Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.111.1970 MKP H 03 k UKD SM Twórca wynalazku: mgr inz. Ryszard Krajewski Wlasciciel patentu: Politechnika Gdanska (Katedra Elektrotechniki Mor¬ skiej), Gdansk (Polska) Uklad do przetwarzania napiecia odksztalconego na napiecie prostokatne o stabilnym wspólczynniku wypelnienia Przedmiotem wynalazku jest uklad do przetwa¬ rzania napiecia odksztalconego, na napiecie prosto¬ katne o stabilnym wspólczynniku wypelnienia nie¬ zaleznym od czestotliwosci napiecia przetwarza¬ nego.Do przetwarzania napiecia zmiennego na prosto¬ katne wykorzystuje sie najczesciej ograniczniki, uklady spustowe i przerzutniki monostabilne.Wspólczynnik wypelnienia impulsów otrzymanych z tych ukladów jest zalezny od znieksztalcen i am¬ plitudy napiecia wejsciowego badz od czestotli¬ wosci napiecia wejsciowego. Znany uklad do prze¬ twarzania napiecia odksztalconego na napiecie prostokatne o stabilnym wspólczynniku wypelnie¬ nia niezaleznym od czestotliwosci napiecia prze¬ twarzanego sklada sie z ukladu spustowego, powie¬ lacza czestotliwosci impulsów i przerzutnika dwu- stabilnego wyzwalanego impulsami wyjsciowymi ukladu spustowego i impulsami wyjsciowymi po¬ wielacza czestotliwosci. Na wyjsciu przerzutnika dwustabilnego otrzymuje sie impulsy prostokatne.Wada ukladu jest dyskretny charakter regulacji wspólczynnika wypelnienia, zlozonosc ukladu i za¬ kres czestotliwosci pracy ograniczony przez po¬ wielacz czestotliwosci.Celem wynalazku jest skonstruowanie ukladu do przeksztalcania napiecia odksztalconego na pro¬ stokatne o stabilnym wspólczynniku wypelnienia niezaleznym od czestotliwosci napiecia przeksztal¬ canego, który zapewnia ciagla regulacje wspól¬ czynnika wypelnienia.Cel ten zostal osiagniety przez wlaczenie pomie¬ dzy wyjscie ukladu spustowego a jego wejscie, 5 sprzezenia zwrotnego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy^ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy, a fig. 2 — sche¬ mat ideowy ukladu z zastosowaniem ukladu spu- io stowego Schmitta.Uklad spustowy 1 przeksztalca napiecie zmien- ne uwej na prostokatne napiecie Uwyj. Napiecie wyjsciowe zostaje przeksztalcone w przetworniku 2 na napiecie stale, zalezne od wielkosci wspólczyn- 15 nika wypelnienia prostokatnego napiecia wyjscio¬ wego. Otrzymane z przetwornika 2 napiecie steru¬ je przy pomocy czlonu sterujacego 3 progi zadzia¬ lania ukladu spustowego. Przetwornik 2 i czlon sterujacy 3 wraz z polaczeniami z ukladem spusto¬ wo wym 1 i polaczeniem miedzy soba stanowia sprze¬ zenie zwrotne ukladu spustowego 1 stabilizujace wspólczynnik wypelnienia prostokatnego napiecia wyjsciowego.Lampy LI i L2 wraz z opornikami Ri, R*, R,, R4, 25 R& skladaja sie ha znany uklad spustowy Schmit¬ ta. Funkcje przetwornika 2 spelnia filtr oporowo- -pojemnosciowy skladajacy sie z dwóch oporników R6 i R7 i kondensatora Ci. Skladowa stala zostaje wydzielona przez przetwornik 2 i odpowiednio po- 30 laryzuje siatke lampy L3. Lampa L3 pracuje jako 5935759357 wzmacniacz pradu stalego z opornikiem R9 w ano¬ dzie i jest sprzegnieta przez opornik R8 z siatka lampy LI. Napiecie na anodzie lampy L3 zmie¬ niajac sie zmienia progi zadzialania ukladu spu¬ stowego poprzez zmiane napiecia polaryzacji siat¬ ki lampy LI. Regulacja wspólczynnika wypelnie¬ nia odbywa sie przez zmiane stosunku opornosci oporników R6 i R7 w przetworniku 2.Podany uklad lampowy moze byc zastapiony przez uklad tranzystorowy, w którym funkcje lamp elektronowych przejmuja tranzystory a uklad za¬ wierajacy uklad spustowy moze byc wykonany na diodzie tunelowej.Wspólczynnik wypelnienia impulsów prostokat¬ nych otrzymanych na wyjsciu ukladu wedlug wy¬ nalazku praktycznie nie zalezy od wielkosci, ksztal¬ tu i czestotliwosci napiecia wejsciowego i niesta¬ lo bilnosci elektronicznych lub pólprzewodnikowych elementów ukladu. Wspólczynnik wypelnienia im¬ pulsów moze byc regulowany w sposób ciagly. PL