Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.1.1970 59111 KI. 21 e, 23/10 MKP G 01 r «fe//fO UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Janusz Bartczak, mgr inz. Krzysztof Dabrowski, mgr inz. Andrzej Mozdyniewicz, mgr inz. Andrzej Sendyk Wlasciciel patentu: Instytut Energetyki, Warszawa {Polska) Uklad impulsowego powielania czestotliwosci i Przedmiotem wynalazku jest uklad impulsowego powielania czestotliwosci, który moze byc stoso¬ wany miedzy innymi do cyfrowego pomiaru ma¬ lych czestotliwosci.Dotychczas znane sa trzy metody powielania cze- 5 stotliwosci: metoda synchronizacji generatora, me¬ toda rezonansowa wydzielania czestotliwosci har¬ monicznych, oraz metoda impulsowa podwajania czestotliwosci.Metoda pierwsza i druga jest stosowana tylko 10 tam, gdzie czestotliwosc sygnalu wejsciowego nie ulega wiekszym zmianom. W ukladach pracuja¬ cych wedlug tych metod ze wzrostem krotnosci po¬ wielania maleje dopuszczalna odchylka powielanej czestotliwosci. i5 Zastosowanie metody trzeciej umozliwia co prawda powielanie czestotliwosci (krotnosc 2n) w szerokim zakresie zmian czestotliwosci, ale przy duzym stosunku czestotliwosci maksymalnej do czestotliwosci minimalnej dla najnizszych czesto- 20 tliwosci rozklad impulsów wyjsciowych jest bardzo nierównomierny.Celem wynalazku jest zbudowanie ukladu umoz¬ liwiajacego powielanie czestotliwosci w szerokim zakresie zmian z równomiernym rozkladem w cza- 25 sie impulsów wyjsciowych i duza krotnoscia po¬ wielania. Uklad impulsowego powielania czestotli¬ wosci nizej opisany rózni sie zasadniczo od dotych¬ czas znanych ukladów i wobec tego nie ma mozli¬ wosci porównywania go pod wzgledem konstruk- 30 cyjnym z ukladami pracujacymi wedlug metod wyzej podanych.Cel ten zostal osiagniety w ukladzie zawieraja¬ cym dwa liczniki impulsowe polaczone na wej¬ sciach z ukladami bramkujacymi i z ukladem po¬ równujacym. Uklad moze byc takze wykonany ja¬ ko zwielokrotniony przez stosowanie w nim wiecej niz dwóch ukladów bramkujacych i wiecej niz dwóch liczników impulsowych pracujacych prze¬ miennie.Przyklad zastosowania ukladu wedlug wynalaz¬ ku jest blizej objasniony na rysunku przedstawia¬ jacym uklad blokowy cyfrowego miernika malych czestotliwosci.Bramka pierwsza 1 zostaje otwarta na czas jed¬ nego lub kilku okresów sygnalu mierzonego f3.W tym samym czasie do pierwszego licznika im¬ pulsów 2 wpisywane sa impulsy o czestotliwosci wzorcowej tlm Zawartosc pierwszego licznika im¬ pulsów 2 okresla liczbe proporcjonalna do trwania okresu lub kilku okresów sygnalu mierzonego.W momencie zamkniecia bramki pierwszej 1 zos¬ taje otwarta bramka druga 3 i impulsy o czesto¬ tliwosci wzorcowej f2 = nfl5 gdzie n jest krotnos¬ cia powielania, zaczynaja byc zliczane przez drugi licznik impulsów 4. W chwili gdy zawartosc dru¬ giego licznika impulsów 4 zrówna sie z zawartos¬ cia pierwszego licznika impulsów 2, na wyjsciu ukladu porównujacego 5 pojawia sie impuls wyjs¬ ciowy, który zostaje podany na bramke glówna 6. 5911159111 Po wyprodukowaniu impulsu wyjsciowego przez uklad porównujacy 5 drugi licznik impulsów 4 zos¬ taje wyzerowany, zliczanie impulsów o czestotliwos¬ ci f2 jest kontynuowane i cykl pracy odnoszacy sie do drugiego licznika impulsów 4 i ukladu porów¬ nujacego 5 jest wielokrotnie ponawiany do momen¬ tu wyznaczonego przez uklad sterowania miernika czestotliwosci. Czestotliwosc impulsów wyjsciowych wynosi nf3, poniewaz czas zapelnienia sie licznika impulsów drugiego 4 jest n-krotnie krótszy od czasu zapelnienia pierwszego licznika impulsów 2.Impulsy docierajace do bramki glównej 6 zostaja zliczone przez licznik impulsów glówny 7 w cza¬ sie wzorcowym T. Liczba zapisana w liczniku im¬ pulsów glównym mierzonego. 7 okresla czestotliwosc sygnalu PL