Pierwszenstwo: 06.VI.1966 Wielka Brytania Opublikowano: 1G.IV.1970 59776 KI. 47 £J, 9/09 MKP F lfiK 4/00 _J7 CZYTELNIA ., UKD Wlasciciel patentu: Wellworthy Limited, Lymington (Wielka Brytania) Pierscien tlokowy skladany Przedmiotem wynalazku jiest pierscien tlokowy skladany, zwlaszcza do silników spalinowych, w którym stosowane sa dwie plaskie listwy zgarnia¬ jace tak ustawione, ze moga byc one dociskane od¬ powiednio do górneji i dolnej powierzchni rowka na pierscien tlokowy, tloka oraz promieniowo do gladzi cylindra, w którym jest umieszczony tlok.Znane tego rodzaju pierscienie tlokowe sklada¬ ne posiadaja na ogól te wade, ze skladaja sie z wie¬ lu oddzielnych czesci, które w celu ulatwienia za¬ kladania pierscieni na tlok musza byc polaczone ze soba przez przyleganie.Znany jest pierscien tlokowy w którym jego ele¬ ment nosny jest polaczony ze sprezyna, a górna i dolna listwa sa pochylone. Nie zapewnia to wlas¬ ciwego docisku osiowego i utrudnia lub wrecz u- niemozliwia zalozenie takiego pierscienia na tlok za pomoca jednej operacji Rozwiazanie takie wy¬ maga równiez zastosowania dodatkowego przyrza¬ du do rozpierania i nasadzania pierscienia tloko¬ wego. Rozwiazanie to wymaga takze wykonania rowka, o znacznej glebokosci promieniowej, w któ¬ rym osadza sie pierscien. Stwarza to koniecznosc powiekszenia grubosci scianki tloka na calej jego dlugosci wzglednie powiekszenia grubosci, w któ¬ rym wykonany jest ten rowek.Znany jest równiez pierscien tlokowy wykonany jako element pelny. Wskutek tego nie mozna tu stosowac nacisku osiowego, zwlaszcza, ze nie ma tu oddzielnych listew górnych i dolnych. W pierscie- 10 20 25 3Ó niu tym zastosowano oddzielna sprezyne, co utrud¬ nia zalozenie takiego pierscienia na tlok za pomoca jednej operacji. Pierscien taki jest wykonany jako odlew, bowiem przy tego rodzajlu rozwiazaniu kon¬ strukcyjnym nie mozna zastosowac materialu tas¬ mowego, zas sprezyna zwojiowa musi tu byc wyko¬ nana w jednym odcinku. Wskutek tego w przypad¬ ku latwego uszkodzenia sprezyny pierscien nie spelnia swej funkcji.Znany jiest ponadto pierscien tlokowy, który nie moze byc równiez zalozony na tlok za pomoca jed¬ nej operacji, poniewaz zastosowane tu listwy nie stanowia wlasciwego osadzenia w stosunku do sprezystego elementu nosnego. Do utrzymania li¬ stew sluza tu wystepy. Takie rozwiazanie jest bar¬ dzo podatne na odksztalcenia pod wplywem ciepla równiez i z tego powodu, ze nie posiada ono spre¬ zynowego rozpieracza, a jego element nosny -nie jest polaczony ze sprezyna.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci.Zadaniem wynalazku jest opracowanie konstruk- cyjlne pierscienia tlokowego skladanego, który mo¬ ze byc montowany na gotowo przed zalozeniem na tlok.Zadanie to rozwiazuje sie wedlug wynalazku dzieki temu, ze element nosny utworzony z mate¬ rialu tasmowego umieszczony jest miedzy listwa¬ mi, przy czym zaopatrzony jest on na obrzezach w jezyki zagiete do wewnatrz i usytuowane na prze- 59 776 *59 776 20 mian, których konce wygiete na zewnatrz stykaja sie z wewnetrznymi krawedziami listew, a pomie¬ dzy jiezykami elementu nosnego umieszczony jest rozpieracz sprezynowy. Jezyki elementu nosnego sa zaopatrzone w wystepy do osadzenia rozpieracza 5 sprezynowego.Rozpieracz sprezynowy posiada ksztalt sprezyny srubowej lub sprezyny spiralnej umieszczonej ko¬ rzystnie miedzy krawedziami za pomoca wytloczen lub kolanek, wystajacych osiowo do wewnatrz 10 ^wspomnianych krawedzi.¦- W ten sposób skladany pierscien tlokowy jest ob- ciazoily sprezyna. Zaleta tego ukladu jest to, ze ob¬ ciazenie to kompensuje o wiele bardzieji zuzycie li¬ stew zgarniajacych niz wiekszosc poprzednich kon- 15 strukcji zawierajacych obwodowa sprezyne rozpie¬ rajaca. Wynika to glównie stad, ze sila rozpieraja¬ ca sprezyny moze byc odpowiednio dobrana.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pierscien skladany w widoku perspe¬ ktywicznym, fig. 2 — odmiane pierscienia w wido¬ ku perspektywicznym, fig. 3 — czesc pierscienia ze srubowym rozpieraczem sprezynowym i z elemen¬ tem nosnym, zaopatrzonym w wytloczenia ustala- 25 j^ce w przekroju, fig. 4 — czesc pierscienia ze sru¬ bowym rozpieraczem sprezynowym, zaopatrzonym w kolanka ustalajace w przekroju, fig. 5 — czesc pierscienia ze spiralnym rozpieraczem sprezyno¬ wym i z elementem nosnym, zaopatrzonym w ko- 30 lanka ustalajace w przekroju, a fig. 6 — odcinek rozwinietej tasmy, z której/ ksztaltowany jest ele¬ ment nosny w widoku z góry.Fig. 1 przedstawia pierscien skladany, w którym element nosny 1 jest wykonany z tasmy plaskiej, posiadajacej na obrzezach duza ilosc jezyków 2, u- sytuowanych na przemian (fig. 6). Tasma ta jest ¦ksztaltowana przez zginanie do wewnatrz wystaja¬ cych jezyków 2, przy czym konce 3 jezyków 2 sa wygiete na zewnatrz. Uksztaltowany w ten sposób element nosny 1 ma ksztalt zblizony do korytka i po zgieciu go w ksztalcie kola, stanowi obudowe dla sprezyny srubowej 4. Konce 5 i 6 sprezyny 4 roz¬ pieraja sie nawzajem, jak przedstawiono na fig. 1 i moga byc przytrzymywane przez sworzen rozpie- rajiacy 7. W celu umieszczenia sprezyny 4 we wlas¬ ciwej pozycji, jezyki 2 elementu nosnego 1 maja wystepy 8 w postaci wytloczen stanowiace zderza- - ki promieniowe.Dwie listwy zgarniajace 9 i 10 uksztaltowane pierscieniowo z tasmy plaskiej sa montowane od¬ powiednio powyzej i ponizej dwóch krawedzi ele¬ mentu nosnego 1, przy czym listwy 9 i 10 i element nosny' 1 sa przedzielone odpowiednimi odstepami 55 11, 12 i 13, w celu ulatwienia wkladania ich w ro- ' wek na pierscien tlokowy.Po zalozeniu pierscienia na tlok sprezyna 4 wy¬ woluje nacisk w kierunku osiowym, do góry i do dolu, odpowiednio na górna i dolna listwe zgar- 60 niajaca 9 i 10 i jednoczesnie nacisk w kierunku promieniowym na listwy zgarniajace £ i 10. Dzieki temu listwy zgarniajace 9 i 10 sa jednoczesnie do¬ ciskane do górnej i dolnej powierzchni 14 i 15 row¬ ka na pierscien tlokowy i do gladzi cylindra, w 65 którym ma byc nastepnie umieszczony nieprzed- stawiony na rysunku tlcJk.Fig 1 przedstawia konstrukcje, w której rozpie¬ racz sprezynowy ma postac sprezyny srubowej 4, natomiast fig. 2 przedstawia konstrukcje, w której rozpieracz ma postac sprezyny spiralnej 16, pofal¬ dowanej osiowo, której konce 17 i 18 schodza sie razem.* Na fig. 1 i 3 przedstawiono ponadto wytloczenia 8, które stanowia zderzaki promieniowe lub ele¬ menty ustalajace dla sprezyny 4, 16, natomiast w konstrukcji przedstawionej na fig. 4 wytloczenia 8 sa zastapione przez kolanka 19, utworzone w je¬ zykach 2. Te dwie odmiany sa przedstawione do¬ kladnie na fig. 6 na rozwinietej tasmie.Fig. 5 przedstawia czesc konstrukcji pierscienia z fig. 2 w przekrojlu poprzecznym z tym, ze wyste¬ py 19 w postaci kolanek, w które sa zaopatrzone jezyki 2 elementu nosnego 1, dzialajace jako zde¬ rzaki promieniowe, moga byc zastapione przez wy¬ tloczenia 8, jak na fig. 3.Tego rodzaju pierscien skladany tloka moze byc stosowany szczególnie jako pierscien zgarniajacy olej, przy czym jest on osadzony na tloku w row¬ ku, posiadajacym na podstawie odpowiednie kana¬ ly 20.Element nosny 1 jest wykonany z materialu od¬ pornego na zuzycie uzyskanego przez hartowanie i odpuszczanie odpowiedniej stali (stal sprezyno¬ wa), wzglednie z innego materialu odpornego na zuzycie, na przyklad ze stali nierdzewnej o wyso- kieji zawartosci wegla.Listwa górna 9 i listwa dolna 10 moga byc po¬ kryte lub platerowane calkowicie lub czesciowo, dowolnym materialem zmniejszajacym podatnosc listwy 9 lub 10 na zuzycie, wzglednie zmniejszaja¬ cym ich tarcie. Takimi odpowiednimi materialami sa: chrom, miedz lub policzterofluoroetylen. Mate¬ rialy te moga byc stosowane pojedynczo lub w dA- wolnej kombinacji. PL