PL59477B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 1.VII.1967 {P 121 878) 2S.III.1970 59477 KI. 21 e, 1/20 MKP GOlr A\%0 UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Roiman Hnatowicz, mgr inz. Ludomir Ol- kusnik, mgr inz. Brunon Zdzienicki Wlasciciel patentu: Krakowska Fabryka Aparatów Pomiarowych, Kra¬ ków (Polska) Miernik elektryczny wielkosci fizycznych zwlaszcza nieelektrycznych wielomiejscowy jedno- lub wielozakresowy •Przedmiotem wynalazku jest miernik elektrycz¬ ny wielkosci fizycznych zwlaszcza nieelektrycznych wielomiejscowy jednio- lub wielozakresowy. Mier¬ nik wedlug wynalazku stanowi przyrzad do po¬ miaru jednej lufo kilka wielkosci np. temperatury, wilgotnosci, cisnienia, natezenia pnzeplywu, steze¬ nia jonów wodorowych, natezenia promieniowania itp., przystosowany do wspólpracy z dowolna licz¬ ba czujników termoelektrycznych, przetworników napieciowych lub pradowych albo czujników lub przetworników oporowych, wlaczanych przelaczni¬ kami miejsc pomiaru i przyporzadkowanych za¬ kresowi pomiarowemu calkowitemu lub dowolnej liczbie zakresów pomiarowych czesciowych, na¬ stawianych przelacznikami zakresów pomiarowych.Miernik zawiera uklad polaczen do wyrównywa¬ nia rezystancji obwodów miejsc pomiaru (obwo¬ dów zewnetrznych) oraz uklad polaczen do uzu¬ pelnienia rezystancji tych obwodów. Uklady te stanowia calosc z ukladem pomiarowym miernika i sa uimieszczone w obudowie tego miernika.Wyrównanie rezystancji obwodów zewnetrznych istniejacych do wartosci znamionowej,, na jaka zo¬ stal wywzorcowany miernik, jest warunkiem ko¬ niecznym osiagniecia dokladnosci pomiaru dekla¬ rowanej przez wytwórce, zas uzupelnienie rezy¬ stancji obwodów zewnetrznych brakujacych, tj. przewidzianych w mierniku, a czasowo nieistnie¬ jacych w eksploatacji (niewykorzystane miejsca pomiaru w czasie np. naprawy czujników lub 10 15 25 80 przetworników), zapobiega uszkodzeniom mierni¬ ka i przedluza jego zywotnosc.W znanych miernikach elektrycznych z przelacz¬ nikami miejsc i zakresów uklady polaczen do wy¬ równywania rezystancji obwodów izewnetrznych nie stanowia calosci z ukladem pomiarowym mierni¬ ka. Zaciski obwodów zewnetrznych sa umieszczo¬ ne zwykle na tylnej scianie obudowy, a rezysto¬ ry wyrównawcze i ich zaciski — wewnatrz obudo¬ wy. Wyrównywanie rezystancji odbywa sie w spo¬ sób klopotliwy, powodujacy powstanie dodatko¬ wych bledów i stwarzajacy mozliwosc pomylek.W czasie wyrównywania rezystancji przylacza sie jedna zyle praewodu laczacego czujnik lub prze¬ twornik z miernikiem do odpowiedniego zacisku obwodu zewnetrznego dostepnego od tylu szafy lub tablicy pomiarowej, natomiast omomierz mie¬ dzy druga zyle tego przewodu a zacisk odpowied¬ niego rezystora wyrównawczego, dostepny od przo¬ du szafy lub tablicy. To klopotliwe przylaczanie omomierza w celu pomiaru rezystancji obwodu nastepuje parokrotnie dla kazdego obwodu zew¬ netrznego, a stosunkowo dlugie potrzebne polacze¬ nia sa przyczyna bledu dodatkowego.Mierniki, w których niedogodnosc te usunieto przez umieszczenie zacisków obwodów zewnetrz¬ nych, rezystorów wyrównawczych i zacisków tych rezystorów wewnatrz obudowy tak, ze staly sie dostepne np. od przodu szafy lub tablicy, musza byc z kolei wyposazone w duza liczbe dlawików 5947759477 uszczelniajacych, umozliwiajacych wprowadzenie przewodów laczacych do wnetrza obudowy, co pod¬ raza wykonanie miernika i utrudnia jego montaz w szafie lub tablicy pomiarowej. Przytoczona wy¬ zej koniecznosc przylaczania tylko jednej zyly przewodu laczacego do wlasciwego zacisku stwa¬ rza dodatkowo mozliwosc pomylki i pomiaru rezy¬ stancji obwodu wewnetrznego miernika zamiast rezystancji obwodu zewnetrznego. Równiez W zna^ riych miernikach elektrycznych uklady uzupelnie¬ nia rezystancji obwodów zewnetrznych nie sa umieszczone w ich obudowach. Uzupelnianie rezy¬ stancji odbywa sie w sposób niewygodny, malo ekonomiczny, czesto opózniajacy oddanie przyrza¬ du do eksploatacji oraz mogacy stwarzac latwosc pomylek. Uzupelnianie rezystancji nastepuje przez przylaczenie do .kazdej pary pustych zacisków ob¬ wodów zewnetrznych oddzielnego, umieszczonego na zewnatrz obudowy, rezystora zastepczego do¬ branego dó~ zakresu przyrzadu. Rezystory te wy¬ magaja oddzielnego mocowania ich w szafie lub w tablicy pomiarowej poza obudowa miernika.Spotykana czasem w eksploatacji' praktyka ¦•przy¬ laczania pustych;zacisków miejsc pomiaru do za-/ cisków istniejacych obwodów zewnetrznych tj. sztuczne obnizanie liczby miejsc pomiaru miernika zwieksza mozliwosc pomylek.Celem wynalazku jest wyel^inowanie wymie-, nionych wad i niedogodnosci wystepujacych wyzna¬ nych miernikach przystosowanych wylacznie do funkcji podstawowej tj. do pomiaru w normalnych warunkach eksploatacyjnych, przez opracowanie miernika przystosowanego nie tylko do wymienio¬ nej funkcji podstawowej, ale równiez do funkcji wstepnej tj. do przygotowania do eksploatacji ukladu pomiarowego danych wielkosci fizycznych Oraz do funkcji fcomocniczej tj. do umozliwienia bezpiecznej eksploatacji miernika tzn. eksploatacji miernika bez niebezpieczenstwa jego uszkodzenia badz w przypadku chwilowego wypadniecia jakich¬ kolwiek obwodów zewnetrznych z przyczyny awa¬ rii jednego lub kilku czujników lub przetworni¬ ków albo zwarc (przerw) w przewodach laczacych, badz w przypadku trwalego braku obwodów zew¬ netrznych z przyczyny niewykorzystania niektó¬ rych miejsc pomiaru. Postawione zadanie polegalo zatem na opracowaniu miernika, w którym ukla¬ dy polaczen: do przygotowania do eksploatacji i do bezpiecznej eksploatacji tworzylyby calosc z je¬ go ukladem pomiarowym (zlozonym z ustroju po¬ miarowego i ukladu polaczen wewnetrznych).Postawione powyzej zadanie ogólne wymagalo opracowania miernika, w którym: po pierwsze — uklad polaczen umozliwi wykonanie czynnosci wyrównania rezystancji istniejacych (eksploatowa¬ nych) obwodów zewnetrznych miernika do war¬ tosci znamionowych bez koniecznosci stosowania dlugich, czesto wielometrowych, przewodów po¬ mocniczych wprowadzajacych dodatkowy blad po- miaru, przy czym czynnosci te bylyby mozliwe do wykonania badz— w przypadku mierników ó do¬ wodnym ustroju pomiarowym — przy zastosowaniu oddzielnego omomierza luib mostka jako przyrza¬ dów do pomiaru rezystancji obwodu zewnetrznego, badz — przypadku mierników o ustroju pomia¬ rowym przystosowanyim do wspólpracy ar czujnika¬ mi lub przetwornikami oporowymi — przy wyko¬ rzystaniu ustroju pomiarowego 'miernika jako wskaznika rezystancji znamionowej obwodu ze- 5 wnetrznego; po.drugie — uklad polaczen umozli¬ wi, w przypadku mierników o ustroju pomiarowym ¦"" przystosowanym do wispólpracy z czujnikami lub przetwornikami oporowymi, wykonanie,czyhnosci • uzupelniania' rezystancji nieistniejacych w* eksplo- 10 atacji a przewidzianych w mierniku obwodów zewnetrznych bez koniecznosci stosowania jakich- , kolwiek ^leimemtów. umieszczonyeh na zewnatrz obudowy miernika, zredukuje do minimum, liczbe koniecznych rezystorów zastepczyedr. i< 'wydatnie 15 zmniejszy liczbe niezbednych polaczen wykonywa¬ nych przez uzytkownika. '•' :- ; ¦' - ! -: ; Cel pierwszy. zostaj \ osiagniety w mierniku•we¬ dlug wynalazku przez zastosowanie badz zacisko¬ wego zespolu roizwiemego zlozonego z diwu zaci- 20 sków i lacznika, wlaczonego w przypadku miernika jednozakresowego — miedzy przelacznik miejsc pomiaru a rezystor izakresbwy, liirjiw przypadku miernika wielozakresowego — miedzy przelacznik ¦• miejsc pomiaru a rezystoryzakresowe, badz zaci- 25 skowego rzespolu rozwierno-przelaczalnego zlozone¬ go z zespolu rozwliernego wlaczonego jak wyzej oraz zacisku dodatkowego i przylaczonego do niego ,.w-.\. jedna, koncówka* rezystora -wzoircowego, którego druga koncówka jest przylaczona do przelacznika 30 miejsc pomiaru. Cel drugi jest osiaziniety w mierni¬ ku wedlug wynalazku przez tzastosowanie zespolów ,,zacisk-rezystor" w liczbie równej liczbie zakre¬ sów pomiarowych miernika,' zlozonego z zacisków njp. srubowych i rezystorów zastepczych przylacze- 85 nych jednymi koncówkami do tych zacisków, a dru¬ gimi 'do obwodu wewnetrznego miernika, przy czym zaciski sa umieszczone w tylnej plycie obudowy, w poblizu zacisków obwodów zewnetrznych, nato¬ miast rezystory wewnatrz obudowy miernika. 40 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie rozwiazania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat miernika do pomiaru jednej wielkosci fizycznej (jednoparametrowego1) 5-miej- scowego jednozakresowego z ukladem polaczen do 45 wyrównywania rezystancji obwodów zewnetrznych pirzy uzyciu oddzielnego omomierza lub mostka oraz z ukladem polaczen do uzupelnienia rezystan¬ cji obwodów zewnetrznych, który to miernik ma ustrój pomiarowy magnetoelektryczhy ilorazówy, 50 przystosowany do wspólpracy z czujnikami lub przetwornikami oporowymi przelaczanymi.dwubie¬ gunowo.Fig. 2 przedstawia schemat miernika do pomiaru jednej lub dwu wielkosci fizycznych .(jedno- lub 2- 55 -parametrowego) SHmiejscowego 2-zakresowego z Ukladem polaczen do wyrównywania rezystancji obwodów zewnetrznych przy wykorzystaniu ustro¬ ju pomiarowego miernika jako wskaznika rezys¬ tancji ^znamionowej, oraz z ukladem polaczen , do 60 uzupelniania rezystancji obwodów zewnetrznych, który to miernik ma Ustrój pomiarowy magineto- elektryozny ilorazówy, przystosowany do -wspól-; pracy z czujnikami lub przetwornikami oporowy¬ mi przelaczanymi jednobiegunowo. 95 Fig. 3 przedstawia schemat miernika do pomia-59477 ru 1, 2, 3 lub A wielkosci fizycznych (jedno- lub wieloparametrowego) 10-miejsoowego 4-zakresowe- go z .ukladem, polaczen do wyrównywania rezystan¬ cji obwodów zewnetrznych przy uzyciu oddzielnego omomierza lub mostka, który to miernik'ma ustrój |oiniarowy magnetoelektryczny z cewka ruchoma, przystosowany do wspólpracy z czujnikami termo¬ elektrycznymi . albo z przetwornikami napieciowy¬ mi lub pradowymi przelaczanymi dwubiegunowo.Fig. 4 przedstawia widok tylnej sciany miernika z rozmieszczonymi zaciskami, fig. 5 t- rzut pozio¬ my lacznika umozliwiajacego rozlaczenie zacisków przez przesuniecie, fig. 6 — rzut poziomy lacznika umozliwiajacego rozlaczenie zacisków przez obrót, a fig. 7— rizut,poziomy lacznika umozliwiajacego rozlaczenie zacisków przez wyjecie. ,; „ Jak pokazano na fig. 1 i 3 t-v,w. uklad polaczen do .wyrównywania rezystancji obwodów; zewnetrz¬ nych wchodzi i— w.przypadku wspólpracy mierni¬ ka z wszelkiego -rodzaju okreslonyihi we wstepie do niniejszego opisju czujnikami lub przetwornika¬ mi¦ /— zaciskowy zespól rozwierny 1, który sklada sie z zacisków-2 i 3 Oraz lacznika 4. Zespól 1 jest wlaczony miedzy\ styk wyjsciowy 5 przelacznika miejsc pomiaru 6 a rezystor lub rezystory zakre¬ sowe 7, wlaczane przelacznikiem zakresów pomia¬ rowych 8. W czasie normalnej eksploatacji lacznik 4 zwiera zaciski 2 i 3, dzieki czemu moga byc.tvl^-^ czane przelacznikiem miejsc pomiaru 6, w przy¬ padku przelaczania jednobiegunowego, lub prze¬ lacznikami miejsc pomiaru 6 w przypadku przela¬ czania dwubiegunowego, obwody zewnetrzne t.j. obwody czujników lub przetworników pomiaro¬ wych przylaczane do zacisków miejsc pomiaru 9.Na czas wyrównywania rezystancji obwodów ze¬ wnetrznych zaciski 2 i 3 rozwiera sie przez przesu¬ niecie, obrót lub wyjecie lacznika 4, a omomierz lub mostek przylacza sie do zacisku 3 i zacisku re¬ zystora wyrównawczego 10 danego miejsca pomia¬ ru, dostepnych z tej samej strony t.j. od przodu lub od tylu tablicy albo szafy rozdzielczej, w która wbudowano miernik. Rezystancje danego obwodu zewnetrznego wyrównuje sie przez zmniejszanie rezystancji rezystora wyrównawczego 11, przy czym chwilowe wartosci rezystancji obwodu mie¬ rzy sie omomierzem lub mostkiem.Jak pokazano na fig. 2 w uklad polaczen, dp wy¬ równywania rezystancji obwodów zewnetrznych wchodzi — w przypadku wspólpracy miernika z czujnikami lub przetwornikami oporowymi — za¬ ciskowy zespól rozwiernopFzelaezalny 12, który sklada sie z zaciskowego zespolu rozwiennego 1 t.j. z zacisków 2, 3 i lacznika 4 wlaczonego jak na fig. 1 i 3, oraz z zacisku dodatkowego 13 i rezysto¬ ra wzorcowego 14, przylaczonego jedna koncówka do zacisku 13 a druga do styku wyjsciowego 5 prze¬ lacznika miejsc pomiaru 6. Vf czasie- normalnej ekploatacji lacznik 4 zwiera zaciski 2 i 3, natomiast na czas wyrównywania rezystancji lacznik 4 zwiera zaciski 2 i 13, dzieki czeniu w obwód pomiarowy zostaje wlaczony rezystor wzorcowy 14. Rezystan¬ cje danego obwodu zewnetrznego wyrównuje sie przez zmniejszenie rezystancji rezystora wyrów¬ nawczego 11 po wlaczeniu tego obwodu przelacz¬ nikiem miejsc pomiaru 6. Obwód zewnetrzny sta¬ nowi przylaczony do zacisków 9 przewód ze zwar¬ tymi na koncu tj. w miejscu przylaczenia czujnika lub przetwornika zylami, a chwilowe wartosci re¬ zystancji obwodu okresla sie przy wykorzystaniu 5 ustroju pomiarowego miernika jako wskaznika re¬ zystancji. Po wyrównaniu rezystancji obwodu, zy¬ ly w zakonczeniu przewodu rozwiera sie i przyla¬ cza do czujnika lub przetwornika. Przelacznik za-' silania 15 sluzy do wylaczania zasilania ukladu po- 10 miarowego i w czasie przelaczania obwodu we¬ wnetrznego na kolejne obwody zewnetrzne.Przelacznik lub przelaczniki miejsc pomiaru 6, przelacznik lub przelaczniki zakresów poitiiaro- wych 8 i przelacznik zasilania 15 sa sprzegnietej 15 mechanicznie, co na schematach"wedlug fig. i -=-; fig. 3 zaznaczono linia osiowa. Jak pokazano na fig. 1 i 2 — w uklad uzupelniania rezystancji obwodów zewnetrznyeh-wchodza zespoly „zacisk-rezystor" 16, w1 liczbie równej liczibie^zakresów ijwmiarp-^ 20 wy,cn' Te zespoly 16 skladaja sie z rezyistorów1 za¬ stepczych 17 i pojedynczych zacisków 18 tych' rezy¬ storów. Zaciski 18 (fig; 4) sa umieszczone w tylnej plycie obudowy miernika w poblizu zacisków ób-: wodów zewnetrznych 9, a rezystory zastepcze 1T sa 25 umieszczone wewnatrz obudowy i sa: przylaczone jednymi koncówkami do zacisków 18 a drugimi do- rezystorów zakresowych fi Rezystancje obwodów' zewnetrznych uzupelnia sie przez polaczenie tych- z posród pustych zacisków nieistniejacych obwo- 30 dów zewnetrznych, do których nie sa przylaczone rezystory wyrównawcze, z odpowiednimi zaciskami rezystorów zastepczych, t.j. z zaciskami przypo¬ rzadkowanymi identycznemu zakresowi pomiaro¬ wemu co te puste zaciski (polaczenia a, b, c, na fig. 36 1 i 2.Na fig. 5—7 przedstawiono przykladowe rozwia¬ zania konstrukcyjne lacznika 4, umozliwiajace je¬ go przesuniecie, obrót lub wyjecie i przelozenie w celu badz polaczenia zacisków zespolu 1 badz prze- 40 laczenie zacisków zespolu 12. Lacznik przesuwny 4a i lacznik obrotowy 4b, przedstawiony na fig. 5 i fig. 6^ jest przeznaczony do zacisków srubowych, a lacznik wyjmowalny 4c na fig. 7 jest przeznaczo¬ ny do zacisków wtykowych. Lacznik przesuwny 4a ^5 jest wykonany z paska blachy i ma otwór owalny 19 oraz'wyciecie owalne jSO lub dwa takie wyciecia, o osi (osiach) na przedluzeniu osi otworu 19 lub pod katem do niej. Lacznik obrotowy 4b jest wykonany z paska blachy i ma otwór okragly 21 oraz dwa 50 otwory owalne 22 o osiach stycznych do okregu o srodku lezacym w srodku otworu 21. Lacznik wyjmowalny 4c jest wykonany z drutu w ksztalcie lflLamry z zakonczeniami rozpreznymi 23, przy czym rozpreznbsc uzyskano n.p. dzieki nacieciom wzdluz- 5^; ?nym 24. Odleglosc miedzy otworem 19 lub 21 a wy¬ cieciem 20 lub 22 alibo rozstaw zakonczen 23 jest rJlunkcja rozstawu zacisków 2 i 3 oraz 2 i 13. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 60

1. Miernik elektryczny wielkosci fizycznych .^zwlaszcza nieelektrycznych, wieHomiejscowy jedno- lub wielozakresowy znamienny tym, ze ma uklad polaczen do wyrównywania rezystancji obwodów 65 zewnetrznych do wartosci znamionowej przy uzy-KI. 21 e, 1/20 59477 MKP G 01 r A fT rvyv t / 8 /5 P DY -+.-Ur 6 emsoHz HZKI. 21 e 1/20 59477 MKP G 01 r fig. 3 -Vi_ fig- 4 20 4a T 20 220V50Hz y Ac 23 24 fig 5 fig. 6 fig. 7 Zaklady Kartograficzne, Wroclaw, zam. C/1059, 290 PL