Pierwszenstwo: Opublikowano: 30. V. 1970 60100 KI. 42 b, 26/02 &15Vv?/oo MKP "¦"-*¦ ' UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Antoni Bozko, Bohdan Kielbowski Wlasciciel patentu: Stocznia Szczecinska im. Adolfa Warskiego, Szcze¬ cin (Polska) Sposób rozwijania powierzchni nieplaskich, oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób rozwijania powierzchni nieplaskich szczególnie przy rozwi¬ janiu poszycia zewnetrznego kadluba statku i in¬ nych gietych przestrzennie elementów konstruk¬ cyjnych statku, oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Znany jest sposób rozwijania poszycia zewnetrz¬ nego i innych gietych elementów konstrukcyjnych przy pomocy ram nastawnych umocowanych w specjalnej obudowie z mozliwoscia ustawienia ich w zadanych odstepach. Rozwijanie elementu polega na wyjeciu ramy z obudowy, ulozenie jej na wykresie przekrojów rozwijanego elementu i ustawienie wedlug przyjetej bazy odniesienia.Nastepna czynnoscia jest ustawienie znaczników znajdujacych sie w polu ramy wedlug okreslonych dla danej ramy linii obrazujacych przekrój ele¬ mentu gietego, a nastepnie przeniesienie ramy z ustawionymi znacznikami do obudowy i zamo¬ cowanie jej w okreslonym dla danego przekroju miejscu.Czynnosc te powtarza sie tyle razy, ile rozwijany element zawiera przekrojów.Znany dotychczas sposób rozwijania elementów 25 gietych, oraz urzadzenie charakteryzuja sie znacz¬ nym stopniem skomplikowania, duza iloscia ru¬ chomych elementów.Duza niedogodnosc stanowi zdejmowanie posz¬ czególnych ram konturowych i nakladanie ich na 30 10 15 20 wykres przekrojów w celu ustawienia nastawnych znaczników.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu ula¬ twiajacego szybkie i bezbledne zebranie punktów wyznaczajacych krzywe poszczególnych przekro¬ jów, oraz gabaryt elementu rozwijanego i odtwo¬ rzenie tych danych na przyrzadzie.Cel ten zostal osiagniety dzieki opracowaniu sposobu rozwijania powierzchni nieplaskich przez naniesienie punktów wyznaczajacych krzywe po- szczególnych przekrojów oraz gabaryt elementu rozwijanego na przezroczystej folii. Folie z na¬ niesionymi danymi mocujemy na przezroczystym ekranie. Nastepnie ekran mocowany jest kolejno na belkach, ustawionych w odstepach odpowiada¬ jacych dokonanym przekrojom elementu rozwija¬ nego. Na poszczególnych belkach dokonuje sie usta¬ wienia znaczników wedlug punktów krzywej prze¬ kroju odpowiadajacego danej belce. Czynnosc ustawienia znaczników wedlug ekranu powtarza sie tyle razy, ile przekrojów zawiera element roz¬ wijany.Wierzcholki tak ustawionych i zamocowanych znaczników wyznaczaja powierzchnie i gabaryt przestrzennie gietego elementu. Na wierzcholkach znaczników uklada sie papier, folie o powierzchni pokrywajacej wyznaczony gabaryt elementu i za¬ bezpiecza sie przed ewentualnym przesunieciem mechanizmem dociskowym. Po unieruchomieniu 601003 papieru nastepuje odcisniecie punktów wyznacza¬ jacych gabaryt elementu i linii przekrojów.Po zdijeciu papieru nastepuje kopiowanie punk¬ tów na karte wykrojów i laczenie ich linia cia¬ gla tuszem.Urzadzeniem wedlug wynalazku jest ekran na którym zamocowana jest folia z rzednymi prze¬ krojów rozwijanego elementu.Ekran sklada sie z podstawy i obramowania, do których zamocowane jest szklo. W podstawie ekranu umiejscowiony jest trzpien zapadkowy, który zazebiajac sie z kanalem na belce zapewnia wspólosiowe jego ustawienie. Wspólosiowe usta¬ wienie ekranu zapewnione jest takze przez pla¬ skie sprezyny, dociskajace ekran do belek. Za¬ mocowanie to zabezpiecza przesuniecie sie podsta¬ wy ekranu wzgledem belki.Zastosowanie wynalazku szczególnie w przemy¬ sle okretowym pozwoli zamienic dotychczasowe, czasochlonne metody wykreslne dokonywane przy pomocy przyrzadów optycznych, na szybkie, latwe, z dokladnoscia w granicach wymaganych tole¬ rancji mechaniczne rozwijanie elementów niepla- skich. Prosty zas sposób poslugiwania sie urzadze¬ niem nie wymaga od pracowników wysokich kwa¬ lifikacji.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na przykladzie wykonania na rysunkach na których poszczególne figury przedstawiaja: fig. 1 usta¬ wienie znaczników na poszczególnych belkach wedlug rzednych znajdujacych sie na ekranie, fig. 2 — folie z punktami rzednych naniesionymi z siatki traserskiej, fig. 3 — mocowanie folii na ekranie, fig. 4 mocowanie ekranu do belek, fig. 5 — szczegól mocowania ekranu w widoku z boku, fig. 6 — szczegól mocowania ekranu w przekroju A-A, fig. 7 — ulozenie folii na znacznikach.Sposób 'zbierania rzednych wedlug wynalazku np. elementu rozwijanego z siatki traserskiej ja¬ kim jest plyta poszycia kadluba statku przebiega nastepujaco: punkty a, b, c, d, e obrazuja nam uklady plaszczyzn przekrojów rozwijanego elemen¬ tu na plaszczyznie plaskiej.Na siatke nakladamy przezroczysta folie, na któ¬ ra nanosimy punkty wyznaczajace krzywe poszcze¬ gólnych przekrojów, oraz gabaryt rozwijanego ele¬ mentu. Nastepnie na ekranie 2 elementami mocu- 60100 4 jacymi np. wkretami 3 znajdujacymi sie w obra¬ mowaniu 5 mocujemy folie 1 z naniesionymi punk¬ tami wyznaczajacymi krzywe przekrojów, oraz gabaryt rozwijanego elementu. 5 Ekran 2 przenosimy kolejno na poszczególne belki 9 z których wysuwamy znaczniki 7. Znacz¬ niki w wyznaczonej pozycji utwierdzamy przy po¬ mocy sruby dociskowej 8.Urzadzenie do stosowania tego sposobu" sklada 10 sie z przezroczystego ekranu 2, obramowanego przedluzonymi ramami 5 i .podstawy 10. W pod¬ stawie 10 zamocowane sa plaskie sprezyny 4 oraz trzpien zapadkowy 6. W belkach 9 zamocowane sa znaczniki 7 ze srubami dociskowymi 8, oraz wy- 15 konane sa kanaly 14. 20 PL