Opublikowano: 31.111.1970 KI. 42 e, 23/05 MKP G 01 UKD * $At Twórca wynalazku i Ludwik Jonderko, Gliwice (Polska) wlasciciel patentu: Przeplywomierz grawitacyjny Przedmiotem wynalazku jest przeplywomierz gra¬ witacyjny do pomiaru natezen przeplywu plynów (cieczy i gazów).Wsród wielu typów przeplywomierzy dwa rodzaje przeplywomierzy, a mianowicie rotametry i prze¬ plywomierze zwezkowe znalazly najszersze zastoso¬ wanie.Rotametry posiadaja stozkowa rurke szklana, w której pod wplywem przeplywajacego medium unosi sie plywak. Polozenie plywaka w rurce stoz¬ kowej jest miara natezenia przeplywu plynu. Prze¬ plywomierze tego typu wymagaja bardzo dokladnie wykonanych rurek stozkowych, co wiaze sie z du¬ zymi trudnosciami produkcyjnymi. Dalsza ujemna cecha tych przeplywomierzy jest ograniczona moz¬ liwosc pomiarów przeplywów o malych natezeniach.Dolna granica pomiarów ograniczona jest bowiem masa plywaka oraz konieczna szczelina pomiedzy plywakiem a wewnetrzna sciana stozkowej rurki szklanej. Minimalne natezenia przeplywu, które mozna mierzyc rotametrami sa rzedu 1 l/min. Ro¬ tametry wymagaja wzorcowania.Przeplywomierze zwezkowe dzialaja na zasadzie róznicy cisnien plynu na zwezce. Przy malych na¬ tezeniach przeplywu urzadzenia te sa niedokladne i klopotliwe w uzyciu, ze wzgledu na trudnosci od¬ czytu malych spadków cisnienia. Ponizej dolnej gra¬ nicznej liczby Reynoldsa wymagaja one wzorcowa¬ nia.Celem wynalazku jest usuniecie wspomnianych wyzej niedogodnosci wystepujacych przy produkcji i stosowaniu rotametrów i przeplywomierzy zwez- kowych.Przeplywomierz wedlug wynalazku przedstawio¬ ny jest w przykladzie wykonania na rysunku. Skla¬ da sie on z wygietej rurki 1 o dowolnym przekrojlu podluznym i poprzecznym, wewnatrz któreji umiesz¬ czona jest, przesuwajaca sie po scianie rurki kulka 2 wykonana z dowolnego materialu, dostosowanego do rodzaju przeplywajacego medium, która mozna obserwowac bezposrednio lub posrednio. Przekrój poprzeczny rurki 'moze byc okragly, prostokatny, eliptyczny i inny.Przekrój podluzny rurki przed jej zakrzywieniem, moze byc prostokatny, stozkowy lub moze stanowic kombinacje lych ksztaltów. Poniewaz rurka w prze¬ plywomierzu grawitacyjnym jest zakrzywiona, wiec ksztalt przekroju podluznego rurki po nadaniu jej krzywizny ulega odpowiednim zmianom. Rurka za¬ mocowana jest do podstawy 4 zaopatrzonej w pozio¬ mice 6 i sruby nastawcze 5 i zaopatrzona jest w ska¬ le 3 procentowa lub w jednostkach natezenia dla danego rodzaju plynów.Wskazania przeplywomierza mozna przekazywac na odleglosc przy zastosowaniu dowolnych srodków stosowanych w technice pomiarowej. PL