Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.Y.1970 59980 KI. 21 g, 18/4)1 MKP GOlt ty UKD Twórcawynalazku: mgr inz. Alojzy Koczynski Wlasciciel patentu: Instytut Badan Jadrowych, Warszawa (Polska) Progowy sygnalizator mocy dawki Przedmiotem wynalazku jest progowy sygnaliza¬ tor mocy dawki. Znane sa progowe sygnalizatory mocy dawki, w których pradowy detektor joniza¬ cyjny jest polaczony z ukladem progowym. W tych przypadkach sygnalizacja okreslonego poziomu mocy dawki jest mozliwa wtedy, gdy prad prze¬ plywajacy przez detektor jest równy lub wiekszy od pradu pobieranego przez obwód wejsciowy ukladu progowego. Z tego wzgledu w obwodach wejsciowych stosuje sie elementy elektroniczne o duzej opornosci wejsciowej. Dla uzyskania dosta¬ tecznej mocy wyjsciowej potrzebny jest zwykle uklad wzmacniajacy co jest zwiazane z obciaze¬ niem zródla zasialajacego.Celem wynalazku jest unikniecie wad i niedo¬ godnosci znanych progowych sygnalizatorów mocy dawki.Zadaniem technicznym prowadzacym do osia¬ gniecia tego celu jest skonstruowanie takiego syg¬ nalizatora, w którym wyzwalanie ukladu progowe¬ go nastepuje przy pradach detektora znacznie mniej¬ szych od pradu pobieranego przez obwód wejsciowy ukladu progowego, a uklad progowy jest oszczednym energetycznie zródlem sygnalu swietlnego i ele¬ ktrycznego o mocy wystarczajacej do sygnalizacji.Cel ten zostal osiagniety przez zalaczenie w ob¬ wód wyjsciowy detektora, jonizacyjnego równole¬ glego dwójnika oporowo-pojemnosciowego, który poprzez element kluczujacy jest zalaczany na wej¬ scie sygnalizujacego ukladu progowego, przy czym 15 20 30 styki elementu kluczujacego sa przelaczane przez impulsator, a w sygnalizujacym ukladzie progo¬ wym w stopniu ukladu monostabilnego zastosowa¬ no gazowa lampe spustowa, której anodowy obwód wykonawczy jest wyposazony w szeregowo pola¬ czone kondensator i przekaznik uruchamiajacy obwód sygnalizacji akustycznej. Lampa spustowa jest jednoczesnie wskaznikiem optycznym poziomu mocy dawki.Wynalazek zostal uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schemat blokowy urzadzenia, a fig. 2 — sche¬ mat ideowy sygnalizacyjnego ukladu progowego.Pradem detektora 1 ladowany jest ze stala czasu t kondensator 3 dwójnika oporowo-pojemnoscio¬ wego na elementach 2 i 3 umieszczonego w wyj¬ sciowym obwodzie detektora 1. Wielkosc napiecia jaki ustali sie na kondensatorze 3, dwójnika, w czasie t przy danej wartosci opornika 2 zalezy tyl¬ ko od natezenia pradu detektora.Po ustaleniu sie napiecia na dwójniku, impulsa¬ tor 5 zwiera styki elementu kluczujacego 4 zala¬ czajacego go do sygnalizacyjnego ukladu progowe¬ go 6, przy czym dla prawidlowej pracy urzadzenia konieczne jest spelnienie zaleznosci t^3l, gdzie l jest czasem kluczowania elementu kluczujacego 4.Potencjal podawany z kondensatora 1 dwójnika oporowo-pojemnosciowego przez element kluczuja¬ cy 4 na uklad progowy 6 po przekroczeniu poten¬ cjalu nastawianego w nim progu, steruje poprzez 5998059980 3 diode spolaryzowana zaporowo elektrode zaplono¬ wa gazowanej lampy spustowej 7. Impuls pradu lampy spustowej przeplywa w wykonawczym obwo¬ dzie anodowym poprzez kondensator 9 i uzwojenie cewki przekaznika 8, którego styki zamykaja ob¬ wód sygnalizacji akustycznej 10. Jednoczesnie ja¬ rzenie sie gazu w lampie spustowej 7 stanowi sy¬ gnalizacje optyczna przekroczenia odpowiedniego poziomu mocy dawki.Sygnalizator wedlug wynalazku w porównaniu z dotychczas znanymi sygnalizatorami o czulosci tego samego rzedu nie wymaga stosowania precy¬ zyjnych elementów elektronicznych o duzej opor¬ nosci wewnetrznej jak np. lampa elektrometrycz- na. Ponadto w zwiazku z malym poborem mocy moze byc wykonany jako przyrzad przenosny nie wymagajacy czestej wymiany baterii zasilajacej. 15 PL