Opublikowano: 30.1.1970 58951 KI. 47 a3, 9/19 MKP F 16 f ^ CZYTLLNIA UKpUrTedu Patentowego Twórca wynalazku: inz. Jerzy Butowski Wlasciciel patentu: Fabryka Obrabiarek do Drewna, Bydgoszcz (Polska) Tlumik drgan, zwlaszcza do hydraulicznych ukladów napedowych Przedmiotem wynalazku jest tlumik drgan, zwlaszcza do hydraulicznych ukladów napedowych.W hydraulicznym ukladzie napedowym, przy sto¬ sowaniu pomp zebatych, wirnikowych, tlokowych i temu podobnych, o wiekszych wydajnosciach i wyzszych cisnieniach, powstaje zjawisko drgan, be¬ dacych wynikiem turbulentnego (pulsujacego) prze¬ plywu cieczy. Drgania te tlumione lub-wygaszane sa za pomoca tlumika drgan, który odpowiednio umieszczony jest w hydraulicznym ukladzie nape¬ dowym.Znane tlumiki drgan, stosowane w hydraulicz¬ nych ukladach napedowych w których wystepuja drgania wywolane praca pomp, oparte sa na za¬ sadzie dlawienia i rozprezania turbulentnego (pul¬ sujacego) strumienia cieczy. Dlawienie i rozpreza¬ nie turbulentnego strumienia cieczy powoduje za¬ burzenie w amplitudach elementarnych strug a tym samym zmienia turbulentny przeplyw cie¬ czy na laminarny. Tlumiki te wymagaja duzej ilosci przegród z dlawiacymi otworami co powo¬ duje bardzo duze straty — cisnienia pracujacego w hydraulicznym ukladzie napedowym cieczy. Tak samo wykladanie korpusów maszyn materialami dzwiekochlonnymi lub elastyczne mocowanie apa¬ ratury i przewodów jest malo skuteczne i nie po¬ woduje wygaszania drgan.W przypadku gdy hydrauliczny uklad napedowy jest umieszczony w korpusie maszyny, wystepuja dodatkowe zjawiska interferencji fal akustycznych 10 15 20 2 i rezonans korpusu, co jeszcze bardziej zwieksza akustyczna halasliwosc maszyny. Wyzej wymie¬ nione wady wywoluja ujemny wplyw na jakosc pracy maszyny oraz powoduja powstawanie zja¬ wisk akustycznych bardzo przykrych dla ucha lu¬ dzkiego i szkodliwych zwlaszcza dla obslugi tych maszyn.Celem wynalazku jest unikniecie tych wad, to znaczy wygaszenie turbulentnego pirzeplywu a tym samym stlumienie lub nawet calkowite usuniecie zjawiska halasu akustycznego, wywolanego turbu- lentnym przeplywem strumienia cieczy w hydrau¬ licznym ukladzie napedowym.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze w kor¬ pusie tlumika drgan, przez który przeplywa turbu¬ lentny strumien cieczy umieszczone sa przegrody z jednym, dwoma lub wiecej otworami na prze¬ mian z przegrodami z jednym otworem, co zmie¬ nia turbulentny przeplyw cieczy na laminarny. Cel ten osiagalny jest równiez przez umieszczenie w korpusie tlumika drgan szeregu przegród, zaopa¬ trzonych w podluzne szczeliny w osi tych przegród, przy czym kolejne przegrody sa wzgledem siebie obrócone o dowolny kat, a ich polozenie ustalone jest za pomoca preta. W obydwu przypadkach zmiana kierunku przeplywu turbulentnego stru¬ mienia cieczy, zapewnia rozbicie oraz wymiesza¬ nie jego elementarnych strug, co w efekcie daje strumien cieczy o laminarnym przeplywie bez spadku cisnienia z powodu braku dlawienia, w 5895158951 otworach lub szczelinach przegród w tlumiku drgan.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 — przedstawia tlumik w przekroju podluznym, fig. 2 — w przekroju poprzecznym, fig. 3 — od¬ miane tlumika w przekroju podluznym a fig. 4 — w przekroju poprzecznym.Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2 — tlumik drgan sklada sie z korpusu 1 z przymocowanym dnem 12, uzbrojonym w zlaczke, przez która odplywa laminarny strumien cieczy do hydraulicznego ukla¬ du napedowego. W korpusie 1 umieszczono na przemian przegrody 8 z dwoma otworami 9, z prze¬ grodami 10 z jednym otworem 11, osadzone po¬ miedzy dystansowymi tulejami 7, dociskanych tu¬ leja 6, za pomoca pokrywy 4. Pokrywa 4 jest do¬ ciskana za posrednictwem szeregu srub 3, zwia¬ zanych w dowolny sposób z kolnierzem 5, przy¬ mocowanym na stale do korpusu 1.Pomiedzy pokrywa 4 a tuleja 6 umieszczono uszczelniajacy pierscien 2. Pokrywa 4 jest uzbro¬ jona w zlaczke przez która wplywa turbulentny strumien cieczy do tlumika drgan . z pompy za¬ silajacej hydrauliczny uklad napedowy. Dowolne ustawienie otworów 9 w przegrodach 8 w sto¬ sunku do otworu 11 w przegrodach 10, nie wply¬ wa na jakosc dzialania tlumika drgan.Odmiana tlumika drgan wedlug wynalazku uwi¬ doczniona na fig. 3 i 4 — sklada sie z korpusu 1 z przymocowanym dnem 12, uzbrojonym w zla¬ czke, przez która odplywa laminarny strumien cieczy do hydraulicznego ukladu napedowego. W korpusie 1 umieszczono przegrody 14 ze szczelina¬ mi 15, osadzane pomiedzy dystansowymi tulejami 7. Szczeliny 15 w przegrodach 14 sa wzgledem siebie obrócone o dowolny kat — najlepiej o 90°, przy czym polozenie przegród 14 jest ustalone za pomoca preta 13. Tuleja 6 dociskana jest pokrywa 4 za posrednictwem szeregu srub 3, zwiazanych w dowolny sposób z kolnierzem 5, przymocowanym na stale do korpusu 1.Pomiedzy pokrywa 4 a tuleja 6 umieszczono uszczelniajacy pierscien 2. Pokrywa 4 jest uzbro¬ jona w zlaczke, przez która wplywa turbulentny strumien cieczy do odmiany tlumika drgan z pom¬ py zasilajacej hydrauliczny uklad napedowy.W przykladzie wykonania tlumika drgan wedlug wynalazku fig. 1 i 2 — rozbicie i wymieszanie ele¬ mentarnych strug przeplywajacego turbulentnego 10 15 20 30 35 40 45 strumienia cieczy, a tym samym zmiana przeply¬ wu turbulentnego na laminarny, odbywa sie w -wyniku przeplywu cieczy przez otwory 9 i otwór 11, w kolejno na przemian umieszczonych przegro¬ dach 8 z otworami 9 i przegrodach 10 z otworem 11. W przykladzie wykonania odmiany tlumika drgan — wedlug wynalazku fig. 3 i 4 — rozbicie i wymieszanie elementarnych strug przeplywaja¬ cego turbulentnego strumienia cieczy, a tym sa¬ mym zmiana przeplywu turbulentnego na lami¬ narny, odbywa sie w wyniku przeplywu cieczy przez podluzne szczeliny 15 w przegrodach 14, któ¬ re sa wzgledem siebie obrócone o dowolny kat — najlepiej o 90°, przy czym polozenie przegród 14 ustalone jest za pomoca preta 13.Jak wynika z powyzszego, tlumik drgan wedlug wynalazku, zmienia turbulentny przeplyw cieczy na laminarny, a umieszczenie tlumika drgan w li¬ nii rurociagu pomiedzy pompa zasilajaca a poczat¬ kiem hydraulicznego ukladu napedowego, w któ¬ rym maja byc wygaszone drgania, spelnia zadania, które wytyczyl twórca niniejszego wynalazku.Oczywiscie wynalazek nie jest ograniczony tylko do opisanych szczególów konstrukcji urzadzenia do zmiany turbulentnego przeplywu cieczy na iami- narny oraz umieszczenia urzadzenia w hydraulicz¬ nym ukladzie napedowym, lecz obejmuje równiez stosowanie oddzielnych pojedynczych cech i odmian opisanych w propozycji, o ile nie wykraczaja one poza zakres istoty wynalazku. PL