Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.XII.1969 58948 KI. 42 b, 10 MKP G 01 b UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Miroslaw Scibiorski, mgr inz. Wieslaw Karolewski, mgr inz. Janusz Makiewicz, Bo¬ leslaw Kucner Wlasciciel patentu: Centralne Laboratorium Przemyslu Bawelnianego, Lódz (Polska) Przyrzad do pomiaru i rejestracji zgrubien w przedzy Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do pomia¬ ru i rejestracji zgrubien w przedzy za pomoca metody elektromechanicznej, w szczególnosci ma¬ jacy zastosowanie w urzadzeniach do oceny jako¬ sci przedzy lub do usuwania z przedzy niedozwo¬ lonych zgrubien.Znane przyrzady pomiarowe typu elektromecha¬ nicznego, których czujniki wyposazone sa w ele¬ menty bezposrednio dotykajace badana nitke i wskutek tego, ta najczulsza czesc przyrzadu jest w ciaglym ruchu, potracana przez nierównosci wy¬ stepujace na nitce, oraz czesto ulega zapyleniu.Obie powyzsze przyczyny w znacznym stopniu wplywaja ujemnie na dokladnosc pomiaru.Zastosowanie bezdotykowego pomiaru w przy¬ rzadzie pomiarowym elektromechanicznym do ba¬ dania grubosci przedzy wplywa dodatnio zarówno na dokladnosc pomiaru jak i na dlugotrwalosc pracy przyrzadu.Przyrzad do pomiaru i rejestracji zgrubien prze¬ dzy jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia czujnik pomiarowy tego przyrzadu, fig. 2 — schemat elek¬ tryczny czujnika pomiarowego, a fig. 3 — schemat blokowy urzadzenia wedlug wynalazku.Czujnik pomiarowy przyrzadu wedlug wynalaz¬ ku (fig. 1) sklada sie z dwóch identycznych czlo¬ nów A i B rozmieszczonych symetrycznie. Jeden z tych czlonów jest osadzony na stale w obudowie czujnika, zas drugi czlon jest umieszczony prze- 10 15 20 25 30 2 suwnie i moze byc przesuwany w kierunku rów¬ noleglym do biegu badanej nitki.Zasadnicza czesc kazdego czlonu stanowia dwie dzwignie dwuramienne, ustawione równolegle jed¬ na nad druga. Ramie 1 górnej dzwigni jest zakon¬ czone mloteczkiem 2 i stykiem elektrycznym 3, który wspólpracuje z nastawnym stykiem elek¬ trycznym 4. Na odpowiednio uformowanym ramie¬ niu 5 dolnej dzwigni dwuramiennej jest osadzony bebenek pomiarowy 6, który posiada na swej po¬ wierzchni szereg rowków mierniczych, o róznych wielkosciach przekroju, idacych równolegle do kierunku biegu badanej nitki. Do ramienia 7 gór¬ nej dzwigni oraz do ramienia 8 dolnej dzwigni sa przymocowane sprezyny naciagowe 9, majace na celu zapewnienie pewnego przylegania tych dzwig¬ ni do srub nastawczych 10 i lOa. Dzwignie dwura¬ mienne sa osadzone w lozyskach 11.Schemat elektryczny czujnika pomiarowego jest pokazany na fig. 2. W przedstawionym ukladzie elektrycznym napiecie z zewnatrz jest doprowa¬ dzone na wejscie 12, skad przewodem do górnej sprezyny naciagowej 9, dalej poprzez ramie 1 gór¬ nej dzwigni do styków 3 — 4, po czym znów przewodem do styków 3a — 4a i przez dzwignie i sprezyne czlonu B na wyjscie 13.Schemat blokowy przyrzadu wedlug wynalazku jest przedstawiony na fig. 3. Przyrzad wedlug wy¬ nalazku jest wyposazony w czujnik pomiarowy 14 o budowie przedstawionej na fig. 1. Czujnik 14 5894858948 3 jest polaczony szeregowo przez uklad rózniczkuja¬ cy 15 z multiwibratorem monostabilnym 16, który z kolei polaczony jest z wzmacniaczem 17, i blo¬ kiem wykonawczym 18.Przyrzad pomiarowy wedlug wynalazku dziala w sposób nizej opisany. Najpierw czujnik pomia¬ rowy 14 zostaje nastawiony na pomiar okreslonej grubosci nitki i dozwolonej wielkosci zgrubien wy¬ stepujacych na nitce.Regulacja czlonów A i B na pomiar okreslonej grubosci nitki polega na podstawieniu pod mlote¬ czek 2 rowka mierniczego o okreslonym przekroju przez pokrecenie bebenka 6. Nastepnie dla pomiaru grubosci zgrubienia nastawia sie odpowiednio szczeliny — jedna pomiedzy mloteczkiem 2, a be¬ benkiem 6 za pomoca sruby nastawczej 10, druga pomiedzy stykami 3 i 4 za pomoca styku nastaw¬ nego 4.Regulacja czujnika dla pomiaru dlugosci zgru¬ bienia polega na rozsuwaniu bebenków pomiaro¬ wych 6 i 6a (lub czlonów A i B) wzgledem siebie na okreslona odleglosc.Po regulacji, badana nitke 19 prowadzi sie przez czlony pomiarowe A i B na prowadnikach 20 oraz w wybranych rowkach mierniczych na bebenkach 6 — 6a. W momencie gdy w czujniku 14 pojawi sie odcinek nitki 19 z mierzonym zgrubieniem, to wystapi ono z rowka mierniczego i czesciowo wy¬ pelni szczeline pomiedzy bebenkiem 6, a mlotecz¬ kiem 2; odpowiednio duze zgrubienie natomiast wypelni cala szczeline oraz wywrze nacisk na mloteczek 2, i pokonujac opór sprezyny 9, wychyli górna dzwignie z normalnego polozenia i spowo¬ duje zwarcie styków 3 — 4. Krótkie zgrubienie moze zewrzec tylko jedna pare styków, natomiast zgrubienie o dlugosci wiekszej niz szczelina utwo¬ rzona pomiedzy mloteczkami 2 — 2a (lub czlona¬ mi A — B) zewrze jednoczesnie obie pary styków 3 — 4 i 3a — 4a na czas przechodzenia takiego zgrubienia przez czujnik, a wiec dopiero wtedy nastapi w czujniku 14, ze wzgledu na szeregowe polaczenie czlonów A — B, zamkniecie obwodu elektrycznego i wyslanie impulsu mierniczego do bloków ukladu elektronicznego.W przypadku przechodzenia przez szczeline miernicza nadmiernie grubego zgrubienia — bebe¬ nek 6 pod naciskiem zgrubienia pokonuje opór sprezyny 9 i odchyla sie od mloteczka 2, i wtedy wymienione zgrubienie przejdzie przez zwiekszo¬ na szczeline miernicza nie powodujac uszkodzenia lub rozregulowania czujnika.Impuls mierniczy z czujnika 14 jest przekazywa¬ ny do ukladu rózniczkujacego 15, powodujac jego wzbudzenie, skad idzie do multiwibratora mono- stabilnego 16 celem przetworzenia na odpowiednio 5 dlugi impuls, który po wzmocnieniu przez wzmac¬ niacz 17 jest przekazywany jako impuls roboczy do bloku wykonawczego 18, sterujacego licznikami liczby znalezionych zgrubien i dlugosci przebada¬ nej nitki oraz urzadzeniami wycinajacymi lub in- 10 nymi stosowanymi przy badaniu przedzy.Przyrzad pomiarowy wedlug wynalazku umozli¬ wia wykrywanie i rejestrowanie zgrubien o okre¬ slonej dowolnie grubosci i dlugosci na przedzy wy¬ konanej z róznych rodzajów wlókien. Przyrzad 15 wedlug wynalazku, dzieki zastosowaniu podwójnej szczeliny w punkcie pomiaru, pracuje z jednako¬ wo duza dokladnoscia dla róznych rodzajów zgru¬ bien.Poniewaz w przyrzadzie wedlug wynalazku nie 20 ma ciaglego dotyku mloteczka pomiarowego do badanej nitki, wiec zanieczyszczenie punktu po¬ miarowego wystepuje bardzo rzadko. Równiez nie moga sie zdarzyc, a to na skutek wahliwego umo¬ cowania bebenka pomiarowego, zakleszczenia du- 25 zych zgrubien w punkcie pomiaru. PL