Opublikowano: 17.XII.1969 58906 KI. 87 a, 11 MKP B25b UKD Twórca wynalazku i Franciszek Daniel, Katowice (Polska) wlasciciel patentu: Przyrzad do wkrecania i odkrecania srub dwustronnych Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do wkre¬ cania i odkrecania srub dwustronnych tak zwanych szpilkowych, nie posiadajacych lbów ani zakon¬ czen umozliwiajacych zalozenie klucza lub srubo¬ kretu.Sruby tego rodzaju stosuje sie na przyklad w blokach cylindrowych silników spalinowych do mo¬ cowania glowicy. Sruba ta jest obustronnie gwin¬ towana, przy czym z jednej strony do polowy swej dlugosci jest wkrecona do bloku silnika, a druga czesc jest przeznaczona do zamocowania glowicy za pomoca nakretek.Dotychczas do wkrecania opisanych wyzej srub znane byly klucze wyposazone w zaciskowe szczeki badz w nastawcze mimosrodowe rolki. Pierwszy ro¬ dzaj klucza mial te wade, ze zakladany na srube z zasady powodowal uszkodzenie gwintu, zwlaszcza gdy do wkrecenia lub odkrecenia sruby zastosowa¬ no duze sily. Drugi rodzaj klucza wymagal nato¬ miast dokladnego wykonania, ustawienia i ulozy- skowania w korpusie co najmniej dwóch mimosro- dowych rolek.W przypadku gdy osie krazków byly ustawione nie równolegle wzgledem siebie, wówczas przy od¬ krecaniu srub dwustronnych wystepowaly poslizgi.Wspólna wada dotychczasowych kluczy jest to, ze moga byc stosowane do odkrecania tylko jednego zakresu wielkosci srub. W zwiazku z tym, uzytkow¬ nik musial posiadac kilka takich kluczy o róznych 10 15 20 25 30 wymiarach, aby je dobierac odpowiednio do danych wielkosci srub.Celem wynalazku jest usuniecie dotychczasowych wad, co osiagnieto dzieki zastosowaniu specjalnej konstrukcji uchwytu, w którym tylko jeden ru¬ chomy element krzywkowy w ksztalcie eliipsy umoz¬ liwia w jednym korpusie odkrecanie srub o kilku wielkosciach. Ponadto zastosowany ksztalt krzywki przy wspólpracy z odpowiednio rozstawionymi ot¬ worami, umozliwia pewne uchwycenie kazdej sruby i to tym silniejsze im wieksza sila napiera sie na drazek dla odkrecenia lub Wkrecenia sruby.Przyrzad w swej istocie sklada sie z kadluba zaopatrzonego w kilka przelotowych otworów, w których umieszcza sie odkrecane sruby oraz w ko¬ lowe wyciecie wewnatrz którego jest umieszczona zaciskowa krzywka w ksztalcie elipsy bedaca za¬ konczeniem wrzeciona ulozyskowanego w kadlubie.Srube wklada sie w odpowiadajacy jej srednica jeden z przelotowych otworów i pokretlem obraca sie wrzeciono w zadanym kierunku. Wskutek ob¬ rotu, pobocznica krzywki zakleszcza srube w prze¬ lotowym otworze.Tak wykonany przyrzad umozliwia w ciagu bar¬ dzo krótkiego czasu odkrecenie nawet mocno za¬ bezpieczonych srub z bloku silnika. Gdy przyrzadem chwyta sie za gwintowana czesc sruby, wówczas uszkodzenie gwintu jest minimalne i wystepuja tylko miejscowo na odcinku przylegania poboczni- cy krzywki. Uszkodzenie takie nie ma praktyczne- 589063 go znaczenia, poniewaz jak wykazaly przeprowadzo¬ ne próby i doswiadczenia, nie stanowi ono przesz¬ kody dla wkrecania nakretki ani nie obniza wy¬ trzymalosci .polaczenia.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrzad w widoku z boku i w cze¬ sciowym przekroju, fig. 2 — w przekroju wzdluz linii A-A zaznaczonej na fig. 1, fig. 3 — w wido¬ ku od czolowej strony kadluba w kierunku strzalki B zaznaczonej na fig. 1, fig. 4 — w przekroju wzdluz linii C^C zaznaczonej na fig. 2, a fig. 5 — w przekroju wzdluz lini D^D zaznaczonej na fig. 2.Przyrzad sklada sie z kadluba 1 oraz z ulozysko- wanego w nim wrzeciona 2 zaopatrzonego w tele¬ skopowe pokretlo 3. Kadlub 1 jest zaopatrzony w kilka przelotowych otworów 4 o róznej srednicy w których umieszcza sie odkrecane lub wkrecane sruby nie uwidocznione na rysunku oraz w kolowe wyciecie 5 polaczone z centralnym lozyskowym otworem 6.Wrzeciono 2, które jest ulozyskowane w otworze 6 ma zakonczenie w postaci krzywki 7 umieszczo¬ ne w kolowym wycieciu 5 tak, aby w czasie obro¬ tu wrzeciona, pobocznica 7a tej krzywki oparla sie- i--zatoleszGzyila -odkrecana-srube umieszczona w jednym z przelotowych otworów 4. Dla wyelimino¬ wania poslizgu, krzywka 7 jest zaopatrzona w ra- delkowana pobocznice 7a, Wszystkie przelotowe otwory 4 sa umieszczone na obwodzie kolowego wyciecia 5 kadluba 1, przy czym najkorzystniej wieksza srednica eliptycznej krzywki 7 jest tylko minimalnie mniejsza ód sred¬ nicy kolowego wyciecia 5 a polowa mniejszej sred¬ nicy jest mniejsza lub równa odleglosci pomiedzy osia przyrzadu a najiblizsza krawedzia najwieksze¬ go otworu 4. Odleglosc osi kazdego otworu 4 od osi przyrzadu jest ponadto mniejsza od sumy najwiek- 4 m. . szego promienia krzywki 7 i promienia danego otworu 4.Kadlub 1 od strony krzywki 7 jest zaopatrzony w pokrywe 8 wkrecona na gwint 9 i zabezpieczona 5 wkretem 10. Pokrywa 8 ma otwory 8a stanowiace przedluzenie^ przelotowych otworów 4 kadluba 1.Natomiast w czesci srodkowej, w pokrywie 8 jest ulozyskowany wystep 11 krzywki 7. Kadlub 1 jest ponadto zaopatrzony w podluzne sciecia la umoz¬ liwiajace zalozenie szczek klucza przy odkrecaniu pokrywy 8.Wkrecana lub odkrecana srube umieszcza sie w odpowiadajacej jej srednica przelotowjrm otworze 4 kadluba 1. Przez pokrecenie pokretlem 3, krzyw- 15 ka 7 wrzeciona 2 opiera sie swo»ja nacieta radel- kowato pobocznica 7a o srube znajdujaca sie w jednym z otworów 4, powodujac obrót tej sruby. 20 PL