Opublikowano: 10.VII.1970 KL 45 c, 35/00 MKP A 01 d 3£fCX Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Zbigniew Ciesla, prof. dr Roman Fafara Wlasciciel patentu: Instytut Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa, Warszawa (Polska) Kosiarka ciagnikowa z ramionami sterujacymi polozenie zespolu tnacego Przedmiotem wynalazku jest kosiarka ciagniko¬ wa, w której zespól tnacy w czasie pracy moze byc ustawiony pod dowolnym katem w plaszczyz¬ nie prostopadlej do podluznej osi ciagnika. Kosiar¬ ka jest przeznaczona glównie do koszenia porostów na skarpach rowów; moze oma byc równiez uzyta na bakach plaskich, a takze do strzyzenia zywoplo¬ tów.Znane dotychczas kosiarki o podobnym prze¬ znaczeniu posiadaja stosunkowo duzy ciezar wla¬ sny i wspólpracuja z ciagnikami duzej mocy. Zna¬ na jest równiez kosiarka wspólpracujaca z nosni¬ kiem narzedzi o stosunkowo malej mocy, która jednak jest ciezka i posiada zespól tnacy jedno- listwowy, wrazliwy na zapychanie sie, a wiec na czeste uszkodzenia.Poza tym posiada ona skomplikowany uklad napedowy. Wydajnosc i zakres pracy wymienio¬ nych kosiarek jest niedostateczna, sterowanie ra- miionami jest 'Utrudlnione, a przystosowanie sie do nierównosci terenu organu roboczego niewlasciwe.Tych niedogodnosci i wad nie posiada kosiarka ciagnikowa z ramionami sterujacymi polozenie ze¬ spolu tnacego wedilug wynalazku. Jest ona zawie¬ szona na lekkim, o malej mocy ciagniku rolni¬ czym. W kosiarce zastosowano dwulistwowy ze¬ spól tnacy. Wychylne ramiona sterowane hydrau¬ licznie, umozliwiaja osiaganie, stosunkowo duzego wysiegu organu roboczego, dzieki czemu mozliwe jest wykaszanie szerokich skarp i omijanie prze- 10 15 20 25 30 szkód terenowych. Budowa kosiarki pozwala na ustawianie zespolu tnacego pod dowolnymi kata¬ mi w stosunku do poziomu, przy czym kazde usta¬ wienie umozliwia dokladne dostcsowywarnie sie listew nozowych do terenu.Przyklad wykonania kosiarki wedlug wynalaz¬ ku jest uwidoczniony na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia kosiarke w polozeniu roboczym w widoku od tylu, fig. 2 schemat ukladu korbowe¬ go napedzajacego listwy nozowe w widoku od ty¬ lu, a fig. 3 schemat tego samego ukladu w widoku z góry.Rama nosna 1 kosiarki jest polaczona na sztyw¬ no z korpusem ciagnika. Do ramy zamocowano dbrotowo wewnetrzne ramie wysiegu 2, które la¬ czy sie obrotowo przy pomocy osi 3 z zew¬ netrznym ramieniem wysiegu 4. Do ramienia 4 jest zamocowany obrotowo uchwyt glowicy 5 z glowiica napedzajaca 6. Glowica sluzy do nape¬ du zespolu tnacego; jest ona zamocowana na plo¬ zie wewnetrznej 7 i zwiazana sztywno z ibelka kosiarki 8. Os 3 dbrotu obydwu ramion ii os 9 uchwytu glowicy sa równolegle do osi podluznej ciagnika. Obrót ramienia 2 wzgledem ramy nosnej 1 odlbywa sie przy pomocy silownika hudrauiMcz- nego 10, który ustawia to ramie pod wymaganym katem. Kat ten samoczynnie nie moze sie zmie¬ niac, natomiast ramie 4, które jest zwiazane z amortyzatorem sprezynowym 11 moze sie w pew¬ nym zaikresie sprezyscie odchylac od ramienia 2 600053 bez wlaczania do pracy; silownika hydraulicznego 12. Sterowalnie tym ramieniem za pomoca silow¬ nika 12 sluzy tylko do jego wstepnego ustawienia, odpowiadajacego polozeniu roboczemu kosiarki.Amortyzator 11, przejmuje azesc obciazen przypa- 5 dajacych .ma ploze^ wewnetrzna 7, a wynikajacych, z sumowania ciezarów glowicy 6, belki 8, uchwy- tu glowicy 5 i samego ramienia 4. Zastosowano w mim trzy sprezyny które kolejno biora udzial w pracy podczas podnoszenia ramienia 4. Daja 10 one w sumie charakterystyke odpowiadajaca w przyblizeniu zmiennosci sil wzdluz iosi amortyza¬ tora w róznych polozeniach kosiarki. W rezultacie, zakres sprezystego ruchu konca ramienia 4, zwia¬ zanej z num glowicy 6 i plozy 7 ibedeie w przy- 15 blizeniu jednakowy przy róznych katach pochyle¬ nia skarp i róznych odleglosciach zespolu tnace¬ go od ciagnika. Role dzwigni przekazujacej ruch tloczyska *w silowniku hydraulicznym 12 na ruch ramienia 4, spelnia krzywka 13. W czasie pracy, 20 polozenie organu roboczego i ramion zmienia sie zaleznie od warunków terenowych. Przy wiekszym wychyleniu ramion, a wiec zwiekszeniu odleglo¬ sci organu roboczego od ciagnika, sila w ciegnie 14, .potrzebna do sterowania ramieniem 4 wzrosnie. 25 Gdyby ramie dzialania tej sily po stroniie silowni¬ ka hydraulicznego 12 bylo stale, wówczas przy sterowaniu ram.ieniem 4 powstalyby zmienne ci¬ snienia w silowniku 12 i to w dosc szerokim za¬ kresie. Aby nie dochodzilo do przeciazen silowni- 30 ka, nalezaloby zastosowac odpowiednio dlugie ramie, co z koilei pociagneloby za sioba koniecz¬ nosc uzycia silownika o duzym skoku, Trudnosci tych uniknieto przez zastosowanie krzywki o zmiennym promieniu. Zastosowanie ciegna 14, 35 laczacego silownik hydrauliczny 12 z amortyzato¬ rem sprezynowym 11, ma te zalete, ze pozwala na ruch ramienia 4 do góry, gdy zajdzie taka konie¬ cznosc przy wjechaniu ploza wewnetrzna na prze¬ szkodeterenowa. 40 Zespól tnacy kosiarki jest dwulistwowy, bezpal- cowy, charakteryzujacy sie dobra jakoscia ciecia i niewrazliwoscia ma zapychanie sie. Zespól ten wraz z glowica napedowa i plozami polaczony jest z belka 8. Sterowanie polozenia tej belki od- 45 bywa sie poprzez silownik hydrauliczny 15. Na koncu tloczyska tego silownika znajduje sie kuli¬ sa, która umozliwia swobodny w pewnym zakre¬ sie obrót belki 8 z glowica 6 i uchwytem glowicy 5 dookola osi 9. Dzieki temu ploza zewnetrzna 16 50 zawsze poizoistaje w stycznosci z terenem.W kosiarce jest zatem mozliwosc kopiowania terenu . przez dbde plozy: wewnetrzna 7 i zewne¬ trzna 16.Glowica napedowa 6 przekazuje ruch posuwi- 55 sto-zwrotny dwu listwom nozowym. W rozwiaza¬ niu napedu listew nozowych zastosowano wal kor¬ bowy 17 dwustronnie podparty lozyskami 18 i 19.Dzieki dwustronnemu uloizyskowaniu, momenty zginajace wal sa mniejsze niz w znanych rozwia- zaniach napedu dwuilistwowego zespolu tnacego, w których wal lozyskowany jest jedinostroim:iie.W zwiazku z tym wal ten moze byc lzejszy.Przekazuje on naped na listwy nozowe poprzez 4 koirbowody 20. Korbowody te poruszaja suwaki 21 wykonujace ruch posuwisto-zwrotny w prowadni¬ cach 22. Do suwaków sa pirzymocowane na sztywno grzbiety listew nozowych 23. Wal korbowy jest napedzany jednym ze znanych sposobów. Przenie¬ sienie napedu moze 'byc mechaniczne, hydirauilicz- ne lub inne. W konstrukcji wedlug wynalaizku zastosowano hudrauliczne przeniesienie napedu.Pompa tloczaca 24 zamocowana do plyty 25, napedzana jest przekladnia 26, od walu odbioru mocy ciagnika. Podaje ona olej do rozdzielacza hydraulicznego 27, a poprzez rozdzielacz do silni¬ ka hydraulicznego 28. Silnik hydrauliczny jest polaczony sprzeglem 29 z walem korbowym 17, któremu nadaje ruch obrotowy.Na ramie 1 znajduje sie zbiornik oleju 30 za¬ silajacy uklad hydrauliczny.Kosiarka posiiada podwójne zabezpieczenie ze¬ spolu tnacego: hydrauliczne i mechaniczne. Pierw¬ sze zabezpieczenie stanowi zawór bezpieczenstwa 31 w ukladzie hydraulicznego przeniesienia nape¬ du na zespól tnacy. Dziala on przy naglym zwie- kszeniiu oporów ciecia w wypadku napotkania przez noze tnace diruitu, krzaków lulb innych prze¬ szkód. Drugie zabezpieczenie stanowi bezpiecznik 32, który przy napotkaniu przeszkód terenowych pozwala na obrót do tylu belki 8 z zespolem tna¬ cym i glowica 6 wzgledem uchwytu 5, dookola osi 33. Odchylanie sie belki do tylu powinno naste¬ powac przy okreslonym momencie, przewyzszaja¬ cym znacznie moment pochiodizacy od oporów cie¬ cia i tarcia plóz. Bezpiecznik 32 nioze byc wykoi- nany w postaci kolka wstawionego w otwoiry wy¬ wiercone w uchwycie glowicy 5 i w glowicy 6, moze tez byc wykonany jako trzpien o odpowied¬ nim zeslizgu, dociskany sprezyna do (gniazda w plycie glowicy. Cylindry hydrauliczne sterujace ramionami i belka, zasilane sa z ukladu hydrau¬ licznego ciagnika.Model kosiarki wedlug wynalazku zostal wyko¬ nany i przebadany w Instytucie Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa w warunkach labora- tcryjno-polowych. Badania wykazaly jej wieksza sprawnosc techniczna i wydajnosc w porównaniu do maszyn dotychczas stosowanych. PL