PL59823B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 30.IV.1970 59823 KI. 62 b, 41/01 MKP B64c 2b\2b CZYTELNIA &$& Patentowego Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Andrzej Frydrychewicz, mgr inz. An¬ drzej Kardymowicz Wlasciciel patentu: Wytwórnia Sprzetu Komunikacyjnego Okecie, War¬ szawa (Polska) Mechanizm sterowania nastawnego kola Przedmiotem wynalazku jest mechanizm stero¬ wania nastawnego kola stosowanego w smiglow¬ cach luib samolotach. W smiglowcach lub samolo¬ tach jedno kolo muisi byc typu nastawnego, aby za pomoca mechanizmu sterowania mozna nim bylo nadawac odipowiedni kierunek w czasie star¬ tu, ladowania lub kolowania ipo ziemi przy uzy¬ ciu napedu wlasnego.Sterowanie kolem odbywa sie za pomoca linek przytwierdzonych do poprzecznej dzwigni pola¬ czonej z tuleja, na której zamocowana jest obsada kola nastawnego. Przesuniecie jednej linki powo¬ duje obrót dzwigni, a razem z nia obrót kola na¬ stawnego przy pokonaniu oporu podloza. Taka zaleznosc nastepuje, gdy samolot lub smiglowiec przesuwa sie do przodu.Natomiast, gdy obiekt taki ustawiony jest na lotnisku, a szczególnie w hangarze, to wystepuje czesto zaleznosc odwrotna, w trakcie przesuwania obiektu do tylu lub w bok. W tym przypadku dzialanie sil w mechanizmie sterowania kolem na¬ stawnym przebiega odwrotnie. W ruchu bocznym lub tylnym, kolo odchylane jest na boki silami bocznymi w wyniku przesuwania obiektu, lub po¬ wstajacymi od oporu toczenia przy cofaniu.Razem z obracajacym sie kolem nastepuje ob¬ rót dzwigni poprzecznej, do której zamocowane sa linki sterowe. Ze wzgledu na to, ze obrót kola w trakcie cofania lub obracania obiektu, moze prze- 15 25 kraczac kat 90° w obie strony, wobec czego wy¬ stepuje zjawisko platania sie linek.Aby tego uniknac stosuje sie mechanizmy ste¬ rowania kola nastawnego, które moga byc recznie rozlaczane w trakcie przetaczania lub cofania.Rozlaczanie mechanizmu polega na zlikwidowaniu trwalego polaczenia pomiedzy dzwignia poprzecz¬ na a osia obsady kola nastawnego, na przyklad przez wyjecie specjalnej przetyczki lub zwolnie¬ nie mechanizmu mocujacego. Mechanizmy te wy¬ kazuja taka zasadnicza wade, ze istnieje obawa, iz przed startem mechanizm taki, przez zapomnie¬ nie, nie zostanie ponownie zlaczony, wobec czego moze byc to przyczyna katastrofy.Celem wynalazku jest usuniecie tej niedogodno¬ sci, czyli unikniecie recznego rozlaczania mechani¬ zmu sterowania kola nastawnego przy kazdorazo¬ wym przetaczaniu lub cofaniu.Aby osiagnac ten cel, wytyczano zadanie opra¬ cowania samoczynnego rozlaczania mechanizmu nastawnego kola w trakcie przetaczania lufo cofa¬ nia i automatycznego sprzegania w czasie ruchu samolotu lufo smiglowca do przodu. Zgodnie z wy¬ tyczonym zadaniem samoczynne rozlaczanie me¬ chanizmu sterujacego kolem nastawnym osiaga sie wediug wynalazku dzieki temu, ze gniazdo laczace wewnetrzna tuleje z tuleja zewnetrzna zawiera dwa wyciecia, po których slizga sie ko¬ lek poprzeczny przenoszacy ruch obrotowy dzwi- 598233 gni poprzecznej na zewnetrzna tuleje kola na¬ stawnego.Wyciecia te sa tak dobrane, ze zapewniaja sa¬ moczynne [polaczenie dziwigni poprzecznej z zew¬ netrzna tuleja kola nastawnego w zakresie obrotu ± 85° i samoczynne rozlaczanie sie po przekro,- czeniu tego zakresu. Dzieki zastosowaniu takiego rozwiazania mechanizmu sterowania kolem na¬ stawnym, unika sie koniecznosci recznego rozla¬ czania w czasie przetaczania lub cofania, przez co wyklucza sie mozliwosc powstania wypadku, poniewaz eliminuje to koniecznosc ponownego wlaczania mechanizmu jprzed startem.Mechanizm sterowania kolem nastawnym jest dokladniej ^vWfl*Wfl| na podstawie przykladu jego w^oHa4m.«PfzTO|niot wynalazku jest uwido¬ czniony w przykladzie! wykonania na rysunku, na któlym: ^i§j^4^pr^ed^1ja|via zestaw elementów skla- tnizm sterowania kola na- 2 pokazuje przekrój po¬ dajfe^clii l?si stawffeljo; JnaFoWiaSft 1 dluzny mechanizmu.Jak uwidoczniono to na fig. 1 i 2 mechanizm sterowania sklada sie z dzwigni 1 z wystepami 2, do których zamocowane sa linki sterownicze 3, oraz wewnetrznej tulejki 4 zaopatrzonej w usta¬ wiony poprzecznie kolek 5 umieszczony w gniez¬ dzie 6. Gniazdo to umieszczone na koncu goleni ogonowej 7 posiada usytuowane prostopadle do osi symetrii plaszczyzne a i nachylone pod katem a skosy b.Od dolu do gniazda 6 wchodzi zewnetrzna tule¬ ja 8 osadzona na obsadzie 12, w której znajduje sie kolo 9. Zewnetrzna tuleja 8 zawiera równolegle do osi symetrii wykonane wyciecie c, oraz nachy¬ lona pod katem w stosunku do plaszczyzny po¬ przecznej krzywizne d. Caly mechanizm jest la¬ czony sworzniem srubowym 10 i dociskany spre¬ zyna 11.Dzialanie mechanizmu sterowania kola nastaw¬ nego przebiega nastepujaco: Przez naciagniecie jednej z linek 3 powoduje sie obrót dzwigni 1, a razem z nia obraca sie wewnetrzna tuleja 8, poniewaz w tym czasie kolek poprzeczny 5 znaj¬ duje sie w wycieciu c. Razem z wewnetrzna tu¬ leja 8 obraca sie obsada 12, a wobec tego i kolo 9, w rezultacie czego obiekt otrzyma zmiane kie¬ runku ruchu w trakcie przesuwania sie do przodu.W przypadku przetaczania lub cofania, gdy wy¬ stepuje ruch boczny lub wsteczny, sily boczne dzialajace na kadlub, lub opór podloza powoduja obracanie isie kola 9 wokól osi pionowej mecha¬ nizmu, z tego powodu, iz os ta jest przesunieta w stosunku do punktu styku opony kola 9 z pod- 10 15 20 59823 I!4' V lozem. Obracajaca sie zewnetrzna tuleja 8, "po^ przez poprzeczny kolek 5 i tuleje wewnetrzna 4 obróci dzwignie .poprzeczna 1 zmieniajac poloze¬ nie linek 3.Kiedy caly mechanizm przekroczy zadany kat obrotu mniejszy od ± 90° np. ± 85° wówczas poprzeczny kolek 5 slizgajacy sie dotychczas po plaszczyznie a zacznie przesuwac sie po skosie b.Poniewaz skos b jest nachylony do plaszczyzny a pod katem a to slizgajacy sie poprzeczny kolek 5- zostanie uniesiony do góry, po scisnieciu sprezy¬ ny 11. W rezultacie czego wyjdzie on z wyciecia c w zewnetrznej tulei 8.W ten sposób dzwignia poprzeczna 1 zastanie samoczynnie rozlaczona z zewnetrzna tuleja 8, skutkiem czego obsada 12 kola 9 moze dalej swo¬ bodnie sie obracac nawet o' kat 180°.Jednak, gdy obiekt zostanie przesuniety do przodu np. przy ustawieniu do startu, sily oporu podloza dzialajac na kolo 9 ustawia go tak, ze wy¬ ciecie c znajdzie sie w zakresie ± 85°, czyli w zakresie zalozonego zakresu rozlaczania mecha¬ nizmu.Przy uistawianiu samolotu do startu dzwignia poprzeczna 1 zostanie przez pilota ustawiona po¬ przecznie do goleni ogonowej 7, a wobec czego poprzeczny kolek 5 wyjdzie ze styku z plaszczy¬ zna b, a pod wplywem nacisku zblokowanej uprzednio sprezyny 11 oprze sie na krzywiznie d i zacznie wywierac .na nia. nacisk.Kat nachylenia krzywizny jest tak dobrany, aby naciskajacy na nia poprzeczny kolek 5 pod wply¬ wem sprezyny 11 spowodowal obrót zewnetrznej tulei 8 i wejscie poprzecznego kolka 5 w wycie¬ cie c. W ten sposób nastapi znowu samoczynne polaczenie calego mechanizmu sterowania kola na¬ stawnego. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Mechanizm sterowania nastawnego kola zawie¬ rajacy poprzeczna dzwignie sterujaca i dwie tu¬ leje osadzone w gniezdzie laczacym, znamienny tym, ze gniazdo laczace (6) posiada prostopadle do osi obrotu uksiztaltowana plaszczyzne (a) oraz na¬ chylone w stosunku do niej pod katem a skosy (b), natomiast w zewnetrznej tulei (8) równolegle do osi obrotu wykonane jest wyciecie (c), zas pro- stqpadle do tej osi uksztaltowana jest krzywizna (d), a elementy te sluza do samoczynnego rozla¬ czania i zlaczania calego mechanizmu po przekro¬ czeniu zadanego kata obrotu obsady (12) nastaw¬ nego kola (9). 30 35 40 45 50KI. 62 b, 41/01 59823 MKP B 64 c %./ CZYILLNIA Urzedu Patentowego Fig. Z PL