Opublikowano: 10.111.1970 59409 KI. 65 a2, 38 MKP B63b Ahy 0° UKD Twórca wynalazku: Zbigniew Gorajewski Wlasciciel patentu: Bydgoskie Zaklady Elektro-Mechaniczne „Belma", Bydgoszcz (Polska) Ognioszczelny rozdzielacz elektropneumatyczny do zdalnego sterowania zaworów, zwlaszcza na statkach morskich i Przedmiotem wynalazku jest ognioszczelny roz¬ dzielacz elektropneumatyczny do zdalnego sterowa¬ nia zaworów zwlaszcza na statkach morskich w sy¬ stemie zezowo-balastowym, polegajacym na pneu¬ matycznym otwiaraniu i zamykaniu zaworów.Dotychczas na statkach morskich zawory sa uru¬ chamiane recznie. Ze wzgledu na szczuplosc po¬ mieszczen, zawory te sa rozmieszczone zwykle w trudno dostepnych miejscach i dlatego ich uru¬ chamianie jest uciazliwe. W zwiazku z zastosowa¬ niem systemu zezowo-balastowego do uruchamiania zaworów, zwlaszcza na statkach morskich zaistniala koniecznosc zastosowania urzadzenia rozdzielczego do otwierania i zamykania zaworów sterowanych pneumatyczniej Znane obecnie rozdzielacze nie spelniaja warun¬ ków bezpieczenstwa wymaganych do pracy na stat¬ kach morskich. Brak ognioszczelnej komory przy¬ laczowej uniemozliwia ich zastosowanie do urucha¬ miania zaworów w systemie zezowo-balastowym zwlaszcza usytuowanych przy zbiornikach paliwo- \vo-balastowych.Wyzej wymieniona wade eliminuje rozdzielacz elektropneumatyczny wedlug wynalazku w wyko¬ naniu ognioszczelnym, który sklada sie z elektro¬ magnesu umieszczonego w komorze wodoszczelnej rozdzielacza, polaczonej ognioszczelnie poprzez us¬ kok cewki i tulejke z ognioszczelna komora przy¬ laczowa. Dla uzyskania ognioszczelnosci cewki elek¬ tromagnesu, zostala ona zatopiona w zywicy epoksy- 30 dowej i polaczona ognioszczelnie z komora przyla¬ czowa. W komorze przylaczowej jest umieszczona listwa zaciskowa do podlaczenia przewodu elektry¬ cznego wprowadzonego do komory za pomoca og- nioszczelnego dlawika.Dzieki takieji konstrukcji rozdzielacz jest ognio¬ szczelnym i wodoszczelnym urzadzeniem i spelnia zadane wymagania bezpieczenstwa dla statków morskich, posiada male wymiary i jest latwy w ob¬ sludze. Umieszczony w komorze wodoszczelnej og¬ nioszczelny elektromagnes jest wymiennym elemen¬ tem, przez co znacznie przedluza sie okres uzytko¬ wania rozdzielacza. W razie potrzeby, rozdzielacze moga byc laczone w baterie (do 8 sztuk) za pomoca polaczen srubowych i gumowych uszczelek oringo- wych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na • którym fig. 1 przedstawia rozdzielacz w przekroju, a fig. 2 — schemat laczenia rozdzielaczy w baterie.Jak uwidoczniono na fig. 1 rozdzielacz posiada dwie komory, przylaczowa 1 i wodoszczelna 2 po¬ laczone ze soba ognioszczelnie za pomoca tulejki 3 zatopionej w zywicy epoksydowej oraz obudowe.W wodoszczelnej komorze 2 jest umieszczony ele¬ ktromagnes, zbudowany z cewki 4 ognioszczelnie zatopionej w zywicy epoksydowej, stalego obwodu magnetycznego, ruchomego rdzenia 5 i zwrotnej sprezyny 6. Cewka 4 ma ksztalt cylindryczny i jest polaczona uskokiem 7 z ognioszczelna tulejka 3, 59 40959 409 3 4 w której sa przeprowadzone przewody 8 cewki 4 do przylaczowejl komory 1. U podstawy cewki 4 jest umieszczony magnetyczny pierscien 9 stanowiacy czesc skladowa magnetycznego obwodu stalego, za¬ topiony wraz z cewka 4 i tulejka 3 w zywicy epo¬ ksydowej.Staly obwód magnetyczny sklada sie z tulejki 10, w której jest otwór sluzacy do przeplywu powietrza, magnetycznego pierscienia 11 i przecietego magne¬ tycznego cylindra 12 obejmujacego cewke 4. Rucho¬ my rdzen 5 posiada ksztalt cylindryczny z naciety¬ mi wzdluz osi dwoma kanalami 13 sluzacymi do przeplywu powietrza i wydrazony wzdluz osi gwin¬ towany otwór, w którym wwulkanizowano gume 14, sluzaca do zamykania i otwierania przeplywu po¬ wietrza w tulejce 10 i wlotowej dyszy 15.Obudowa urzadzenia sklada sie z korpusu 16, og- nioszczelnej pokrywy 17 i wodoszczelnej pokrywy 18. Pokrywy 17 i 18 sa mocowane do korpusu 16 za pomoca polaczen srubowych i dodatkowo uszczel¬ nione za pomoca uszczelek 19 i 20. Uzyskano przez to wodoszczelnosc calego urzadzenia oraz ognio- szczelnosc przylaczowej komory 1.Wodoszczelna pokrywa 18 posiada kanalik wylo¬ towy, sluzacy do odplywu powietrza z zaworu ste¬ rowanego (nie uwidocznionego na rysunku) i roz¬ dzielacza do atmosfery, zakonczony oczkowym za¬ worem 21 umocowanym za pomoca gwintu w wyste¬ pie 22 pokrywy. Pokrywa 18 swa wypukla konstruk¬ cja tworzy wodoszczelna komore 2. Korpus 16 wy¬ konany z mosieznego odlewu w postaci prostopadlo¬ scianu, posiada odpowiednio uformowany wystep, który tworzy przylaczowa komore 1, zamknieta og¬ nioszczelnie pokrywa 17. W swej srodkowej czesci, korpus 16 posiada dwa kanaliki 23 i 24 sluzace do przeplywu powietrza.Kanalik 23 wlotowo-przelotowy jest zakonczony dysza 15 i zamykany przez ruchomy rdzen 5, nato¬ miast wylotowy kanalik 24 jiest zakonczony prostym lacznikiem 25 sluzacym do podlaczenia instalacji pneumatycznej. Dodatkowo, korpus 16 posiada dwa przelotowe otwory 26 umozliwiajace polaczenie kil¬ ku rozdzielaczy (do 8 sztuk) w baterie za pomoca polaczen srubowych 27 i gumowych uszczelek 28.W swej górnej czesci korpus 16 jest wyposazony w gwintowany otwór przelotowy, w którym jest umocowany dlawik 29 przeznaczony do wprowadze¬ nia i zadlawienia elektrycznego przewodu 30.Ognioszczelne polaczenie dlawika 29 z korpusem 16 uzyskano przez zastosowanie gumowej uszczelki 31. Do dlawika 29 zastosowano jarzmo 32 zabezpie¬ czajace elektryczny przewód 30 przed jego wyrwa¬ niem.W przylaczowej komorze 1 jest zamocowana za¬ ciskowa listwa 33 sluzaca do polaczenia elektrycz¬ nego przewodu 30 z cewka elektromagnesu 4.Dzialanie rozdzielacza elektropneumatycznego we- 8 dlug wynalazku jest oparte na zasadzie przetwarza¬ nia impulsu elektrycznego na pneumatyczny. Elek¬ tryczny impuls za- pomoca elektrycznego przewodu 30 jest podany poprzez zaciskowa listwe 33 i prze¬ wody 8 na cewke 4 powodujac przyciagniecie rucho- io mego rdzenia 5 i otwarcie wlotowejl dyszy 15, w wy¬ niku czego sprezone powietrze podawane do prze¬ wodów 34 pneumatycznej instalacji statku przeply¬ wa przez wylotowy kanalik 24 zakonczony prostym lacznikiem 25 i dziala na sterowany zawór powo- 15 dujac jego otwarcie.' Wylaczenie elektrycznego sygnalu w elektrycz¬ nym przewodzie 30 poprzez zaciskowa listwe 33 i przewody 8 cewki 4 powoduje zanik magnetycz¬ nego strumienia w cewce 4 i poprzez zwrotna spfe- 20 -zyne 6 odpadniecie ruchomego rdzenia 5, w wyniku czego nastepuje zamkniecie wlotowej dyszy 15 i od¬ ciecie doplywu sprezonego powietrza z przewodów 34 pneumatycznej instalacji statku. Sterowany za¬ wór zostaje zamkniety wlasna zwrotna sprezyna, 25 w wyniku czego bedace w zaworze sprezone powiet¬ rze uchodzi do atmosfery poprzez otwór prostego lacznika 25, wylotowy kanalik 24, kanalami 13 i ot¬ wór w oczkowym zaworze 21.Rozdzielacz wedlug wynalazku dziala przy cisnie- 30 niu 10 atmosfer i wytrzymalosci maksymalnej do 12,5 atmosfery. Moze on znalezc zastosowanie rów¬ niez do sterowania pneumatycznych zaworów urza¬ dzen pracujacych w otoczeniu par i gazów wybu¬ chowych na przyklad w stacjach benzynowych, ga- 35 zowniach itp. PL