Opublikowano: 10.VI.1970 60065 KI. 7 c, 28/04 MKP B 21 d UKD 18/ Wspóltwórcy wynalazku: inz. Romuald Dudek, mgr inz. Jacek Maro, mgr inz. Stanislaw Kurzawski Wlasciciel patentu: Zaklady Urzadzen Chemicznych i Armatury Prze¬ myslowej, Kielce (Polska) Przyrzad do srodkowania otworów wycinanych w blasze zwlaszcza na prasach Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do srod¬ kowania otworów wycinanych w blasze zwlaszcza na prasach.Znane jest reczne ustawianie srodka otworów wycinanych na prasach. W celu takiego ustawie¬ nia opuszcza sie glowice z narzedziem tnacym i przesuwajac po stole arkusz blachy przymierza uprzednio napunktowany srodek otworu do srodka narzedzia.Wycinanie tak ustawionych otworów odbywa sie niedokladnie. Srodki otworów wycinanych nie po¬ krywaja sie ze srodkami otworów natrasowanych.Róznice te rosna wraz ze wzrostem srednicy wyci¬ nanych otworów. Dokladnosc ustawienia zalezy od przypadku i wprawy ustawiania.Znane sa równiez nakladki zakladane na narze¬ dzie z ostrzem jak w punktaku a przed ruchem ro¬ boczym zdejmowane oraz przyrzady optyczne z pryzmatem za pomoca których zgrywa sie os na¬ rzedzia z napunktowanym srodkiem wycinanego ot¬ woru.Wada wszystkich tych przyrzadów jest koniecz¬ nosc kazdorazowego ich zakladania celem ustawie¬ nia srodka wycinanego otworu w osi narzedzia, a nastepnie ich usuniecie w celu umozliwienia wycie¬ cia otworu.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci utrudniajacych sprawne i dokladne ustawie¬ nie narzedzia w osi wycinanego otworu. Zgodnie z wytyczonym zadaniem dokladne ustawienie srod- 10 15 20 25 30 ka wycinanych otworów uzyskano przy pomocy przyrzadu wedlug wynalazku, który jest zamonto¬ wany na glowicy prasy do wycinania otworów i nie wymaga zdejmowania do cyklu pracy oraz po¬ nownego zakladania do kolejnego cyklu pracy.Istota wynalazku jest wskaznik, którego ostrze w górnym polozeniu glowicy znajduje sie w osi narzedzia i to, ze uchyla sie on w boczne poloze¬ nie podczas ruchu roboczego narzedzia a nastepnie wraca w polozenie wyjsciowe podczas ruchu po¬ wrotnego narzedzia. Zrealizowane to jest za pomo¬ ca ukladu dzwigni i oporów.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrzad do ustawiania srodków ot¬ worów w widoku z boku, fig. 2 ten sam przyrzad w widoku z góry.Wysiegnik staly 1 przymocowany do korpusu glo¬ wicy polaczony jest przegubowo z dzwignia 2 za pomoca sworzni 3, zabezpieczonych nakretkami 12.Z jednej strony dzwigni 2 przymocowana jest tu¬ leja 11 w (której osadzony jest przesuwny trzpien 4. ustalany sruba dociskowa 13. Na koncu przesuw¬ nego trzpienia 4 zamocowany jest uchwyt 14 w któ¬ rym osadzony jest wskaznik 5 zakonczony ostrzem 10. Uchwyt 14 jest ustalony sruba dociskowa 15.Dzwignia ruchoma 2 zakonczona jest z jednej stro¬ ny wystepami 6 opierajacymi sie o glowice prasy a z drugiej pazurem 16. Wysiegnik 1 jest sprzezo¬ ny z dzwignia ruchoma 2 za pomoca sprezyny 7 za- 600653 mocowana do nich nakretkami 8 i 9. Na dzwigni stalej 1 zamocowane jest urzadzenie zaczepowe do dzwigni ruchomej 2. Sklada sie ono z zaczepu 17 przymocowanego do trzpienia .18 wkretem 19. Na trzpieniu 18 osadzona jest sprezyna 20, tarcza usta¬ lajaca 21 oraz nakretka zabezpieczajaca 27. W tar- 21 czy ustalajacej — wykonane sa dwa wyciecia 22 21 i 23 na kolek 24. Tarcza ustalajaca — polaczona jest sprezyna 25 z wysiegnikiem 1.Mozliwe sa dwa ustawienia tarczy ustalajacej 21 w/ zaleznosci od polozenia kolka 24 w wycieciu 23 lub 22 tarczy ustalajacej 21. Glowica prasy podczas swojego ruchu w dól naciska na wystepy 6 dzwig¬ ni ruchomej 2. Pod tym dzialaniem dzwignia ru¬ choma 2 wraz z tuleja 11, trzpieniem 4 i uchwytem 14 doznaja obrotu wokól sworzni 3. Wskaznik 5 zo¬ staje w ten sposób odchylony w boczne polozenie i nie przeszkadza w ruchu roboczym narzedzia.Jezeli tarcza ustalajaca 21 jest ustawiona w ten sposób, ze kolek 24 znajduje sie w wycieciu 23, wtedy pazur 16 umieszczony na dzwigni ruchomej 2 zaskoczy samoczynnie dzieki sprezynie 25 za zab zaczepu 17 umieszczonego na obrotowym trapieniu 18. W ten sposób dzwignia ruchoma 2 pozostaje w polozeniu odchylonym. Glowica prasy podczas ru¬ chu powrotnego traci kontakt z wystepami 6 dzwig¬ ni ruchomej 2. Nastepne kolejne ruchy robocze glo¬ wicy prasy wraz z narzedziem moga odbywac sie bez udzialu dzwigni ruchomej 2. Dzwignia rucho¬ ma 2 pozostaje w polozeniu odchylonym tak dlugo dopóki pazur 16 jest zahaczony o zaczep 17. Zwol¬ nienie pazura 16 dokonywane jest recznie przez ob¬ rót trzpienia 18 wraz z zaczepem 17 za pomoca dzwigni 26. Dzwignia ruchoma 2 wraca wtedy sa¬ moczynnie pod dzialaniem sprezyny 7 do polozenia wyjsciowego.Jezeli tarcza ustalajaca 21 jest ustawiona w ten sposób, ze kolek 24 znajduje sie w wycieciu 22, wtedy pazur 16 umieszczony na dzwigni ruchomej 2 nie moze zeskoczyc za zab zaczepu 17 gdyz za¬ czep 17 znajduje sie w polozeniu odchylonym.Dzwignia ruchoma 2 wystepami 6 opiera sie stale o glowice prasy. Podczas ruchu powrotnego glowi¬ cy prasy dzwignia ruchoma 2 dzieki sprezynie 7 powraca samoczynnie do polozenia wyjsciowego.Za kazdym ruchem roboczym narzedzia i jego wy¬ cofaniem nastepuje odchylenie dzwigni ruchomej 2 wraz ze wskaznikiem 5 i jej samoczynny powrót do polozenia wyjsciowego. 60065 4 W celu przygotowania przyrzadu do pracy nalezy ustawic ostrze 10 wskaznika 5 w osi narzedzia i ustalic to polozenie za pomoca sruby dociskowej 15.Nastepnie nalezy ustawic przesuwny trzpien w ten 5 sposób aby ostrze 10 wskaznika 5 znajdowalo sie tuz nad powierzchnia blachy i ustalic to polozenie za pomoca sruby dociskowej 13.Jezeli ze wskazan przyrzadu chcemy korzystac przy kazdym ruchu roboczym narzedzia w sposób automatyczny nalezy tak ustalic tarcze ustalajaca 21 aby kolek 24 znajdowal sie w wycieciu 22. Je¬ zeli natomiast ze wskazan przyrzadu chwilowo nie korzystamy lub korzystamy nie przy kazdym ruchu roboczym narzedzia tarcza ustalajaca 21 nalezy 15 wtedy ustawic tak, aby kolek 24 znalazl sie w wy¬ cieciu 23. 10 20 25 30 35 45 Po dokonaniu tych ustalen przyrzad jest przygo¬ towany do pracy. Przy stosowaniu przyrzadu we¬ dlug wynalazku nalezy natrasowany srodek otwo¬ ru ustawic pod ostrzem wskaznika i uruchomic no¬ zyce. W zaleznosci od grubosci blach wskaznik moz¬ na podnosic lub opuszczac przy pomocy przesuw¬ nego trzpienia. PL