18.IV.1968 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 30.VI.1970 59960 KI. 20 f, 8 MKP B61h 51 UKD Twórca wynalazku: Hans Liebig Wlasciciel patentu: VEB Waggonbau — Górlitz, Górlitz (Niemiecka Republika Demokratyczna) Hamulec tarczowy zwlaszcza do pojazdów szynowych Przedmiotem wynalazku jest hamulec tarczowy, zwlaszcza do pojazdów szynowych, którego jarzma hamulcowe obejmuja czesc rozwierana, zaopatrzo¬ na w szczeki hamulcowe i tarcze hamulcowa po¬ jazdu, przy czym tlok cylindra hamulcowego przez czesc klinowa dziala na konce sprezynujacych dzwigni jarzm hamulcowych, zaopatrzonych w do¬ ciskowe szczeki.Znany jest hamulec tarczowy, w 'którym klinowy rozpieracz polaczony sztywno z trzonem tloka q- braca sie wewnatrz tloka. To wykonalnie ma jed- na!k te wade, ze jego elementy budowy umiesz¬ czane sa oddzielnie :na ramiie obrotowej wspornika!, wymaga to duzej ilosci lozyslk, szczególnie w tym przypadku, gdy przewidziane jest reczne urucho¬ mienie hamulca, przy czym sily nacisku hamowa¬ nia przy tego rodzaju polaczeniu elementów miu- sza byc przejete przez rame obrotowa wspornika.Z tego powodu nie ma mozliwosci wykorzystania sposobu szybkiej wymiany zuzytych elemientów i przez to oplacalnej mojzliwosci seryjnej naplrawy przy uszkodzeniach zespolu hamujacego w sposób taki, jak to jest mozliwe przy konstrukcji zwartej..Przy zwartej konstrukcji cylinder hamiuloowy, dzwignia i szczeka hamulcowa oraz reczna dzwig¬ nia hamulcowa tworza zamknieta calosc. Przy zna¬ nym hamulcu tarczowym zostaly te wady w duzym stopniu usuniete dzieki zwartej konstrukcji. Sze¬ regowy uklad w jednej plaszczyznie jarzma hamul¬ cowego oraz cylindra hamulcowego, wymaga do montazu ze wspornikiem oibrotowym, bardzo wy¬ dluzonej, wolnej przestrzeni, która nie zawsze jest w dyspozycji.Z drugiej strony wahacz wspornika obrotowego 5 oraiz inne wmontowane elementy znacznie ograni¬ czaja przestrzen przy hamulcu tarczowym, co u- trudinia wjHkomywainie robót montazowych. Sila cisnienia sprezonego powietrza przenoszona jest z cylindra hamiulcowego przez rozcieta tuleje, o- 10 chronina do punktów przegubowych jarzma hamiul¬ cowego. Elementy te byly wykonywane w sposób wzmocniony i odporny na dzialania mechaniczne, co w konsekwencji powodowalo lich powiekszenie i podwyzszenie ciezaru. Dalsza wada hamulca byle 15 to, ze przy jego dzialalniu isrulby laczace pokrywe cylindra hamulcowego z kolnierzem cylilnidra byly obciazone na zerwanie. Jakiekolwiek zmiany w za¬ kresie Obciazenia lub odciazenia przyczynialy sie do Obluzowania polaczenia. Rozcieta tuleja ochron^ 20 na tworzyla dodatkowy element konstrukcyjny ha¬ mulca. Prowadlzoniy w tulei krzywoliniowo, roz¬ szerzajacy sie na dwie strony ,rozpieracz powodo¬ wal szybkie zuzycie tulei, której wykonanie i wy¬ miana byly bardzo ^kosztowne. 25 Celem wynalazku jest lusiuniecie znanych wad hamulców tarczowych. Zadaniem Wynalazku jest wykorzystanie zalet zwartej konstrukcji i wykona¬ nie hamulca tarczowego o iniewielkich wymiarach, który mozna byloby w sposób szybki i latwy wy- 30 mienic. Sila cisnieniowa sprezonego powietrza jest 599603 przenoszona wewnatrz zespolu hamulcowego ma najkrótszej dlrodze. Ponadto w hamulcu tym iistniie- je mozliwosc wmmtowajndla recznej dzwigni ha¬ mulcowej M ibezpolsrednllego polaczenia z ukladem hamulca recznego, Cylinder hamulcowy, wedlug wynalazku, umie¬ szczany w plaszczyznie równoleglej do dzwigni ha¬ mulcowych, jest polaczony za pomoca trzona tlo¬ ka z irozpieraczem kllitniowiym, odsuwajacymi sie od tarczy hamulcowej. Lozyska znajdujace sie w po¬ blizu pokrywy cylindra hamulcowego sa punktami dbiotu dzwigni hamulcowych. [Rrzez to sila prze¬ ciwdzialania jest praekazywana na najkrótszej drodze do dzwigni hamulcowych.Trzon tloka jest wychylnie polaczony z jiednej strony z tlolkiiem, a z drugiej istnony z rozpiieraczem klinowym, przy czym masek tego rozpiieracza jest bezplosrednio pouczony z ulkladem hamulca recz- nego. 'Zawieszenie zespolu jiest wyfeonaine w trzech punktach podwozia* Przyklad wykonania wynalazku jest wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia hamulec tarczowy z reczna dzwignia hamulcowa w wMoku bocznym, fig. 2 hamulec tarczowy w widoku z gó¬ ry, z jednoczesnie dolaczonym zespolem ukladni-ha¬ mulca recznego.Na cyiMndrze hamulcowym 2, umieszczonym mie¬ dzy dwoma dzwigniami hamulcowymi 1, tworzacy¬ mi jarzmo hamulcowe, sa przewidziane przy po¬ krywie cylindra hamulcowego Z, od strony tarczy hamulcowej 4 lufo iia obwodzie cylindra hamulco¬ wego 5, tuleje lozyskowe 6 idla lozysk dzwigni ha¬ mulcowych. Konce dzwigni hamulcowych, obej¬ mujace tarcze hamulcowa 4 polaczone isa przegu¬ bowo ze szczekami hamulcowymi 7. Trzon tlokowy 8 polaczony jest wewnetrznym koncem wychylnie z tlokiem 9 cyld/ndra hamulcowego 2, a zewnetrz¬ nym koncem z rozpieraczem klinowym 10.Ptrzy dzialaniu icylinidina hamulcowego 2, rozpie- racz klinowy 10 lOzwliera krazki dociskowe 11, za¬ mocowane Obrotowo na koncach dzwigni hamulco¬ wych 1. Powstala w ten sposób sila rozpierajaca przekazywana jest przez dzwignie hamulcowe 1 na szczeki hamulcowe 7, które dociskane sa do tarczy hamulcowej 4. Sila nacisku przechodzi po najkrótszej drodze od cylindra hamulcowego 2 przez tuleje lozyskowe 6 do dzwigni hiamiulcowych. 1. W celu lepszego .prowadzenia przewidziane sa na obrzezach krazków dociskowych 11 boczne kol¬ nierze 12, które obejmuja rozpieracz klinowy 10.Sprezyna 13 sciaga obie dzwignie hamulcowe 1 i w ten isposiób krazki dociskowe 11 sa przyciskane sprezyscie do rozpieraicza klinowego 10. Przy od¬ powietrzaniu cylindra hamulcowego 2, tlok 9, za pomoca nie uwidocznionej sprezyny powrotnej, przechodzi w znany sposób ma pozycje wyjsciowa i w ten sposób trzon tloka 8 zostaje odciazony. 4 Krazki dociskowe 11 na rozpieraezu klinowym ló7 po sciagnieciu ich sprezyna 13 zblizaja sie ku so- . bie. Trzon tloka 8, poruszajac sie za tlokiem 9 po¬ ciaga za soba rozpieraicz klinowy 10. W przypadku, 5 gdy krazki dociskowe 11 Obejmujace rozpieracz klinowy 10 ubliza sie ku sobie, to szczeki hamul¬ cowe 7 odsuna sie .od tarczy hamulcowej 4. Za¬ wieszenie zespolu hamulcowego nastepuje za po- i moca dwóch zawieszek 14, polaczonych ze szczeka- 10 mi hamulcowymi 7 oraz za pomoca blizej nie po¬ kazanego wspornika lolbrotowego lub ramy pojazdu i wispoirnlika 15, przewidzianego iniad cylindrem ha¬ mulcowym 2. Przez zdemontowanie sworzni 16 i 16' oraz przewodu powietrznego 17, zespól hamulcowy 15 mozna, w razie luszkodzemiia, stosunkowo szybko wymienic. j Jesli zachodzi potrzeba umieszczania recznej dzwigni hamulcowej 18; w sposób uwdoijpzniiony na fig. 1, to nalezy zamontowac ja wychylnie za po- 20 moca sworznia 19 ma wspornokiu 15, Pwuramienna reczna dzwignia hamulcowa 18, jiak to uwidocznio¬ no na fig. 1, wchodzi jednym ramieniem w wycie¬ cie 20 (fig. 2), wykonane w irozpieraczu klinowym 10, zas drugie iiamie polaczone jest z ukladem re- 25 cznego hamowania 21, inie przedstawionym na fig. 1. Uklad recznego hamulca 21 moze byc równiez, jak to uwidocznione na fig. 2, dolaczony bez¬ posrednio do sworznia 22 rozpieracza klinowego 10. 30 PL