Róznica ta maleje ze wzrostem czestotliwosci. Z chwila jgdy jedna czwarta okresu napiecia wyjsciowego staje sie równa czasowi re¬ kombinacji nosników, przy pominieciu wartosci ... dt czasu !narastania fcradu; tyrystora L "-¦ przekazy- ° di wanie do obciazenia energii ustaje.Dla generatorów niezaleznych od obciazenia mu¬ si byc spefniony warunek, by polowa okresu wy¬ twarzanego przebiegu zmiennego byla wielokrotnie wieksza od czasu wylaczenia tyrystora. Opisane uklady generatorów maja te wspólna zasadnicza wade, ze czestotliwosc wytwarzanego przebiegu zmiennego jest ograniczona i zalezy od stalych ukladu.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu gene¬ ratora wielkiej czestotliwosci, w którym mozliwe jest osiagniecie znacznie wiekszej czestotliwosci przebiegu napiecia wyjsciowego.Cel ten zostal osiagniety w ukladzie polaczen ge¬ neratora napiecia niesinusoidalnego wielkiej czesto¬ tliwosci wedlug wynalazku zawierajacego jeden lub dwa funkcjonalne obwody z których kazdy posiada sterowane zawory elektryczne na przyklad tyrys¬ tory przez to, ze indukcyjne obciazenie w razie po¬ trzeby polaczone w szereg z pomocnicza indukcyj- noscia jest wlaczone do obwodia uzwojenia wtórne¬ go transformatora symetrycznego, którego uzwoje¬ nie pierwotne sklada sie; z dwóch przeciwsobnie nawinietych czesci W obwód kazdej czesci uzwo¬ jenia pierwotnego wlaczone sa szeregowo kolejno zródlo pradu stalego, sterowany zawór elektryczny oraz nalezacy jednoczesnie do obwodu drugiej, prze¬ ciwnie nawinietej czesci uzwojenia pierwotnego, naladowany kondensator.W ukladzie polaczen bedacym przedmiotem wy¬ nalazku matny równiez do czynienia z generato¬ rem zaleznym od obciazenia* gdyz zarówno ksztalt krzywej przebiegu napiecia wyjsciowego jak i cze¬ stotliwosc tego przebiegu sa okreslone przez ob¬ ciazenie indukcyjne i sprzezony z nim kondensa¬ tor wzglednie kondensatory.Czestotliwosc graniczna przebiegu napiecia wyj¬ sciowego w ukladzie polaczen wedlug wynalazku jest zdefiniowana przy pomocy dwóch nierównosci tr < T przy czym, (II) dit dt dii dt (HI) dit — — oznacza dopuszczalna szybkosc narastania dt pradu tyrystora, — faktyczny przyrost pradu tyrystora.Z porównania nierównosci I i II wynika, ze w ukladzie polaczen bedacym przedmiotem wyna¬ lazku mozna osiagnac czterokrotnie wieksza czesto¬ tliwosc przebiegu napiecia wyjsciowego niz to mia- 25 40 45 50 55 60 85 lo miejsce do sinusoidalnego napiecia wyjsciowego* generatora znanego oraz, ze az do zrównania okre¬ su napiecia wyjsciowego T z cza$ein rekombinacji nosników tyrystora tr (T = tr), do obciazenia mo¬ ze by*!, dostarczana pelna moc.W ukladzie tym mozna osiagnac przebieg napie¬ cia wyjsciowego o znacznie wiekszej czes^)tliwosci w porównaniu z dotychczas znanymi typami gene¬ ratorów. Wynikaja z tego riowe mozliwosci zasto¬ sowania opisanego ukladu. Fakt, ze w ukladzie- tym otrzymuje sie napiecie niesinusoidalne nie sta¬ nowi istotnej wady i iprzeszkody w jego zastosowa¬ niu • na przyklad w grzejnictwie przemyslowym.Wynalazek jest blizej objasniony'&* przykladach wykonania przedstawionych na rysunku na którym fig. 2 przedstawia uklad generatora wedlug wyna¬ lazku, fig. 3 —.przebieg zmian napiecia wyjsciowe¬ go tego generatora oraz przebiegi dla kondensato¬ rów, fig. 4 — uklad generatora wedlug wynalazku z jedna para zaworów sterowanych, a fig. 5 — uklad generatora z fig. 2 polaczonego, z pominie¬ ciem transformatora, bezposrednio do podzielonego ha dwie symetryczne polowy obciazenia.Zasada dzialania generatora wedlug wynalazku jest wyjasniona na podstawie fig. 2. Generator ten jest ukladem mostkowym, w którego galeziach znajduja sie zawory elektryczne 1, 2, 9 i 10, na przyklad tyrystory, i który jest zasilany ze zród¬ la 6 pradu stalego wlaczonego szeregowo wraz z obiema czesciami 4 i 4' uzwojenia pierwotnego transformatora symetrycznego w jedna z przekat¬ nych mostka. Druga przekatna mostka stanowia kondensatory 3 i 11 polaczone ze soba szeregowo vr punkcie srodkowym zródla 6 pradu stalego dziela¬ cym to zródlo pod wzgledem napiecia na dwie sy¬ metryczne polowy.W chwili startu ukladu kondensatory 3 i 11 la¬ duja sie do wartosci maksymalnej napiecia zród¬ la 6 pradu stalego tak, ze dodatni potencjal tego napiecia jest przylozony do zaworów elektrycznych li 9 w kierunku przewodzenia lub do elektrycz¬ nych zaworów 2 i 10 w kierunku zaporowym. In¬ dukcyjne obciazenie 5 ewentualnie lacznie z po¬ mocnicza indukcyjnoscia 7 tworzy z kondensato¬ rem 3 lub 11 przez sprzezenie transformatorowe obwód rezonansowy, którego tlumienie jest tak male, ze uzyskuje sie w nim drgania niegasnace.Jezeli elektryczny zawór 1 zostaje spolaryzowany w kierunku przewodzenia to indukcyjne obciaze¬ nie 5 zostanie polaczone w ukladzie przeciwsobnym przez transformator z kondensatorem 3, przez co do czesci 4 pierwotnego uzwojenia transformatora zostaje przylozone napiecie równe sumie napiecia kondensatora 3 i polowy napiecia zródla 6 pradu stalego. W czasie gdy kondensator 3 rozladowuje sie przez elektryczny zawór 1, napiecie na obcia¬ zeniu zmienia sie wedlug czesci tlumionego prze¬ biegu sinusoidalnego. Jezeli zródlo G pradu sta¬ lego zostalo odpowiednio podzielone napiecie na kondensatorze S osiaga wartosc równa maksymal¬ nej wartosci napiecia poczatkowego, lecz jest od¬ wrotnie skierowane niz napiecie panujace na kon¬ densatorze 3 przed rozladowaniem.Jezeli w momencie gdy napiecie kondensatora 3 osiagnie te wartosc, zawór 9 zaczyna przewodzic,5MT7 5 6 spowoduje to, ze w pierwsze} chwili elektryczny zawór 1 otrzyma napiecie w kierunku zaporowym równe w przyblizeniu podwójnej wartosci maksy¬ malnego napiecia kondensatora Ir Podobny prze¬ bieg ma miejsce dla kondensatora 11 (patrz fig. 3).Elektryczny zawór 1 jest utrzymywany w stanie nieprzewodzenik nrzez okres równy okresowi prze¬ biegu .zmiennego na indukcyjnym obciazeniu 5. Do nieprzewodzacego elektrycznego zaworu 2 zostaje przylozone napiecie w kierunku przewodzenia, jed- ; di nak wielkosc zmiany tego napiecia —— nla tendencje malejaca spowodowana tym, ze elektryczny za¬ wór 9 zaczyna przewodzic. Napiecie to w czasie jednego okresu przebiegu wyjsciowego osiaga war¬ tosc zaledwie równa amplitudzie napiecia obciaze¬ nia przeniesionego przez transformator.Na poczatku okresu przebiegu wyjsciowego do zaworu elektrycznego 10 jest przylozone podwójne napiecie w kierunku zaporowym, a na koncu tego okresu podwójne napiecie w kierunku przewodzenia.Okres czasu w jakim kazdy z zaworów elek¬ trycznych przewodzi odpowiada okresowi' zmian napiecia na obciazeniul indukcyjnym 5. Po kolej¬ nych czterech okresach, zmian napiecia na induk¬ cyjnym obciazeniu 5 — przy kolejnosci przewo¬ dzenia zaworów elektrycznych 1, '9, 2, 10 —? uklad powraca do stanu wyjsciowego. Przykladowy prze¬ bieg zmian napiecia wyjsciowego przy malym tlu¬ mieniu drgan zostal przedstawiony na fig. 3. Na fig. 4 przedstawiono uproszczony w stosunku do fig. 2 uklad polaczen generatora napiecia niesinu¬ soidalnego wielkiej czestotliwosci, który zawiera jeden obwód ze sterowanymi zaworami 1 i 2, na przyklad tyrystorami, z których kazdy jest wla¬ czany szeregowo wraz ze zródlem 6 pradu w ob¬ wód jednej z przeciwnie w stosunku do siebie na¬ winietych czesci 4 lub 4' uzwojenia pierwotnego transformatora symetrycznego, przy czym w ob¬ wód ten jest wlaczony równiez szeregowo kon¬ densator 3. Do obwodu uzwojenia wtórnego 8 transformatora symetrycznego wlaczone jest induk¬ cyjne obciazenie 5, polaczone w razie potrzeby — gdy indukcyjnosc wtórnego uzwojenia 8 jest nie¬ wystarczajaca z indukcyjnoscia pomocnicza 7.Dzialanie uproszczonego ukladu jest zasadniczo takie samo jak ukladu opisanego poprzednio na podstawie fig. 2 jednak zawory elektryczne 1 i 2 przewodza na przemian w czasie równym polowie okresu przebiegu zmiennego na obciazeniu induk¬ cyjnym 5. Ksztalt krzywej napiecia wyjsciowego jest zasadniczo taki sam jak dla ukladu przedsta¬ wionego na fig. 2.W ukladach polaczen przedstawionych na fig. 2 i fig. 4 mozna oczywiscie zastosowac bezposrednie sprzezenie obciazenia indukcyjnego podzielonego na symetryczne czesci 5 i 5'; z ukladem generatora, pomijajac stosowany w poprzednich ukladach transformator symetryczny. Uklad polaczen takiego rozwiazania generatora wedlug wynalazku jest przedstawiony na, fig. 5.Uklady polaczen przedstawione na fig. 2 i fig. 4 maja te dodatkowa zalete, ze poniewaz amplituda napiecia wyjsciowego jest zalezna od sily elektro¬ motorycznej zródla wiec stosujac regulowane zródlo napiecia stalego mozna uzyskac mozliwosc regu¬ lacji napiecia wyjsciowego. PL