Przedmiotem niniejszego wynalazku jest trój- szczekowy uchwyt samocentrujacy zwlaszcza do obrabiarek zaopatrzonych w mechanizm umozli¬ wiajacy regulacje rozstawienia poszczególnych szczek.Znane trójszczekowe uchwyty samocentrujace zwlaszcza do mocowania ciezkich przedmiotów na przyklad na stolach karuzelówek sa zaopatrzone w zespól szczek sprzezonych mechanicznie w spo¬ sób powodujacy równoczesny i jednakowy promie¬ niowy ruch wszystkich szczek, przy czym do na¬ pedu tych szczek sluza róznego rodzaju mecha¬ nizmy reczne, z napedem elektrycznym, hydrau¬ licznym itp.Zasadnicza wada tego typu znanych uchwytów trój szczekowych ijest fakt, ze w przypadku moco¬ wania przedmiotu majacego na przyklad wskutek bledów odlewania, kucia lub walcowania nierów¬ nomierne naddatki na obróbke w stosunku do osi przedmiotu — zamocowanie go w uchwycie samo- centrujacym powoduje przesuniecie osi przedmio¬ tu wzgledem osi uchwytu. W celu wyeliminowania takiego przesuniecia stosowane sa przy obróbce róznego rodzaju nakladki na szczeki eliminujace róznice naddatków, jednak w niektórych przy¬ padkach na przyklad gdy mocowana powierzchnia jest krzywoliniowa lub stozkowa stosowanie pod¬ kladek jest niemozliwe tak, ze nierównomierne naddatki na obróbke powoduja dyskwalifikacje pólfabrykatu. 10 15 30 Powyzsza wade eliminuje trój szczekowy uchwyt samocentrujacy wedlug wynalazku, którego szcze¬ ki sa zaopatrzone w mechanizm srubowy umozli¬ wiajacy niezalezna regulacje ich nastawienia wzgledem osi uchwytu. Mechanizm ten sklada sie przy tym z nakretki osadzonej obrotowo w szcze¬ ce uchwytu obracajacej sie w zasadzie wspólnie ze sruba wkrecana w druga nakretke polaczona z korpusem uchwytu. Obrotowe osadzenie pierw¬ szej nakretki w szczece umozliwia przy tym regu¬ lacje wzajemnego polozenia osiowego tej nakretki wzgledem sruby, a tym samym przesuniecie szcze¬ ki wzgledem sruby niezalezne od przesuniecia spo¬ wodowanego ruchem samej sruby. Dzieki mozliwo¬ sci niezaleznego nastawienia wszystkich trzech szczek uchwytu, uchwyt samocentrujacy wedlug wynalazku pozwala na wspólosiowe zamocowanie przedmiotu obrabianego nawet w tym przypadku, gdy przedmiot ten ma naddatki na obróbke rozlo¬ zone nierównomiernie wzgledem swej osi.Wynalazek ijest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycz¬ nie uchwyt samocentrujacy wedlug wynalazku w przekroju prostopadlym do osi, fig. 2 — prze¬ krój uchwytu wzdluz linii AA na fig. 1, a fig. 3 — szczeke uchwytu w widoku z boku.Uchwyt samocentrujacy wedlug wynalazku skla¬ da sie z korpusu 1 mocowanego na przyklad na stole karuzelówki, z osadzonych w nim przeciwnie trzech szczek 2, z mechanizmu sluzacego do rów- 5962259622 3 4 noczesnego przesuwania tych szczek oraz z me¬ chanizmu regulacji nastawienia poszczególnych szczek.Mechanizm sluzacy do przesuwania szczek 2 w korpusie 1 sklada sie z silnika 3, na przyklad hydraulicznego obracajacego za pomoca przeklad¬ ni 4 i 5 srube 6 osadzona w nakretce 7 przymoco¬ wanej za pomoca klina 8 do korpusu 1 uchwytu, przy czym mechanizmy napedzajace sruby 6 wszystkich trzech szczek sa wzajemnie sprzezone za pomoca kól stozkowych 9 zaklinowanych na walku 10 sruby 6 i zazebiajacych sie z wspólnym wiencem zebatym 11.Mechanizm sluzacy do regulacji nastawienia po¬ szczególnych szczek 2 uchwytu sklada sie ze sru¬ by 12 stanowiacej przedluzenie sruby 6 i z osa¬ dzonej na niej nakretki 1,3 ulozyskowanej w otwo¬ rze 14 szczeki 2. Nakretka 13 jest ponadto zaopa¬ trzona w lozyska osiowe 15 przenoszace sile osio¬ wa sruby 12 na szczeke 2 oraz w uchwyt 16 do zalozenia klucza umozliwiajacego obrót nakretki 13 wzgledem sruby 12, a tym samym przesuniecie wzgledem tej sruby szczeki 2.W celu dodatkowego sprzezenia nakretki 13 i sruby 12 zapobiegajacego samoczynnemu odkre¬ caniu sie tej nakretki celowe jest zastosowanie dodatkowej nakretki 17 osadzonej na srubie i po¬ laczonej w sposób zabezpieczajacy od obrotu z na¬ kretka 13 za pomoca sprzegla klowego 18. W otwo¬ rze nakretki 17 jest ponadto umieszczona sprezyna 19 rozpierajaca wzajemnie obydwie nakretki 13 i 17 i zwiekszajaca tarcie miedzy zwojami tych nakretek i zwojami sruby 12.Dzialanie uchwytu trójszczekowego wedlug wy¬ nalazku jest nastepujace.Równoczesne i jednakowe przesuniecie szczek 2 uchwytu uzyskuje sie przez naped przenoszony z silnika 3 i przekladni 4 i 5 na walek 10 sruby 6 wkrecajacej sie w przymocowana do korpusu 1 uchwytu nakretke 7, przy czym sprzezenie ruchu srub 6 wszystkich trzech szczek uzyskuje sie za pomoca zaklinowanych na walkach 10 kól stozko¬ wych 9 zazebiajacych sie ze wspólnym dla wszyst¬ kich trzech szczek wiencem zebatym 11. W czasie obrotu sruby 6 i stanowiacej jej przedluzenie sru¬ by 12 obraca sie równiez razem z ta sruba nakret¬ ka 13 sluzaca w tym przypadku jedynie do prze¬ niesienia sily za pomoca lozysk osiowych 15 na szczeke 2.W celu regulacji nastawienia jednej ze szczek 2 to jest jej okreslonego promieniowego przesu- 5 niecia niezaleznego od przesuniec pozostalych szczek, obraca sie za pomoca klucza osadzonego w uchwycie 16 nakretke 14 w odpowiednim kie¬ runku powodujac przesuniecie tej nakretki a tym samym zwiazanej z nia sizczeki 2 wzgledem sruby 12 stanowiacej przedluzenie sruby 6. Po odpowied¬ nim nastawieniu szczeki moze byc wlaczony me¬ chanizm napedowy powodujacy dalszy równoczes¬ ny ruch wszystkich szczek i zamocowanie przed¬ miotu, który moze w tym przypadku miec nie¬ równomiernie osiowo rozlozone naddatki na obrób¬ ke.Trójszczekowy uchwyt samocentrujacy wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie zwlaszcza do mocowania ciezkich przedmiotów na obrabiar¬ kach, na przyklad tokarkach, karuzelówkach itp. PL