PL60021B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 10. VI. 1970 60021 KI. 42 k, 22/02 MKP G 01 n AS/OO UKD Twórca wynalazku: doc. dr inz. Stefan Szczecinski Wlasciciel patentu: Wojskowa Akademia Techniczna im. Jaroslawa Da¬ browskiego, Warszawa (Polska) Sposób okreslania stanu technicznego turbin silników lotni¬ czych w warunkach eksploatacyjnych Przedmiotem wynalazku jest sposób okreslania stanu technicznego turbin silników lotniczych w warunkach eksploatacyjnych oparty na wyni¬ kach pomiarów wielkosci minimalnego luzu wierzcholkowego lopatek turbin.Obecnie w czasie eksploatacji przeprowadza sie okresowe kontrole majace na celu okreslenie, czy luz wierzcholkowy lopatek nie osiagnal minimal¬ nej dopuszczalnej wartosci w warunkach silnika niepracujacego i wystudzonego. do temperatury otoczenia na drodze pomiaru luzu miedzy wierz¬ cholkami lopatek wirnika a powierzchnia kadlu¬ ba turbiny.Sposób weaiug wynalazku pozwala na pomiar rzeczywistego minimalnego luzu wierzcholkowego jaki wystepuje w najniekorzystniejszych warun¬ kach pracy turbiny na przyklad podczas wypro¬ wadzania samolotu z lotu nurkowego lub podczas korkociagu, nawet przy jednoczesnym przecho¬ dzeniu przez zakres krytycznych predkosci obro¬ towych wirnika.Sposób wedlug wynalazku jest blizej objasniony na podstawie rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia widok z boku turbiny, fig. 2 — widok z tylu, fig, 3 — widok powiekszenia miejsca zamontowa¬ nia czujnika pomiarowego w kadlubie turbiny.Pomiar luzu <5min zaznaczonego na fig. 3, do¬ konywany na „zimnym" silniku w plaszczyznie wystepowania najwiekszych momentów zginaja¬ cych umozliwia kompleksowe okreslenie stanu technicznego turbiny, gdyz przemieszczenia pro¬ mieniowe wierzcholków lopatek wirnikowych wzgledem kadluba — w wyniku odksztalcen spre¬ zystych, termicznych i trwalych (na skutek pel- s zania materialów konstrukcyjnych) — sumowac sie beda z ugieciami wirnika i przemieszczeniami jego osi, gdyz luzy promieniowe lozysk beda wybiera¬ ne w tej plaszczyznie i luz wierzcholkowy osia¬ gnie wartosc minimalna. io Stosowanie czujnika pomiarowego w postaci kolka grafitowego lub z innej masy stosunkowo miekkiej i zaroodpornej do badan silników seryj¬ nych umozliwi dokonywanie pomiaru absolutnego minimalnego luzu wierzcholkowego turbiny w do- 15 wolnych warunkach pracy silnika i lotu samolotu.Po dlugosci wystajacej czesci kolka (równej dmin) *-¦ ponad powierzchnie wewnetrzna sciany kadluba turbiny mozna wnioskowac o stopniu bezpieczen¬ stwa dalszej pracy turbiny bez obawy zaczepienia 20 wierzcholkami lopatek wirnikowych o nierucho¬ my kadlub. Wartosc tego luzu moze byc równie* mierzona w sposób ciagly metodami elektrycz¬ nymi lub izotopowymi. 25 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób okreslania staniu technicznego turbin. silników lotniczych w warunkach eksploatacyj¬ nych, znamienny tym, ze czujnik umieszcza sie 30 w nieruchomym kadlubie turbiny w plaszczyznie 6002160021 dzialania najwiekszych momentów zginajacych, gdzie nastepuje najwieksze zblizenie wierzcholków lopatek do nieruchomego kadluba, co umozliwia pomiar minimalnego luzu wierzcholkowego, jaki wystepuje podczas pracy silnika w warunkach lotu. fig. 3 Krak 1 z. 22/70 230 PL