Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.111.1970 59480 KI. 42 k, 38/03 MKP G 01 n MW UKD Twórca wynalazku: Piotr Gasiorowski Wlasciciel patentu: Przemyslowy Instytut Elektroniki, Warszawa (Polska) Przyrzad do pomiarów przyczepnosci mokrej warstwy proszków do podloza stalego Przedmiotem wynalazku jest przyrzad umozli¬ wiajacy jednoczesne okreslenie przyczepnosci do podloza warstwy proszków w istanie mokrym osa¬ dzonej z roztworu na tym podlozu.Sposób okreslania przyczepnosci do podloza sta¬ lego warstwy proszków osadzonej z roztworu lub z zawiesiny na to podloze ma szczególne znaczenie w niektórych galeziach przemyslu elektronicznego, na przyklad sluzy do okreslania przyczepnosci warstwy luminoforu do szklanego podloza balonu lampy kineskopowej.Istnieje szereg sposobów wytwarzania warstw luminoforu na ekranach balonów lamp kineskopo¬ wych, miedzy innymi czesto jest stosowany spo¬ sób sedymentacji polegajacy na wlaniu do balonu lampy roztworu wodnego lub zawiesiny proszku luminoforu i ustawieniu balonu lampy na czesci przeznaczonej na ekran lampy. Po uplywie okreslo¬ nego czasu, czesc proszków z roztworu opada na dól i osadza sie na wewnetrznej czesci balonu lam¬ py tworzac warstwe trwale przyczepiona do po¬ dloza, która po zlaniu roztworu i wysuszeniu sta¬ nowi ekran lampy kineskopowej.W sposobie tym istotnym jest dostateczne przy¬ leganie warstwy luminoforu w stanie mokrym do szklanego podloza lampy, gdyz w przypadku nie¬ dostatecznego przylegania osadzona warstwa moze .splynac lub ulec zniszczeniu przy zlewaniu reszty roztworu z balonu lampy.Stopien przylegania osadzonej warstwy proszków 15 30 okresla sie na podstawie badania w stanie mokrym próbek osadzonych warstw, czyli tak zwanej przy¬ czepnosci mokrej. Badanie to polega na oddzialy¬ waniu na osadzona warstwe strumienia cieczy w okreslonych warunkach, który powoduje oderwanie pewnej liczby czasteczek i wymywa w warstwie okragly otwór. Przy ustalonych warunkach od¬ dzialywania strumienia cieczy na osadzona war¬ stwe, srednica otworu moze byc miara przyczep¬ nosci warstwy.Urzadzenie powszechnie stosowane do tego ce¬ lu sklada sie z pojemnika na ciecz polaczonego gietka rurka, najczesciej gumowa, z rurka szklana polaczona z kapilara, która wprowadza sie do roz¬ tworu w naczyniu z osadzona próbnie warstwa proszków, po czym wylot kapilary umieszcza sie w okreslonej odleglosci od warstwy. Wyplyw cie¬ czy z kapilary uzyskuje sie przez reczne otwarcie zaworu zamykajacego zbiornik, a czas wyplywu mierzy sie stoperem.Pomiary dokonywane tym urzadzeniem wykazu¬ ja znaczne róznice spowodowane nie tylko rózna przyczepnoscia osadzonych warstw, ale i niedo¬ kladnym ustawieniem odleglosci kapilary od po¬ wierzchni warstwy, zawirowaniami cieczy na po¬ czatku wyplywu i niezbyt dokladnym pomiarem czasu, wskutek czego pomiary te obarczone sa znacznym bledem.Celem* wynalazku jest umozliwienie dokonywa¬ nia pomiarów przyczepnosci warstwy do podloza 5948059480 z duzo wieksza dokladnoscia niz za pomoca zna¬ nych urzadzen.Cel ten osiagnieto przez opracowanie przyrzadu wedlug wynalazku skladajacego sie ze szklanego pojemnika cieczy przymocowanego za pomoca ra¬ mienia do górnej czesci kolumny statywu, przy czym dolna czesc pojemnika wykonana w ksztal¬ cie lejka jest polaczona z rurka zakonczona kapi- lara za posrednictwem zaworu szklanego sterowa¬ nego za pomoca przekaznika elektromagnetycznego, którego metalowy rdzen jest wtopiony w dzwignie zaworu, a uzwojenie znajdujace sie na zewnatrz zaworu jest dolaczone do nastawnego wylacznika czasowego, a ponadto ponizej kapilary do podsta¬ wy statywu jest przymocowany podnoszony pulpit umozliwiajacy umieszczenie naczynia zawierajace¬ go badana próbke warstwy osadzonej sedymenta¬ cyjnie, której odleglosc od kapilary jest ustalana za pomoca czujnika zegarowego umocowanego w dolnej czesci kolumny statywu.Podstawa statywu jest zaopatrzona w sruby re¬ gulacyjne, umozliwiajace dokladne wypoziomowa- nie przyrzadu. Ponadto na kolumnie statywu jest umocowany dodatkowy uchwyt, który umozliwia przymocowanie lejka sydementacyjnego i przepro¬ wadzenie sedymentacji w naczyniu ustawionym na pulpicie przyrzadu.Przyrzad ten umozliwia uzyskanie bardzo krót¬ kiego czasu otwierania i zamykania zaworu oraz dokladna regulacje czasu wyplywu cieczy z kapila¬ ry, co zapewnia wielokrotnie powtarzalne warunki pomiaru umozliwiajace porównanie pomiarów wy¬ konanych na róznych próbkach lub w wielu miej¬ scach tej samej próbki.Wynalazek zostal blizej objasniony na przykla¬ dzie wykonania przyrzadu uwidocznionym na zala¬ czonym rysunku.Szklany pojemnik 1 na ciecz jest przymocowa¬ ny do kolumny 3 statywu za pomoca uchwytu 2.Dolna czesc pojemnika 1 ma ksztalt lejka 4, do ujscia którego dolaczona jest rurka 5 zakonczona kapilara 6. W lejkowatej czesci 4 pojemnika umieszczony jest szklany zawór 7 z wtopionym rdzeniem elektromagnesu, którego sterujace uzwo¬ jenie 8 jest umieszczone na zewnatrz lejka 4 i podtrzymane za pomoca uchwytu 9 przymocowa¬ nego do kolumny 3 statywu.Na podstawie 10 statywu umieszczony jest pul¬ pit 11, o regulowanej wysokosci, przeznaczony do ustawiania na nim naczynia zawierajacego roz¬ twór proszków z osadzona na dnie warstwa. Prócz tego na kolumnie 3 statywu jest umocowany ze¬ garowy czujnik 12 umozliwiajacy dokladne usta¬ lenie odleglosci badanej warstwy osadzonej na dnie naczynia od wylotu kapilary.Sterujace uzwojenie 8 zaworu 7 sterowanego ele¬ ktromagnetycznie dolaczone jest do sieci zasilaja- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 cej przez czasowy, nastawny wylacznik 13 . uru¬ chamiany przyciskowym wylacznikiem 14.Podstawa 10 statywu zaopatrzona jest w sruby regulacyjne przeznaczone do wypoziomowania apa¬ ratu.Dodatkowy uchwyt 15 na statywie umozliwia umocowanie sedymentacyjnego lejka 16 umozli¬ wiajacego przeprowadzenie sedymentacji warstwjr proszków w naczyniu ustawionym na pulpicie.W celu zbadania próbki umieszcza sie na pulpi¬ cie 11 naczynie z warstwa osadzona na dnie i za pomoca zegarowego czujnika 12 ustala sie odleglosc warstwy od wylotu kapilary 6. Do pojemnika 1 wlewa sie odpowiednia ciecz, a na czasowym wy¬ laczniku 13 nastawia sie czas dzialania.Nastepnie sterujacym przyciskiem 14 uruchamia sie czasowy wylacznik 13, który uruchamia prze¬ kaznik otwierajacy zawór 7, wskutek czego naste¬ puje wyplyw cieczy z kapilary. Ciecz wymywa w osadzonej warstwie okragly kontur, którego sredni¬ ca jest miara porównawcza przyczepnosci warstwy do podloza.Przez zastosowanie elektromagnetycznie urucha¬ mianego zaworu 7 uzyskuje sie nie tylko dokladne ustalenie czasu wyplywu cieczy z kapilary 6 lecz równiez zmniejsza sie do minimum stany nie¬ ustalone i zawirowania wyplywajacej cieczy, po¬ wstajace w momencie otwierania i zamykania za¬ woru wskutek czego uzyskuje sie powtarzalne wy¬ niki pomiarów. PL