Opublikowano: 31.111.1970 59481 KI. 42 k, 50 MKP UKD GOln Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Ireneusz Filipiak, Zdzislaw Urbaniak, Mieczyslaw Antosz Wlasciciel patentu: Centralne Laboratorium Przemyslu Dziewiarskiego i Ponczoszniczego, Lódz (Polska) Urzadzenie do badania trwalych odksztalcen materialów wlókienniczych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do bada¬ nia trwalych odksztalcen materialów wlókienni¬ czych, zwlaszcza dzianin.W czasie badan uzytkowych wyrobów dzianych, zachodzi koniecznosc sprawdzenia trwalych od¬ ksztalcen dzianin przez rozciaganie zmeczeniowe.Badaniom tym podlegaja wyroby o róznej konstru¬ kcji dzianin i wykonane z róznych surowców. Bada sie pasy do ponczoch, sciagacze i mankiety skarpet i ponczoch, sciagacze do swetrów i bluzek, a takze wszelkie wyroby z przedz modyfikowanych. Do¬ tychczas badania te prowadzone sa sposobem uzyt¬ kowania naturalnego przez noszenie wyrobów w okresie wielu miesiecy, a zatem na uzyskanie wy¬ ników trzeba bylo czekac dlugi okres, czasu.Celem wynalazku jiest usuniecie powyzszych nie¬ dogodnosci i przyspieszenie terminu uzyskania wy¬ ników badan.Przedmiot wynalazku przedstawiono w przyklado¬ wym rozwiazaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z przodu, fig. 2 — urzadzenie w widoku z boku, fig. 3 — górna czesc urzadzenia z uchwytem pretowym w widoku z przo¬ du, fig. 4 — górna czesc urzadzenia w widoku z bo¬ ku, fig. 5 uchwyt szczekowy w widoku z przodu, a fig. 6 — uchwyt w widoku z boku.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z pod¬ stawy 1, na której zamocowany jest silnik napedza¬ jacy 2 polaczony ze skrzynia biegów 3 i kolumny 15 20 25 30 rozciagowej 4. W kolumnie rozciagowej umieszczo¬ ny jest nastawny suwak górny 5, polozenie którego jest regulowane sruba 6 oraz suwak dolny 7 pola¬ czony przez nastawny mechanizm korbowy 8 ze skrzynia biegów 3. Na kolumnie 4 przymocowana jest listwa z podzialka milimetrowa 9, sluzaca do nastawiania przy pomocy pokretla 13 wielkosci roz¬ stawu suwaków. Zakres rozstawu suwaków wynosi od 0 do 340 mm. Na mechanizmie korbowym 8 znaj¬ duje sie listwa z podzialka milimetrowa 10, sluzaca do nastawiania za pomoca pokretla 14 wielkosci sko¬ ku suwaka dolnego 7 w zakresie od 0 do 200 mm.Do suwaków górnego 5 i dolnego 7 mocowane sa srubami 15 wymienne uchwyty 11, 16, 17, sluzace do zakladania próbek.W zaleznosci od rodzaju wyrobów przeznaczonych do badania ustala sie rodzaj uchwytów. Do badania pasów do ponczoch sluzy uchwyt pretowy 11, do ba¬ dania mankietów ponczoch i sciagaczy skarpet — uchwyt pretowy 16, do badania pasków dzianin plaskich — uchwyt szczekowy 17, który mocowany jest na uchwycie pretowym 16. Wybrane uchwyty zaklada sie na suwaki górny 5 i dolny 7. Po zmie¬ rzeniu dlugosci badanej próbki i ustaleniu wiel¬ kosci rozciagania ustawia sie wielkosc skoku uch¬ wytu dolnego 7 przez odpowiednie ustawienie me¬ chanizmu korbowego 8, dokonywane pokretlem 14, po czym ustawia sie suwak dolny 7 w górne jego polozenie, a nastepnie pokretlem 13 opuszcza sie suwak górny 5 do momentu, kiedy odleglosc miedzy 59 48159 481 3 suwakiem górnym 5 a suwakiem dolnym 7 osiagnie odleglosc równa dlugosci próbki.Po zalozeniu badanej próbki w uchwyty i ustale¬ niu odpowiedniej szybkosci rozciagania przesuwa sie dzwignie 18 skrzyni biegów 3 na zadany bieg i uruchamia sie silnik 2, który powoduje ruch posu¬ wisto-zwrotny uchwytu dolnego 7, a przez to jest rozciagana i zwalniana badana próbka.Urzadzenie wedlug wynalazku znajduje zastoso¬ wanie w laboratoriach metrologii wlókienniczej. 10 PL