Opublikowano: 30.VI.1970 59939 KI. 42 m«, 1/10 MKP G06k CZYTELNIA lnoqpi*»r'*-il Itr Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Jeno Gulyas, mgr inz. Mihaly Papai Wlasciciel patentu: Elektronikai cs Finommechanikai Kutató Intczet, Budapeszt (Wegry) Urzadzenie do posuwu tasmy w maszynie do zapisu informacji na tasmie dziurkowanej Przedimiotem wynalazku jest urzadzenie do po¬ suwu tasmy w powolnych maszynach do zapisu informacji mia tasmie dziurkowanej.Jak wiadomo, dokladny posuw tasmy w maszy¬ nach do zapisu informacji na tasmie dziurkowanej odgrywa duza role. W znanych dotychczas 'urza¬ dzeniach posuw odbywa sie przy pomocy kola zebatego uruchamianego przez mechanizm usta¬ lajacy tak, ze kolki posuwu wchodza w dziurki transportowe tasmy i posuwaja ja. Poniewaz w maszynie do zapisu informacji na tasmie dziurko¬ wanej do zapisu kazdej kombinacji dziurek, a wiec równiez do posuwu tasmy, potrzebny jest odpo¬ wiedni impuls, to w znanych urzadzeniach wbudo¬ wane sa sprzegla elektromagnetyczne lulb sprezy¬ nowe pomiedzy urzadzeniiem posuwu a napedem.Sprzegla te maja jednak skomplikowana budowe i ze wzgledu na zadana zywotnosc maja bardzo duze wymiary. Bezwladnosc elementów urzadzania, ze wzgledu na ich duze wymiary, jest duza* przez oo maksymalna czestotliwosc robocza urzadzenia lezy w granicach 15—20 znaków na sekunde.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i stworzenie takiego urzadzenia do posuwu tasmy o prostej budowie, które umozliwi wydajnosc 3<0 znaków na sekunde. Urzadzenie wedlug wynalazku ma poza tym zapewnic dokladnosc posuwu i odlpo- wiednia zywotnosc.W celu uzyis/kamiia wyzej wymienionych zalet, urzadzenie wedlug wynalazku, które posliada me- 20 30 chanizm zapadkowy, wyposazone jest, w celu u- ruchamiania tego mechanizmu zapadkowego, w tarcze imimosrodu, a ponadto w 'uruchamiana przez tarcze niimosrodu dzwignie usitalajaca, hsfcniujaca ruch dzwigni 'zapadkowej uruchamianej przez tar¬ cze mimosrodu, oraz w elektromagnesy rSterujace dzwignie 'ustalajaca.Dla zmniejszenia tarcia, na tarczy mimosrodu znajduje sie rolka wspierajaca dzwignie ustalajaca.Urzadzenie wedlug wynalazku (rozwiazuje wiec zadanie przy pomiocy prostych elementów i umo¬ zliwia zwiekszenie predkosci roboczej do 30 zna¬ ków ma sekunde.Przyklad wykonania wedlug wynalazku przed¬ stawiony jest schematycznie ma rysunku.Na obracajacym sie równomiernie wale 1 zamo¬ cowana jest mimosrodowa tarcza 2. Na mimo- srodowej tarczy opiera sie za pomoca rolki 6, dwu-' ramienna, wychylona wokól trzpienia 4 dzwignia 5.Na koncu dwuramiennej dzwigni 5 przeciwleglym do konca zaopatrzonego w rolke 6, znajduje sie . zapadka 8 ulozyskowana wychylnie wokól walka 7, przy czym zapadka dociskana jest przez sprezyne 9 do zebów zapadkowego kola 10.Dwuramienna dzwignia 5, przy pomocy sprezyny 3 wspiera sie razem z rolka 6 na tarczy mimosro¬ du. Zapadkowe kolo 10 zamocowane jest na wale kola 17 zaopatrzonego w kolki 16 wschodzace w dziurki tasmy 19. Dla unieruchomienia zapadko¬ wego kola 10, polaczone jest z ndm, w sposób unie- 5993959939 mozliwiajacy wzajemny obrót, wiencowe kolo 15, do którego zejbów dociskania jest rolka 14 unmiesz- czona na ulozyskowanej wychylnie wokól osii 11 dzwigni 13, za pomoca sprezyny 12. Tasma diziiur- kowana 19 dociskana jest do kola 17 przy pomocy plytki 18. Jako polaczenie pomiedzy urzadzeniem posuwu a napedem, sluzy sterowana przez elektro¬ magnesy 29, wychylna wokól osi 20, dzwignia 21, która sprezyna 22 przywQdzi do zderzaka 23. Na dolnym koncu dwuramieteiej dzwigni 21 znajduje sie nosek 24, który znajduje sie pomad wystepem 25 dwuramfietninej dzwigni 5. Dzwignia 5 dolega wiec wystepem 25, nia skutek doeiisku sprezyny 3, do noska 24. Przeciwlegly do elektromagnesów 29 koniec dzwigni 21 wyposazany jest w miekka ma¬ gnetycznie stalowa zwore 28.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w nastepu¬ jacy sipcsób.Na przedistawiionej na rysunku pozycji urzadzenia, gdzie sprezyna 22 dwuramiienna dzwignia 21 do¬ ciaga do zderzaka 23, rolka 6 dzwigni 5 wspiera¬ jacej sie wystepem 25 o nosek 24, nie doisdega do tarczy 2 mimosrOdiu, która jak juz wsipaminiainoi, obraca sie równomiernie. W ten sposób oczywiscie, dzwignia 5 nie wykonuje zadnego ruchu wahliwe- go i nie powoduje posuwoi tasmy. Gdy rolka 26 obiegajaca tor kolowy a umieszczona na tarczy rnlknosrodu, osiagnie tor 27 utworzony na dWura- miennej dzwignli 21, wówczas wychyla oma dwu¬ ramiienna dzwignie 21 z jej poizycji, to znaczy, dociska zwore 28 do rdzenia elektromagnesu 29.W wypadku, gdy posuw tasmy ma sie odbywac w kierunku sterowania, wówczas prad zasila elektro¬ magnes 29, który za pomoca zwory 28 utrzymuje dwuramienna dzwignie 21 przeciwko sile sprezyny 22, przy czym nosek 24 nie przeszkadza juz w o- pieramiu sie rolki 6 dwuramliennej dzwigni 5 na tarczy miimosrodu. W tym wypadku dwuramienna dzwignliia 5 wychyla sie przy Obracaniu sie mimo- srodowej tarczy 2 i porusza ona poprzez zapadke 15 9 zapadkowe kolo 10, a równoczesnie zebate kolo 17 obraca sie o jedna podzialke. W odpowiednim momencie, elektromagnes 29, na elektryczny sy¬ gnal synchroniczny, zwalnia zwore i w ten spo- 5 sób roikia 6 dwuramiennej dzwiigni 5 zostaje od¬ sunieta od tarczy 2 za pomoca dwiuramiiennej dzwigni 21 sprezyny 22 i noska 24.Przy dalsizym impulsie posuwu, elektromagnes 29 znowu otrzymuje prad i przytrzymuje dwuira- 10 mienna dzwiigmie 21 diziejki czemu za pcwmioca rolki 26 mozliwy jest dalszy posuw tasmy. Jezeli elektro¬ magnes 29 nie jest zasilany pradem, to wychylona przez rolke 26 dwuramiienna dzwignia cofa siie, zanim oparta na tarczy 2 .rolka 6 wejdzie na swój tor. W tym wypadku oczywiscie nie nastepuje za¬ den posuw tasmy. Nastepny ruch do przodu moz¬ liwy jest dopiero po nowym wiztodzeniu elektro- magnesiu 29.Walek 1 urzadzenia posuwu posiada mechanicz¬ ne polaczenie sprzezone z walkiem napedu urza¬ dzenia do zapisu. Sygnaly synchroniczne nadawane sa przez elektryczny nadajnik impulsów, który umieszczony jest na wale 1 lub tez na drugim obracajacym sie wale, poiaczonym z walem 1. PL