PL60530B1 - - Google Patents

Description

POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA URZAD PATENTOWY PRL OPIS PATENTOWY 60530 . - ¦ Jin. •W9WTT* BJU. mjOS Pateat de da ealsentu ggl&szeng: Pierwsaengtwg! 13.IV.1988 fftMWTl OB\iblil?aw§|iQi l5-IX.197Q KI. 42 e, WM MKP Q 91 v, f/M Ijlnia] Wspóltwórcy wynalazku; Mieesyslaw EleiAentys, Kazimierz Olowacz, gtanjslaw Pro^^ak}, Janysz Gi^czys, Stanislaw Kuzcjrzal Wl«iiicael BOtiPty: g&klady Qórniczo-JJutnicze „Orsel EUty" Przedsje- fciOTStwa Pftnstwowe, Erzezjny Siapie (Palsjsa) w .k....liJU.,^.*- iA „ .m,^ tut jumumm^ggy -a i«*-*L.wi^, *..Sppiab okreslenia r^chpw górotworu metoda Jzotppowa Przedmiotem wynalazku jest sposób okreslania meftoda izotopowa ructów górotworu zwlaszcza po¬ wstalych pod wplywem robót górniczych.Dotychczs, rijchy górotworu powstajace pod wply¬ wem robót górniczycfy okresla sie przez pomiary miernicze na pewierzchjn* oraz na dole kopaln w stropie wyrobisk górniczych. Pomiary ruchów górotworu sa bardzo wazne z uwagi na bezpie¬ czenstwo obiektów na powierzchni a dotychcza¬ sowe metody miernicze okreslania ruchów góro¬ tworu nie daja pelnego obrazu przemieszczania górotworu w caliznie na róznych glebokosciach w okreslonym czasie.Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci w stosowalnych imeito-daieli pomiaru ruchów góro¬ tworu metodami m&erntezytmfr dl opracowanie spo¬ sobu który lumosfliwdlby poraiiilair ruchów poszcze¬ gólnych warstw górotworu na róznych glebokos¬ ciach.Zadanie wytyczone w celu usuniecia lub co najmniej zmniejszenia dotychczasowych niedogod¬ nosci zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze przed rozpoczeciem eksploatacji kopaliny uzytecznej w wywiercony uprzednio z powierzchni otwór wiertniczy wstrzeliwuje sie na róznych glebokosciach otworu w poszczególne warstwy górotworu, pociski zawierajace wew¬ natrz stalowego pancerza ladunek izotopu pro¬ mieniotwórczego o aktywnosci! kilku do kilkunastu miCfi pistoletem jedno- lulb wieloistrzalowym.Nastepnie mierzy sile polozemiie wstrzelonych po¬ cisków w stosunku do usytuowanego na powierz-: chni pomiarowego punktu mierniczego sonda g detektorem. promienjowanjla zamocowanym na wy- 5 cechowanej lince, W trakcie trwania ruchów gó¬ rotworu i po ich wygasnieciu mierzy sie odleg*- loscil wstrzelonych w scianki otworu pocisków, a róznice w kolejnych pomiarach w stosunku do pa-? przednich ii do pomiaru wyjsciowego okreslaja 10 wielkosc iriuclni poszczególnych warstw góroitwo,- ru w czasie-i Wynalazek zostanie blizej wyjasniony na pod¬ stawie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój górotworu przed eksploatacja, fig. 2 rr 15 przekrój górotworu pd dojsciu strefy eksploata^ cji do miejsca pomjaru, fig. 3 — schematycznie aparature sluzaca do wstrzeliwania pocisku w skale a filg. 4 — przedstawia schematycznie apara¬ ture do pomiaru ruchów górotworu. 20 Jak uwidoczniono na rysunku na powierzchni kopalni ustala sie staly punkt pomiarowy 1, który stabilizuje sie w nawiazaniu do (punktów) sieci mierniczej spoza sitrefy wplywu eksploatacji ko¬ paliny uzytecznej. 25 Punkt pomiarowy 1 usytuowany jest w niewiel¬ kiej odleglosci od otworu 2 przechodzacego przez cala glebokosc badanego górotworu. Otwór 2 ko¬ rzystnie jest orurowac z uwagi na to, ze warstwy slabozwiezle jak kurzawka znieksztalcalyby okres- 3C lenie ruchu górotworu. Na calej wysokosci otwo- 60 5303 60 530 4 ru 2 na róznych glebokosciach w poszczególnych warstwach sa umieszczone pociski 3, które wew¬ natrz stalowego pancerza posiadaja nieuwidocz- \ niony na rysunku izotop promieniotwórczy o ak- tyiwnosci kiUku .do kilkunastu inrfiikiair.Aparatura do okreslania ruchów górotworu sklada sie z pistoletu jednstrzalowego lub wie- lostrzalowego 4 z elektromagnetycznym spustem.Pocisk posiada wewnatrz zródlo promieniowania.Pistolet 4 zawieszony jest na kablu i lince 5 o wycechowianej cllugosci Kabel Iz linka 5 nawinie¬ te sa na bebnile 6. Kabel polaczony jest z ele¬ ktrycznym urzadzeniem odpalajacym 7. Dla okres¬ lenia miejsca w otworze 2 pocisku 3 stosuje sie sonde z detektorem promieniowania 8 zawieszona na wycechowanej lince wraz z kablem 9 nawi¬ nietej na bebnie 10, przy czym kabel 9 polaczony jest z ukladem pomiarowym 11 zliczajacym impul¬ sy od detektora sondy 8.Okreslenie ruchów górotworu metoda, izotopo¬ wa wedlug wynalazku dokonuje sie w ten spo¬ sób, ze przed rozpoczeciem eksploatacji wywierca sie pionowy otwór 2 z powierzchni kopalni oraz ustala sie punkt pomiarowy 1 stalbiiizowany w na¬ wiazaniu db sieci miernilozej spoza strefy wply¬ wu eksploatacji kopaliny uzytecznej. W otworze 2 na róznych glebokosciach w poszczególnych war¬ stwach wstrzeliwuje sie za pomoca pistoletu 4 pociski 3 posiadajace wewnatrz stalowego pan¬ cerza izotop promieniotwórczy, przy czym pisto¬ let 4 zawieszony jest na lince i kablu 5 nawinie¬ tych na bebnie 6 z tym, ze kabel 5-polaczony jest z elektrycznym urzadzeniem odpalajacym 7.Pocisk 3 posiada wewnatrz stalowego pancerza izotop promieniotwórczy 137 Cs albo inny izotop, przy czym wielkosc aktywnosci dobiera sie w za¬ leznosci od odleglosci umieszczenia pocisku 3 w skale od osi otworu 2. Nastepnie okresla sie po¬ lozenie pocisków 3 przed rozpoczeciem eksploatacji za pomoca sondy z detektorem promieniowania 8 zawieszonej na lince wycechowanej i wraz z kablem 9 nawinietej na bejbnie 10, przy czym ka¬ bel 9 polaczony jest z ukladem pomiarowym 11 zliczajacym impulsy od sondy 8. Odleglosc od punktu pomiarowego 1 do umieszczonego najply- cej w górotworze pocisku 3 oznacza sie litera Lp a odleglosci pomiedzy nastepnymi izotopami lv 12 In- \ • Sume odleglosci od. punktu pomiarowego 1 do najnizej polozonego w górotworze pocisku 3 oz- i=n n-acza sie litera L i stanowi ona L = 2 li. Z kolei okresla sie polozenie pocisków 3 ,za pomoca sondy 8 w trakcie eksploatacji kopaliny uzytecznej w ustalonych odstepach czasu. Odleglosci od punktu pomiarowego 1 do umieszczonego w górotworze 10 najplycej pocisku 3 oznacza sile litera lx + ax a odleglosci pomiedzy nastepnymi izotopami 12 + a2, 13 + a3 .j; + an.Sume odleglosci od punktu pomiarowego do naj¬ nizej polozonego pocisku 3 oznacza sie litera L + a i=n. 15 i stanowi ona L + a = 2 (li + ai). W oparciu o i=i róznice odleglosci pomiedzy poszczególnymi poci¬ skami po rozpoczeciu eksploatacji i przed1 rozpo¬ czeciem eksploatacji (lx + a2 —lx = ap 12 +a2— 20 —12 = a2 ^n + an — In =an) oraz sumaryczne róznice odleglosci i(L + a —L) i róznice odleglosci poszczególnych pocisków 3 wzgledem punktu po¬ miarowego 1 na przyklad: [lj + ax + 12 +a2 — — (lx+%12)] okresla sie ruchy górotworu na róz- 25 nych (glebokosciach.Pozwala to na ustalenie czasu dojscia wplywu eksploatacji na obiekty na powierzchni oraz wiel¬ kosci ruchów poszczególnych warstw górotworu w czasie, co w efekcie w razie wiekszego zagro- 30 zenia wynikajacego ze wzmozonego ruchu góro¬ tworu pozwala we wlasciwym czasie wycofac lu¬ dzi z obiektów przed ich uszkodzeniem. ( PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe 35 Sposób okreslenia ruchów górotworu metoda izotopowa, znamienny tym, ze w iwyiwiereony uprzednio z poWierzchinii oitwór wiertniczy (2), orurowamy luib nile, wlstrzeliwuije sile na róznych glebokosciach oitworu w posizozególne warstwy 40 górotworu, pociski <3) zawierajace ladunek dlzolto-- pu promieniotwórczego, po tyim mierzy sie polo¬ zenie wstrzelonych pocisków i(3) w stosunku do usytuowanego na powierzchni pomiarowego punk¬ tu mierniczego (1), iza pomoca sondy 1(8) iz detek- 45 torem proimiieiniowania, a masitepmie w "trakcie trwa¬ nia ruchów górotworu i po ich wygasnieciu anie- rizy sie odleglosci wstrzelonyioh w scianki otworu (2) pocisków (3), przy czyim róznice w kolejtnyioh poimliarach w stosunku ido poprzednich i do po¬ miaru wyjsciowego okreslaja (wielkosc ruchu po¬ szczególnych warstw igóroitworu w czalsie.KI. 42 c, 7/04 60 530 MKP G 01 v, 5/00 Fig.1KI. 42 c, 7/04 60 530 MKP G 01 v, 5/00 w$0m\ m#&#$& Fig. 3 10 mmm Y//SJ/M&/, 3 Fig4 Bltk 2048/70 :. 2 40 egz. A PL