Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VI.1970 60171 KI. 21 d2, 12/04 MKP H 02 m, ilBLiOTEKA TO£Ufw**~* ^ Twórca wynalazku: mgr inz. Andrzej Soltys Wlasciciel patentu: Instytut Energetyki, Warszawa (Polska) Uklad do regulacji kata zaplonu tyrystorów Przedmiotem wynalazku jest uklad do regula¬ cji kata zaplonu tyrystorów przeznaczony do ste¬ rowania praca dwu przeciwnie-równolegle pola¬ czonych tyrystorów.Dotychczas stosowane rozwiazania ukladów do 5 regulacji kata zaplonu, albo nie pozwalaja na stero¬ wanie praca dwu przeciwnie-równolegle polaczo¬ nych tyrystorów bez znacznych zmian w ukladzie, albo posiadaja rozbudowane czlony sterujace i synchronizujace prace ukladu zaplonowego z na- 10 pieciem sieciowym. Do sterowania praca genera¬ torów impulsów zaplonowych w rozwiazaniach tych stosuje sie uklady oparte na dwu przesuw- nikach fazy i mostku sterujacym, lub wymaga¬ jace uzycia wzmacniacza magnetycznego wraz z 15 diodami prostowniczymi i diodami Zenera, znane sa tez uklady gdzie konieczne jest stosowanie specjalnych impulsów synchronizujacych. Rozwia¬ zania te odznaczaja sie dosc zlozona budowa, lub wymagaja zastosowania specjalnych elementów 20 o wysokiej jakosci.Celem wynalazku jest zbudowanie prostego u- kladu z mala iloscia elementów, zapewniajaca duza niezawodnosc dzialania przy równoczesnym zapewnieniu mozliwosci plynnej regulacji kata 25 przewodzenia tyrystorów poprzez regulacje, war¬ tosci napiecia sterujacego.Cel wynalazku zostal osiagniety w ukladzie zawierajacym dwa tranzystorowe generatory im¬ pulsów zaplonowych, cztery diody Zenera, prze- ao 2 suwnik fazy i transformator zasilajacy. Diody Zenera sa polaczone przeciwnie po dwie i tworza dwa samodzielne elementy ukladu. Jedna z diod pierwszego elementu jest zalaczona równolegle na wejscie pierwsze pierwszego generatora, a druga na wejscie pierwsze drugiego generatora. Obie diody pierwszego elementu sa zalaczone przez opornik na wtórne uzwojenie transformatora za¬ silajacego. Diody Zenera drugiego elementu za¬ laczone sa odpowiednio jedna równolegle do dru¬ giego wejscia pierwszego generatora, a druga równolegle do drugiego wejscia drugiego genera¬ tora. Obie diody drugiego elementu sa przyla¬ czone przez opornik do wyjscia przesuwnika fa¬ zy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na ry¬ sunku, który podaje przykladowe rozwiazanie u- kladu elektrycznego.Uklad sklada sie z dwu tranzystorowych gene¬ ratorów impulsów zaplonowych 1 i 2, czterech diod Zenera 3, 4, 5 i 6, przesuwnika fazy 7 i tran¬ sformatora zasilajacego 8.Uklad zasilany jest za pomoca transformatora zasilajacego 8 napieciem sinusoidalnym. Transfor¬ mator 8 posiada dwa wtórne uzwojenia, z których pierwsze zalaczone jest przez opornik 9 na dwie przeciwnie polaczone diody Zenera 3 i 4.Opornik 9 sluzy do ograniczenia pradu plyna¬ cego przez diody. Na diodach Zenera 3 i 4 otrzy¬ muje sie, poprzez obciecie napiecia sinusoidalnego, 601713 60171 4 dwa napiecia prostokatne przesuniete wzgledem siebie w czasie o pól okresu powtarzania. Napie¬ cie z diody 3 podawane jest poprzez pierwotne uzwojenie transformatora 10 na kolektor tran¬ zystora 11. Napiecie z diody 4 podawane jest po¬ przez pierwotne uzwojenie transformatora 12 na kolektor tranzystora 13. Drugie z wtórnych uz¬ wojen transformatora 8 sluzy do zasilania prze¬ suwnika fazy 7. W sklad przesuwnika fazy 7 wchodzi tranzystor 14 zasilany przez prostownik 15. Tranzystor 14 przedstawia soba regulowana opornosc sterowana napieciem stalym. Napiecie z przesuwnika fazy 7 podawane jest poprzez o- pornik 16 na dwie przeciwnie polaczone diody Zenera 5 i 6. Na diodach Zenera 5 i 6 otrzymuje sie przez obciecie napiecia sinusoidalnego, dwa napiecia prostokatne przesuniete wzgledem siebie w czasie pól okresu powtarzania. Napiecie z dio¬ dy Zenera 5 podawane jest na baze tranzystora 11, zas napiecie z diody Zenera 6 podawane jest na baze tranzystora 13. Zastosowanie przesuwnika fazy 7 umozliwia przesuwanie wzgledem siebie w czasie napiec prostokatnych wprowadzanych mie¬ dzy kolektor i emiter, oraz baze i emiter tran¬ zystorów w generatorach 1 i 2. Generatory im¬ pulsów zaplonowych 1 lub 2 dzialaja, gdy na ko¬ lektorze i bazie tranzystora 11 lub 13 wystepuja jednoczesnie oba napiecia. Wówczas generatory 1 i 2 zbudowane odpowiednio na tranzystorach 11 i 13 generuja impulsy zaplonowe, które pojawia¬ ja sie na wtórnych uzwojeniach transformatorów 10 i 12.Uklad daje na wyjsciu ciag impulsów zapalaja¬ cych zsynchronizowanych z napieciem sieciowym. 5 Obwód bramki tyrystora oddzielony jest galwa¬ nicznie od pozostalych obwodów ukladu regulacji kata zaplonu. PL PL PL