Opublikowano: 28.11.1970 59264 KI. 31 b2, 13/04 MKP B 22 d te\olt CZYTELNIA |KD Urzedu PoL*jt*w3.no Twórca wynalazku: mgr inz. Roman Pawlowicz Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Metalowego H. Cegielski Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Poznan (Polska) Urzadzenie do odsrodkowego wylewania lozysk stopem lozyskowym Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do od¬ srodkowego wylewania lozysk stopem lozyskowym.Znane sa urzadzenia do odsrodkowego wylewa¬ nia lozysk stopem lozyskowym w których uprzed¬ nio podgrzany korpus lozyska umieszcza sie w odpowiedniej obudowie i wprawia w ruch obroto¬ wy wzgledem osi otworu lozyskowego, a nastepnie wprowadza do wnetrza otworu roztopiony stop lo¬ zyskowy. Sila odsrodkowa dzialajaca na plynny stop rozmieszcza go równomiernie w otworze wy¬ lewanego lozyska.W innych znanych urzadzeniach do wylewania odsrodkowego lozysk ogrzewanie korpusu od ze¬ wnatrz przeprowadza sie w trakcie obracania go, przy czym grzanie od zewnatrz odbywa sie za po¬ moca palników gazowych lub za pomoca cewki indukcyjnej. Stop lozyskowy wprowadza sie do wnetrza w stanie plynnym lub w stanie stalym w postaci granulowanej. W tym ostatnim przypad¬ ku grzanie od zewnatrz wirujacego korpusu trwa do momentu, az granulowany stop na skutek prze¬ wodnosci cieplnej korpusu roztopi sie i pokryje wnetrze otworu równa warstewka.Te znane urzadzenia do odsrodkowego wylewa¬ nia lozysk posiadaja pewne niedogodnosci. Ogrze¬ wanie korpusu od zewnatrz do wlasciwej tempe¬ ratury trwa stosunkowo dlugo, zas uzyskanie ta droga okreslonej temperatury na wewnetrznej po¬ wierzchni korpusu jest bardzo trudne, zwlaszcza przy lozyskach o nierównej grubosci scianek. Tym¬ czasem dla uzyskania dobrej jakosci wylania lo¬ zyska pozadany jest mozliwie krótki czas grza¬ nia korpusu przy zapewnieniu uzyskania okreslo¬ nej i jednakowej temperatury na powierzchni 5 otworu.Stwierdzono, ze te korzystne warunki dla do¬ brego wylania lozysk stopem lozyskowym mozna uzyskac w urzadzeniu wedlug wynalazku. Istota wynalazku polega na ogrzewaniu wirujacego kor- 10 pusu lozyska od srodka za pomoca cewki induk¬ cyjnej nazwanej induktorem. Do wnetrza korpusu lozyska, umieszczonego w odpowiedniej obudowie i wprawionego w ruch wirowy, wprowadza sie in- duktor w ksztalcie wydluzonego cylindra. Cewke is laczy sie ze zródlem pradu zmiennego wysokiej czestotliwosci, na skutek czego wytwarza sie zmien¬ ny strumien magnetyczny indukujacy sile elektro¬ motoryczna, która powoduje przeplyw pradu i wy¬ dzielanie ciepla w otaczajacym cewke korpusie. 20 Wielkosc cewki oraz czestotliwosc i mioc pradu dobiera sie w taki sposób, aby ilosc wydzielanego ciepla nagrzala korpus do wymaganej temperatury w czasie okolo 3 minut. Wydzielanie ciepla naste¬ puje nie tylko na zewnatrz cewki cylindrycznej, 25 ale takze w znajdujacym sie w jej wnetrzu mate¬ riale przewodzacym.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia umiesz¬ czenie we wnetrzu cewki tygla, w którym rów¬ noczesnie w czasie nagrzewania korpusu topi sie 30 stop lozyskowy przeznaczony do wylania lozyska. 592643 59264 4 Dla unikniecia utleniania powierzchni lozyska i to¬ pionego stopu wewnatrz korpusu mozna wytwo¬ rzyc atmosfere ochronna za pomoca wprowadza¬ nia gazu obojetnego lub redukujacego np. wodo¬ ru. Po zakonczeniu grzania tygiel przechyla sie i przez szczeline wykonana w srodku dlugosci cewki wylewa sie stop na powierzchnie otworu lozyska.Urzadzenie do odsrodkowego wylewania lozysk wedlug wynalazku umozliwia szybkie nagrzewanie korpusu lozyska i zabezpiecza powierzchnie otwo¬ ru przed utlenianiem. Równoczesnie uzyskuje sie mozliwosc nagrzania stopu do okreslonej tempe¬ ratury, co ma istotne znaczenie dla jakosci wyle¬ wanych lozysk.Odmiana urzadzenia wedlug wynalazku polega na roztopieniu stopu lozyskowego za pomoca od¬ dzielnej cewki indukcyjnej umieszczonej na ze¬ wnatrz ogrzewanego korpusu. Cewka ta jest po¬ laczona szeregowo lub równolegle z cewka grzej¬ na otworu lozyska, otacza tygiel umieszczony obok ogrzewanego korpusu i polaczony z jego wnetrzem za pomoca odpowiednio uksztaltowanej rury z za¬ worem lub zatyczka.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju osiowym; fig. 2 — tygiel urzadzenia przedstawionego na fig. 1 w widoku aksonome- trycznym; fig. 3 — fragment odmiany urzadzenia wg wynalazku. • Jak uwidoczniono na fig. 1 korpus 1 lozyska jest umieszczony centrycznie miedzy tarcza 2 umoco¬ wana na stale do tarczy 3 wrzeciona tokarki i tar¬ cza 4 zdejmowana. Tarcze 2 i 4 sciagniete sa za pomoca srub 5. Przy krawedziach otworu lozysko¬ wego znajduja sie wkladki uszczelniajace 6, ogra¬ niczajace obszar wylania stopem lozyskowym i Wkladki stale izolacyjne 7.Cewka indukcyjna 8 jest wykonana z rurki mie¬ dzianej o przekroju prostokatnym i jest uksztal¬ towana w postaci cylindra o dlugosci nieco wiek¬ szej, niz dlugosc otworów w korpusie 1. Srednica cewki 8 jest mniejsza od srednicy otworów we wkladkach 7. W srodku cewki 8 miedzy zwojami znajduje sie szczelina 9. Koncówki 10 przewodów cewki 8 sa wyprowadzone na zewnatrz przewodem koncentrycznym i dolaczone do sieci kanalizacyjnej Wody, oraz do odpowiednio dobranej baterii kon¬ densatorów, a przez stycznik i aparature pomia¬ rowa do zródla pradu sredniej czestotliwosci.Cewka 8 z jej odprowadzeniem jest przymoco¬ wana dó obudowy 11 zaopatrzonej w trzpien 12 przystosowany do mocowania w koniku tokarki.Na obudowie 11 jest osadzona obrotowa tuleja 13, która za posrednictwem wkladki uszczelniajacej 14 wspiera sie w polozeniu roboczym o tarcze 4. We¬ wnatrz cewki 8 znajduje sie tygiel 15, umocowany obrotowo w obudowie 11 za pomoca walka 16. Na koncu walka 16 jest osadzona slimacznica 17 za¬ zebiona ze slimakiem 18.Tygiel 15 ma ksztalt walca przecietego plasz¬ czyzna równolegla do osi. Jedna krawedz utworzo¬ nego otworu jest przewinieta ku srodkowi. W srod¬ ku znajduje sie otwór 19 zabezpieczony od ze¬ wnatrz rynienka 20. Do tygla wprowadzona jest termopara 21 polaczona z ©tfpfowiedmm wskazni¬ kiem oraz rurka 22 doprow*atiz*j3c£ gaiz ©bdje"triy lub redukujacy np. wodór.Na rysunku fig. 1 przedstawiono lirz^ctóeriie w 5 polozeniu roboczym, gdy cewka 8 z tyglem 15 zo¬ stala juz wprowadzana do otworu w korpusie 1.Korpus 1 wprawia sie w ruch obrotowy o pred¬ kosci okolo 600 obr/min. Nastepnie otwiera sie. prze¬ plyw wody chlodzacej przez cewlfc^ # órsz gazu przez rurke 22 i wlacza sie prad na ez&9 potrzeb¬ ny do osiagniecia przez stop temfcef£tuf£ wyle¬ wania widocznej na pirometrze. Pp uplywie tego czasu przez obracanie slimaka 18 za pomoca korb¬ ki nie pokazanej na rysunku, przechyla sie tygiel 15 i wylewa stop lozyskowy do wnetrza" nagrza¬ nego w tym czasie, do odpowiedniej terririerattiry korpusu. Nastepnie ruchem fconifea iokarki, nie pokazanego na rysunku, wycofuje sisj z otworu cewke wraz z tyglem.Przedstawiona na fig. 3 odmiana urzadzenia wg wynalazku jest zaopatrzona w tygiel 23 otoczony cewka 24 drugiego induktora, zwezona w górnej czesci i otaczajaca wkladke ceramiczna 25 z blo¬ kiem stopu lozyskowego 26. Tygiel jest umocowany na podstawce 27 wykonanej z porcelany. Dno ty¬ gla jest polaczone za pomoca przewodu 28 zaopa¬ trzonego w zawór 29 ze szczelina 9 cewki 8. Cew¬ ki 8 i 24 sa polaczone z jednym zródlem pradu sredniej czestotliwosci. Wymiary i charakterystyka cewek sa tak dobrane, iz w tym samym czasie na¬ stepuje nagrzanie otworu korpusu za pomoca cew¬ ki 8 oraz stopienie i zagrzanie do temperatury la¬ nia metalu lozyskowego za pomoca cewki 24.Temperature wskazuje termopara 21. Po uply¬ wie wymaganego czasu otwiera sie zawór 29 i wprowadza stop lozyskowy do otworu wirujace¬ go korpusu i, po czym wycofuje sie zespól umo¬ cowany do obudowy 11. PL