Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.XII.1969 KI. 49 a, MKP B 23 b | UKD f/32/ Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Andrzej Kaniewski, inz. Zygmunt Króczynski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Obrabiarek Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Pruszków (Polska) Urzadzenie do napedu wrzecion w wielowrzecionowej glowicy rewolwerowej i Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do na¬ pedu wrzecion w wielowrzecionowej glowicy re¬ wolwerowej z kolami wymiennymi do obrabia¬ rek zwlaszcza do wiertarek rewolwerowych i frezarek wyposazonych w glowice rewolwerowe.Znane wiertarki rewolwerowe sluza do kolej¬ nej obróbki jednego otworu kilkoma narzedziami mocowanymi do wrzecion wielowrzecionowej glo¬ wicy rewolwerowej, lub do obróbki wielu- otwo¬ rów o róznych wymiarach. Podczas pracy takiej obrabiarki napedzane jest to wrzeciono, które po obrocie wielowrzecionowej glowicy rewolwerowej znajduje sie w pozycji wyjsciowej do rozpocze¬ cia cyklu roboczego obróbki, zas pozostale wrze¬ ciona sa odlaczone od napedu i nie obracaja sie.Podczas obróbki otworu kolejne narzedzia sto¬ sowane do obróbki musza obracac sie w czasie cyklu roboczego z predkosciami obrotowymi, za¬ leznymi glównie od rodzaju i wielkosci srednicy narzedzia. Dla zapewnienia uzyskania odpowied¬ nich warunków jest koniecznym, aby kazde z wrzecion wielowrzecionowej glowicy rewolwero¬ wej moglo obracac sie w czasie cyklu roboczego 2 odpowiednia predkoscia obrotowa.Spelnienie tego wymagania stwarza koniecznosc zastosowania takiej konstrukcji zespolu napedu wrzecion wielowrzecionowej glowicy rewolwero¬ wej, aby istniala mozliwosc uzyskania w samo¬ czynnym cyklu pracy obrabiarki róznych pred- 10 15 20 25 30 kosci obrotowych kolejno pracujacych wrzecion.W znanych rozwiazaniach konstrukcyjnych ob¬ rabiarek warunek ten spelniony jest przy uzyciu dwóch nastepujacych sposobów: Zastosowania po¬ miedzy silnikiem napedu wielowrzecionowej glo¬ wicy rewolwerowej a sama glowica, skrzynki przekladniowej sluzacej do zmiany predkosci ob¬ rotowych wrzecion w cyklu samoczynnym przy czym przelozenia wewnatrz glowicy pomiedzy walkiem ja napedzajacym, a wrzecionami sa jed¬ nakowe dla wszystkich wrzecion; Drugim znanym sposobem jest stosowanie skrzynki przekladniowej jak w pierwszym przy¬ padku lecz o mniejszej ilosci samoczynnie prze¬ laczanych predkosci obrotowych oraz zastosowa¬ nia róznych przelozen pomiedzy walkiem nape¬ dzajacym glowice a wrzecionami, stalych dla kaz¬ dego z wrzecion. W obu przypadkach bywa sto¬ sowany wielobiegowy elektryczny silnik co ma na celu uproszczenie konstrukcji skrzynki prze¬ kladniowej.Konstrukcja skrzynki przekladniowej przy dru¬ gim rozwiazaniu jest prostsza niz przy pierw¬ szym, lecz wada jego fakt, ze przelozenie pomie¬ dzy kazdym z wrzecion, a walkiem napedzajacym wTielowrzecionowa glowice rewolwerowa jest stale.Zmiana tego przelozenia wymaga klopotliwego demontazu wrzeciona i walka napedzajacego wrzeciono umieszczonego w glowicy rewolwero¬ wej. 5896558965 3 Istnieje wprawdzie mozliwosc dobrania odpo¬ wiednich predkosci obrotowych wrzecion, poprzez odpowiednie dobranie kolejnosci pracy wrzecion, które wówczas nie pracuja wedlug kolejnosci wrzeciono pierwsze, wrzeciono drugie, wrzeciono trzecie i nastepne, lecz w kolejnosci innej. Po¬ woduje to jednak zwiekszenie udzialu czasów ja¬ lowych w cyklu pracy obrabiarki.Celem wynalazku jest unikniecie powyzszych wad i niedogodnosci. Cel ten zostal osiagniety przez konstrukcje urzadzenia do napedu wrzecion w wielowrzecionowej glowicy rewolwerowej z ko¬ lami wymiennymi umozliwiajacego latwa zmiane przelozen pomiedzy poszczególnymi wrzecionami wielowrzecionowej glowicy rewolwerowej i wal¬ kiem ja napedzajacym, przez zastosowanie kól zebatych wymiennych w napedzie pomiedzy kazr dym z wrzecion i walkiem napedzajacym wielo- wrzecionowa glowice'rewolwerowa.Kola wymienne umieszczone sa w latwo dostep¬ nym miejscu pod pokrywa umieszczona na czolo¬ wej powierzchni wielowrzecionowej glowicy re¬ wolwerowej.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wielowrzecionowa glowice re¬ wolwerowa w widoku z przodu, fig. 2 — te sama glowice w przekroju wzdluz linii A—A na fig. 1, fig. 3 — mechanizm napedu wrzeciona 1, w prze¬ kroju wzdluz linii B—B na fig. 1.Wielowrzecionowa glowica rewolwerowa przed¬ stawiona przykladowo na^ fig. 1 do 3 sklada sie z nastepujacych podstawowych czesci: wrzecion wiertarskich od 1 do 6 odpowiednio ulozyskowa- nych w korpusie glowicy mechanizmu obrotu wrzeciona zaopatrzonych w kola zebate stozkowe 20 i 21, posredniego walka 19, przekladni wy¬ miennych kól zebatych 17 i 18, walka napedowe¬ go 11 do 16 oraz mechanizmu odbierajacego na¬ ped od napedowego walka 8 zaopatrzonego w sprzegla zebate 9 i 10. Wielowrzecionowa glowi¬ ca jest ponadto zaopatrzona w znany mechanizm obrotu glowicy wokól czopa 7 oraz pokrywe 22.Dzialanie wielowrzecionowej glowicy wiertar- skiej wedlug wynalazku przedstawionego przy¬ kladowo na fig 1 do 3 jest nastepujace: znajdu¬ jace sie w pozycji roboczej wrzeciono 1 jest na¬ pedzane przez walek 8 za pomoca sprzegla rozla¬ cznego skladajacego sie z czesci 9 i czesci 10, umieszczonej na walkach od 11 do 16 przenosza¬ cych naped na poszczególne wrzeciona glowicy.Z walka 1^1 naped na wrzeciono 1 jest przeno¬ szony poprzez kola zebate wymienne 17 i 18 na walek 1|9 oraz pare kól zebatych stozkowych 20 i 21, w taki sam sposób napedzane sa wszystkie pozostale wrzeciona glowicy.Podczas przygotowania obrabiarki do pracy mozna dobrac odpowiednie przelozenia pomiedzy walkiem 8 napedzajacym przekladnie wymiennych 4 kól zebatych 17 i 18 o odpowiednim przelozeniu po uprzednim zdjeciu pokrywy 22. Sposób poste¬ powania jest taki sam w przypadku pozostalych wrzecion glowicy. 5 W uzytecznym przykladzie wykonania napedu^ wiertarka rewolwerowa z wielowrzecionowa glo¬ wica rewolwerowa, posiadajaca naped wrzecion wedlug wynalazku wyposazona jest w 2-biegowy silnik elektryczny, oraz dwubiegowa skrzynke przekladniowa co zapewnia mozliwosc nastawie¬ nia podczas przygotowania obrabiarki do pracy w cyklu samoczynnym predkosci obrotowej kaz¬ dego z wrzecion zawierajacej sie w zakresie od 100 do 2240 obr./min.Gestosc stopniowania predkosci obrotowych wrzecion w podanym powyzej zakresie nalezy od gestosci stopniowania przelozen kól wymiennych 17, 18. Np. przy zastosowaniu kól wymiennych o stopniowaniu wedlug ciagu geometrycznego o ilo¬ razie 1,26 uzyskuje sie 20 róznych predkosci wrze¬ cion w wyzej podanym zakresie.Dodatkowa zaleta urzadzenia do napedu wrze¬ cion wielowrzecionowej glowicy wiertarskiej we¬ dlug wynalazku jest mozliwosc dobrania dla kaz¬ dego z wrzecion glowicy optymalnych paramet¬ rów skrawania poprzez zastosowanie kól wymien¬ nych, co jest szczególnie wazne przy wykorzysta¬ niu wielowrzecionowej glowicy rewolwerowej w obrabiarkach przeznaczonych do obróbki przed¬ miotów produkowanych masowo, np. w jednoce- lowych specjalnych obrabiarkach zespolowych lub w automatycznych liniach obróbczych. PL