PL60142B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 08.11.1966 Szwajcaria Opublikowano: 10.VII.1970 60142 KI. 22 a, 29/30 MKP C 09 b, 29/30 UKD Wlasciciel patentu: CIBA Societs Anonyme, Bazylea (Szwajcaria) Sposób otrzymywania barwników monoazowych Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymy¬ wania barwników monoazowych, które jako wol¬ ne kwasy odpowiadaja wzorowi 1, w którym X oznacza ugrupowanie a—bromoakrylowe, a n oz¬ nacza liczbe 1 lub 2.Stwierdzono, ze otrzymuje sie szczególnie cenne barwniki do welny, jezeli kwas 2-amino-S-hy- droksynaftaleno-6-sulfonowy albo kwas 2-metylo- amino-3-hydroksynaftaleno-6-sulfonowy poddaje sie sprzeganiu z dwuazowanym kwasem m- albo korzystnie p-acyloaminoanilino-o-sulfonowym, po czym, jezeli w otrzymanym zwiazku grupa acylo- aminowa stanowi grupe a, /3 — dwubromopropio- nyloaminowa, traktuje sie go alkaliami w celu odszczepienia bromowodoru albo, w przypadku, gdy grupa acyloaminowa nie stanowi ugrupowa¬ nia a — bromoakryloaminowego ani a, /? — dwu- bromopropionyloaminowego, zmydla sie utworzo¬ ny barwnik acyloaminowy i acyluje sie go halo¬ genkiem cHbrornoakrylowym albo halogenkiem a, /? -dwubromopropionylowym, przy czym w tym ostatnim przypadku utworzony barwnik a, /?-dwu- brcmopropionyloaminowy traktuje sie alkaliami w celu odszczepienia bromowodoru.Korzystnie stosuje sie do sprzegania z kwasem 2-ammo-8-hydroksynaftaleno-6-sulfonowym albo w szczególncscil z kwasem 2-metyloamino-S-hydro- ksynaftaIeno-6-sulfonowym zwiazki dwuazowe z kwasu m- albo przede wszystkim p-bromoakrylo- fenylenodwuamiJnosulfonoweigo, które otrzymujie sie 20 25 wedlug znanych metod przez acylowa- nie odpowiedniego kwasu fenylenodwuami- nosulfonowego albo przez ódszczepienie bromo¬ wodoru z odpowiednich pochodnych a, /?-dwubro- mopropionylu i pózniejsze dwuazowanie. Sprze¬ ganie przeprowadza sie w silnie do slabo kwas¬ nym sirtodowiisiku woidnym.Zamiast kwasu bromoakrylofenylenodwuamino- sulfonowego mozna stosowac zwiazki dwuazowe z kwasu m- albo korzystnie p-dwubromopropio- nyloaminoanilino-o-sulfonowego i w celu odszcze¬ pienia bromowodoru potraktowac otrzymany barw¬ nik a, /?-dwubromopropionyloaminowy alkaliami.Stosujac jako substancje wyjsciowe zwiazki dwu¬ azowe z kwasu m- albo korzystnie p-acyloamino- fenylenodwuaminosulfonowego, " otrzymuje sie barwniki acyloaminowe, które po zmydleniu gru¬ py acylowej i acylowaniu za pomoca halogenku lub bezwodnika kwasu a -bromoakrylowego daja barwniki wedlug wynalazku.Acylowanie przeprowadza sie korzystnie w o- becnosci srodków wiazacych kwasy, jak octan so¬ dowy, wodorotlenek albo weglan sodowy i w sto¬ sunkowo lagodnych warunkach, np. w rozpuszczal¬ nikach organicznych albo w stosunkowo niskich temperaturach w wodnym srodowisku.Stosujac do acylowania zamiast chlorku kwasu a-brornoakrylowego halogenek kwasu a, /?-diwubro- mopropionowego, np. chlorek, otrzymuje sie pochod¬ ne a, /?-dwubromopropionylu, które przez trakto- 601427".#i '; 60142 wanie alkaliami, np. weglanem sodowym albo Wodorotlenkiem sodowym, mozna latwo prze¬ ksztalcic w barwniki a-bromoakrylowe wedlug wynalazku. ........Otrzymane w podany sposób barwniki sa nowe.Nadaja sie one do farbowania i drukowania naj¬ rózniejszych materialów, szczególnie polihydro- ksylowych materialów o strukturze wlóknistej, jak tworzyw zawierajacych celuloze, a mianowi¬ cie zarówno wlókien syntetycznych, np. zregene¬ rowanej; celulozy jak równiez naturalnych ma¬ terialów, np. plótna albo zwlaszcza bawelny. Na¬ daja sie one szczególnie do farbowania i druko¬ wania skóry i zawierajacych azot materialów te¬ kstylnych jak jedwab, a zwlaszcza welna, jak równiez wlókien poliamidowych albo poliureta¬ nowych ze slabo alkalicznej, obojetnej albo kwas¬ nej kapieli, np. z kapieli zakwaszonej kwasem octowym., ., Otrzymane wybarwienia na welnie sa bardzo odporne na pranie i spilsnianie.W nastepujacych przykladach czesci, jezeli nie podano inaczej, oznaczaja czesci wagowe, pro¬ centy — procenty wagowe, a temperatury sa po¬ dane w stopniach Celsjusza, zas stosunek miedzy czesciami wagowymi i objetosciowymi jest taki, jak miedzy g i cm8.Przyklad I. 402 czesci kwasu 5- (a, /?-dwu- taomopropionyloamino) -l-aminobenzeno-2-sulfo- nowego miesza sie w 800 czesciach wody, w tem¬ peraturze 0—5° zadaje 250 czesciami 30% kwasu solnego i dwuazuje przez wkroplenie 250 czesci objetosciowych 4 n roztworu azotynu sodowego.Bo otrzymanego wolnego od kwasu azotawego zwiazku, dwuazowego dolewS sie roztwór 275 czes¬ ci soli sodowej kwasu N-metylo-2-amino-8-hydro- ksynaftaleno-6-sulfonowego w 1000 czesciach wo¬ dy. Dla uzupelnienia sprzegania dolewa sie potem 400 czesci objetosciowych 4 n roztworu octanu so¬ dowego. Po zakonczeniu sprzegania nastawia sie roztwór barwnika przez dodanie okolo 300 czesci objetosciowych 30% roztworu wodorotlenku sodo¬ wego do wartosci pH = 12, przy czym przez do¬ danie lodu temperatura zostaje utrzymana w gra¬ nicach 15—20°. Miesza sie w ciagu 15 minut przy wartosci pH = 12 i zobojetnia potem do wartosci pH = 7 przez dodanie 30% kwasu solnego. Na¬ stepnie barwnik wytraca sie za pomoca 1200 czesci chlorku sodowego, saczy, przemywa 10% roztworem chlorku sodowego i suszy w prózni w temperaturze 70—80°.. Otrzymuje sie niebiesko-czerwony proszek, któ¬ ry rozpuszcza sie w wodzie i barwi welne z ka¬ pieli zakwaszonej kwasem octowym, w bardzo odpornych na obróbke mokra, nilebieskawo-czer- wonych odcieniach.Jesli zastosuje sie w miejsce kwasu 5-(a, /?-dwu- bromopropilonyloamino) -l-aminoben.zeno-2-sulfo- nowego kwas 4- -l-amino-2-sulfonowy, wówczas otrzymuje sie po¬ dobny barwnik, który barwi welne w nieco bar¬ dziej niebieskawych czerwonych odcieniach.Przyklad II. 90 czesci barwnika o wzorze 3 zobojetnia sie w 1000 czesciach wody weglanem sodowym i zadaje 20 czesciami wódorowejglanu sodowego. Mieszajac energicznie wkrapla sie w 5 temperaturze 5—10° w ciagu 1 godziny 56 czesci chlorku a, /?-dwubromopropionylu. Po^ zakoncze¬ niu acylowania nastawia sie roztwór barwnika za pomoca 30% roztworu wodorotlenku sodowego na wartosc pH = 12, przy czym przez dodanie lo- 10 du utrzymuje sie temperature ponizej 15°. Miesza sie jeszcze w ciagu 15 minut i zobojetnia przez : dodanie 30% kwasu solnego do wartosci pH = 7.Nastepnie barwnik wytraca sie chlorkiem sodo¬ wym, saczy, przemywa 15% roztworem chlorku 15 sodowego i suszy w prózni w temperaturze 70—80°.Otrzymuje sie niebiesko-czerwony proszek, który jest rozpuszczalny w wodzie i barwi welne w niebieskawo-iczerwonych bardzo odpornych na o- bróbke mokra odcieniach. 20 Przyklad III. 90 czesci barwnika o wzorze 3 zobojetnia sie w 1000 czesciach wody za pomo¬ ca weglanu sodowego i traktuje 20 czesciami wo¬ doroweglanu sodowego. Mieszajac energicznie wkrapla sie w temperaturze 5—10° w ciagu jednej 25 godziny 38 czesci chlorku akryloilu. Po zakonczo¬ nym acylowaniu wytraca sie barwnik calkowicie przez dodanie chlorku sodowego, odsacza miesza¬ nine reakcyjna, placek filtracyjny przemywa 15% roztworem chlorku sodowego i suszy w prózni 30 w temperaturze 70—80°. Otrzymuje sie niebiesko- czerwony proszek, który jest rozpuszczalny w wo¬ dzie i barwi welne w niebieskawo-czerwonych bar¬ dzo odpornych na obróbke mokra odcieniach. 35 PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania barwników monoazo- wych, które jako wolne kwasy odpowiadaja wzo¬ rowi 1, w którym X oznacza ugrupowanie a-bro- 40 makrylowe, a n oznacza liczbe 1 lub 2, znamienny tym, ze kwas 2-amino-8-hydroksynaftaleno-6-sul- fonowy albo kwas 2-metyloamino-8-hydroksyna- ftaleno-6-sulfonowy poddaje sie sprzeganiu ze zdwuazowanym kwasem m- albo korzystnie p- 45 -acyloaminoanilino-o-sulfonowym, po czym jezeli w otrzymanym zwiazku grupa acyloaminowa sta¬ nowi grupe a, /?-dwubromopropionyloaminowa, utworzony barwnik dwubromopropionyloaminomo- noazowy traktuje sie alkaliami w celu odszczepie- 50 nia bromowodoru, jezeli zas grupa acyloaminowa jest rózna od grupy a-bromoakrylowej lub a, /?- -dwubromopropionyloaminowej, poddaje sie ja zmydleniu i otrzymany barwnik o wzorze 2, w którym n oznacza liczbe 1 lub 2, acyluje sie chlor- 55 kiem bromoakrylowym lub bromkiem bromoakry- lowym albo chlorkiem lub bromkiem dwubromo- propionylu i ewentualnie traktuje alkiliami.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kwas 2-amino-8-hydroksynaftaleno-6-sulfonowy 60 albo kwas 2-metyloamino-8-hydroksynaftaleno-6- -sulfonowy poddaje sie sprzeganiu ze zdwuazo¬ wanym kwasem m- albo p-ibromoakryloaminoani- lino-o-sulfonowym.KI. 22 a, 29/30 60142 MKP C 09 b, 29/30 S03H ™-Cn-An-l —N=N- X-HN/ SO^H Wzór 4 S05H NH-O^H^ r"V-N=N ^y h° S0,H Wzór 2 H2N' S0,H NHCH* N=N—<_ H0-<3 Wzór 3 SO3H HH-C^Hg^ -N=N- OC-HN I CH-CHn-Br I Br HO 2 Wi SO^H Wzór 4 PL