczone na trzpieniu, który w dolnej swojej czesci wyksztal¬ cony jest zgodnie z profilem, prowadnic 31 i 32.Do zaciskania sciernicy pomiedzy okladkami 37 i 38 sluzy sruba 40. Dlugi .wkret 41 sluzy do usta¬ lania oprawki sciernicy w dowolnym polozeniu na prowadnicach. Prowadnica pionowa 31 sluzy do ustalania sciernicy z oprawka w przypadku pomiaru struktury na powierzchniach czolowych sciernicy. W konstrukcji nosnej .2 umieszczone sa elementy sterowania. Sposród nich na fig. 1 wi¬ doczny jest zawór 42 odcinajacy doplyw sprezone¬ go powietrza do cylindra 5, manometr 43, prze¬ kaznik czasowy z pokretlem 44 oraz przyciski ste¬ rujace ^start" i „stop" — 45.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc zasila¬ ne z przemyslowej sieci sprezonego powietrza lub ze sprezarki. W celu uruchomienia nalezy do cy¬ lindra J doprowadzic sprezone powietrze o cisnie¬ niu wskazywanym w przyblizeniu manometrem 43 oraz dokladnie przy pomocy mostka tensometry- cznego. Panujace w cylindrze 5 cisnienie powodu¬ je bowiem nacisk tloka 9 na listwe 12 ii odpowie¬ dnie zmiany pradowe w mostku tensometrycznym.Po ustaleniu sie cisnienia nalezy przy pomocy za* woru 42 odciac uklad od strony zasilajacej, z któ- 60 533 4 rej to wystepuje reduktor 46 i filtr 47. W przy¬ padku uzyskania wyzszego niz potrzeba cisnienia mozna go zmniejszyc poprzez nacisniejcie przycis¬ ku 50. Po zamocowaniu sciernicy przy pomocy 5 srub 40 i 41 nalezy krecac korba 36 doprowadzic do styku sciernicy w konkretnym punkcie pomia¬ rowym z koncówka nadajnika z taka sila, zeby pokonac opór, jaki stawia odpowiednio dobrana sprezyna 23 i uszczelniajacy pierscien gumowy 26. 10 Spelnienie tego warunku oznacza zwarcie sty¬ ków 48, fig. 3, a tym samym umozliwia dokona¬ nie wlasciwego pomiaru. Pomiar polega na stwier¬ dzeniu wielkosci spadku cisnienia w cylindrze 5 w scisle okreslonym czasie odmierzanym przez 15 przekaznik czasowy. Po zwarciu styków 48 mozna poprzez przycisniecie przycisku P uruchomic urza¬ dzenie, lub przerwac w dowolnej chwili pomiar przyciskiem W. Przycisniecie przycisku P ozna¬ cza wlaczenie cewki przekaznika czasowego 49 i 20 zwarcie styków PC, a tym samym i obwodu ele¬ ktromagnesu 19 na czas ustalony pokretlem 44.Zadzialanie elektromagnesu oznacza wciagniecie zwory i wyplyw sprezonego powietrza przez dy¬ sze 25 i badana sciernice. W celu dokonania na- 25 stepnych pomiarów nalezy zmienic polozenie scier¬ nicy oraz otworzyc zawór 42 w celu ponownego napelnienia cylindra 5 powietrzem o cisnieniu ustalonym zaworem 46. 39 PL