Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.XII.1969 58912 KI. 49 a, 47/08 MKP B 23 b k% UKD / Twórca wynalazku: mgr inz. Adam Dzierzkowski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Obrabiarek Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Pruszków (Polska) Wiertarka do wiercenia malych otworów z hydraulicznym napedem posuwów i Przedmiotem wynalazku jest wiertarka do wier¬ cenia malych otworów z hydraulicznym napedem posuwów wyposazona w akumulator hydraulicz¬ ny, pompke tloczkowa oraz rozdzielacz hydrau¬ liczny. W wiertarkach do wiercenia malych otwo¬ rów obecnie stosowanych posuw wrzeciona od¬ bywa sie recznie poprzez uklad dzwigniowy, przy czym sila posuwu narzucana jest przez obslugu¬ jacego, lub okreslana przez uklad sprezynowy z regulowana sila posuwu, a zwalniana recznie.W tym ostatnim rozwiazaniu sila konieczna do wiercenia nie jest zalezna od obslugujacego, jed¬ nak decydowal on o szybkim dojsciu wiertla do materialu, oraz wymagane jest wlozenie sily na wycofanie wiertla do pozycji wyjsciowej, poko¬ nujac sile wywolywana przez sprezyne okreslaja¬ ca sile posuwu roboczego.W wiertarkach, w których posuw roboczy od¬ bywa sie przez dzialanie sprezyny, wrzeciono nie wraca samo do pozycji wyjsciowej, a zwolnienie dzwigni posuwowej powoduje opadanie tulei wrze¬ ciona do materialu, co jest niebezpieczne dla narzedzia, które moze ulegac zlamaniu. W wier¬ tarkach, w których posuw roboczy wywolywany jest sprezyna, przed wlozeniem nowego przedmio¬ tu do strefy, konieczne jest reczne uniesienie wiertla i utrzymanie go w tej pozycji przy czym zajeta jest jedna reka obslugujacego. Do zakla¬ dania nowego przedmiotu do wiercenia pozostaje 10 15 30 jedynie druga reka, przewaznie lewa, obsluguja¬ cego co jest niewygodne.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa wiertarka do wiercenia malych otworów z hydraulicznym napedem posuwu wedlug wynalazku wyposazona w akumulator hydrauliczny napelniany przez pompke tloczkowa napedzana recznie od dzwigni wlaczenia i wylaczenia ruchu posuwowego, na osi której znajduje sie rozdzielacz hydrauliczny sterujacy kierunkiem posuwu. W wiertarce tej ruch dzwigni zalaczajacej posuw wzdluzny robo¬ czy jest zgodny z zasadami mechaniki, a sila na rece obslugujacego jest zalezna od srednicy wier¬ conego otworu, co wynika z cisnienia wytwarza¬ nego w pompce recznej zasilajacej akumulator.Zwolnienie dzwigni powoduje jej samoczynne uniesienie sie i przesterowanie rozdzielacza na unoszenie wrzeciona.Poniewaz dzwignia ta dziala oprócz podania ole¬ ju do akumulatora hydraulicznego z jedynie na przesterowanie ruchu posuwowego, obslugujacy nie moze wywierac zadnej sily bezposredniej na wiertlo. Ruch posuwowy w wiertarce wedlug wy¬ nalazku wykonywac moze równiez przedmiot ob¬ rabiany ze stolem.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku przedstawiajacym wiertarke do wiercenia. malych otworów z hydraulicznym napedem po¬ suwu. Wiertarka wedlug wynalazku sklada sie z nastepujacych podstawowych zespolów: z hydrau- 5891258912 3 licznego zespolu posuwowego wrzeciona I, z recz¬ nego zespolu sterowania kierunkiem posuwu i napedu pompy hydraulicznej tloczkowej II, z ze¬ spolu hydraulicznego zasilania III, z zespolu na¬ pedu obrotów wrzeciona IV oraz odpowiednich przewodów i aparatów hydraulicznych.Hydrauliczny zespól posuwowy wrzeciona I sklada sie z dwustronnego cylindra 1, w którym umieszczony jest tlok 2.Tloczysko tloka 2 jest przelotowe 1 wewnatrz umieszczone jest wrzeciono robocze 3 w postaci wysokoobrotowej fortuny.Na tloczysku 3 tloka umocowana jest obejma 4 na srube zderzakowa 5, która ogranicza wielkosc przesuwu roboczego.Reczny zespól sterowania kierunkiem posuwu i napedu pompy hydraulicznej tloczkowej II skla¬ da sie z dzwigni 6 umieszczonej na osi 7, na której umieszczony jest rozdzielacz hydrauliczny obrotowy 8 i dzwignia 9 naciskajaca tloczek 11 pompy tloczkowej.Do powrotu dzwigni G do pozycji wyjsciowej sluzy sprezyna Jb. Zespól hydrauliczny zasilania m sklada sie z pompy tloczkowej wyposazonej w tloczek U, sprezyny powrotnej 12, zaworu ssa¬ cego 13, ssawki filtrujacej 14, zaworu tloczacego 15 i akumulatora hydraulicznego 16. Dla odpro¬ wadzenia nadmiaru oleju z akumulatora 16 sluzy przewód 17.Zawór napedu obrotów wrzeciona IV sklada sie z silnika napedowego 1£, kól pasowych silni¬ ka 19, kól pasowych przystawki 20, kól pasowych wrzeciona 21, polaczenia zabierajacego 22.Dzialanie opisanego wyzej przykladowego roz¬ wiazania wiertarki do wiercenia malych otworów z hydraulicznym napedem posuwów wedlug wyna¬ lazku jest nastepujace: Przed przystapieniem do pracy na wiertarce, bez zalozonego przedmiotu przewidzianego do ob¬ róbki, naciska sie kilkakrotnie dzwignie 6 uru¬ chamiajac dzwignie 9, tloczek 11 i napelnia sie w ten sposób wstepnie akumulator hydrauliczny 16f. W tym czasie zawory 13 i 15 oraz ssawka 14 pracuja w znany sposób.W przypadku przepelnienia akumulatora 16 nadmiar oleju wraca do zbiornika przewodem 17.Olej pod cisnieniem z akumulatora 16, przy dzwigni 6i pozostawionej swobodnie, przez prze¬ wód 23, otwór 24, rozdzielacze 8, przewód 25 wplywa do dolnej czesci cylindra 1 i powoduje uniesienie tloka 2 do góry. Olej z górnej czesci cylindra 1 odplywa przewodem 26 przez kanal 27 4 rozdzielacza 8 do zbiornika przewodem 28. Wier¬ tarka gotowa jest do pracy.Naciskajac ponownie dzwignie 6 do oporu po¬ woduje sie napelnienie oleju w akumulatorze 16 5 oraz rozlaczenie rozdzielaczem 8 przewodów 2$ i 25, a polaczenie przewodów 23 z 26 oraz 29 z 30.Przewodem 23 olej pod cisnieniem z akumulatora 16 plynie poprzez rozdzielacz 8 do przewodu 26 i nastepnie do górnej czesci cylindra 1 i powodu¬ je ruch tloka 2; do dolu z szybkoscia okreslana dlawikiem 3^1 wlaczonym w obwód odplywowy.Olej odplywajacy z dolnej czesci cylindra 1 nie moze odplywac przewodem 25, poniewaz rozdzie¬ lacz 8 zamknal ten przewód i musi odplynac prze¬ wodem 29, na którym znajduje sie dlawik 31- Z przewodu 29 poprzez kanal 32 rozdzielacza 8 olej odplywa przewodem 30 do zbiornika. Szczeli¬ na dlawika 3jl okresla szybkosc posuwu, nato¬ miast sile wrzeciona okresla cisnienie regulowa¬ ne w akumulatorze hydraulicznym 16. Zwolnie¬ nie dzwigni 6 przez obslugujacego powoduje szyb¬ ki jej obrót wokól osi 7 przez sprezyne 10 i prze- sterowanie rozdzielacza 8 do pozycji „szybko góra".Nastepuje laczenie przewodów i aparatur jak opisano poprzednio. Po zwolnieniu dzwigni 6 spre¬ zyna 1(2 pompki tloczkowej wypycha tloczek 11 i zasysa nowa porcje oleju poprzez ssawke 14 i zawór 13, Przy wierceniu glebokich otworów zwalniamy dzwignie 6 konieczna ilosc razy po¬ wodujac cofanie wiertla dla oczyszczenia z wió¬ rów oraz jednoczesnie uzupelniony akumulator hydrauliczny oleju. PL