Opublikowano: 31.XII.1969 58865 KI. 21 e, 29/02 MKP G Ol r UKD tflo* Wspóltwórcy wynalazku: inz. Andrzej Bachtin, inz. Stanislaw Oleszkie- wicz Wlasciciel patentu: Przemyslowy Instytut Elektroniki, Warszawa (Polska) Uklad mostkowy do pomiaru opornosci wewnetrznej lamp elektronowych Przedmiotem wynalazku jest elektryczny uklad mostkowy przeznaczony do pomiaru opornosci wew¬ netrznej lamp elektronowych, umozliwiajacy doko¬ nywanie pomiarów z duza dokladnoscia.Do pomiaru opornosci wewnetrznej lamp elektro¬ nowych, powszechnie stosuje sie uklad mostkowy, w którym równolegle do zródla napiecia stalego za¬ silajacego anode badanej lampy przylaczona jest pojemnosc, która dla pradu zmiennego zamyka ga¬ laz mostka zawierajaca wzorcowy opornik regulowa¬ ny a poza tym równolegle do wzorcowego opornika regulowanego przylaczony jest dlawik o duzej in- lampy bez spadku napiecia na oporniku wzorco¬ wym.W tak zbudowanym ukladzie, przy pomiarach opornosci wewnetrznej lamp, charakter galezi most¬ ka zawierajacej wzorcowy opornik regulowany przy zmianach wartosci tego opornika zmienia sie od charakteru pojemnosciowego do indukcyjnego. W celu unikniecia tego zjawiska stosuje sie dlawiki o malej indukcyjnosci, co z kolei powoduje pogor¬ szenie dokladnosci pomiaru wskutek bocznikowania regulowanego opornika wzorcowego mala oporno¬ scia indukcyjna dlawika.Zmienny charakter galezi mostka zawierajacej -wzorcowy opornik regulowany uniemozliwia rów¬ niez calkowite wyrównanie fazy, uzyskiwane przez regulacje pojemnosci umieszczonej w przeciwleglej galezi mostka i dolaczonej do wzorcowego opornika 10 15 20 30 nie regulowanego, co prowadzi do pogorszenia do¬ kladnosci ustalenia stanu równowagi mostka.W tak zbudowanym ukladzie opornosc zespolona zlozona z urojonej opornosci pojemnosci i opornosci zródla napiecia stalego zasilajacego obwód anody badanej lampy powoduje blad pomiaru zalezny od wartosci mierzonej opornosci wewnetrznej badanej lampy.W celu unikniecia tych niedogodnosci w ukladzie wedlug wynalazku, równolegle do zródla napiecia stalego zasilajacego badana lampe jest dolaczony szeregowy obwód rezonansowy dostrojony do rezo¬ nansu z napieciem zmiennym zasilajacym mostek, a poza tym równolegle do dlawika jest dolaczona po¬ jemnosc tworzaca z nim równolegly uklad rezonan¬ sowy.Budowe i zasade dzialania ukladu wedlug wyna¬ lazku wyjasniono na zalaczonym rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia znany uklad powszechnie stosowany, a fig. 2 uklad wedlug wynalazku.W galezi 1—2 mostka znajduje sie wzorcowy o- pornik regulowany 3 oraz "kondensator 5. Opornik 3 jest zabocznikowany dlawikiem 4, wskutek czego dla pradu zmiennego dostarczanego ze zródla 8 pod¬ czas regulacji opornika 3 dla malych jego wartosci galaz 1—2 mostka przedstawia charakter pojemno¬ sciowy a dla duzych wartosci opornosci opornika charakter indukcyjny. Dla unikniecia tej niedo¬ godnosci w znanych ukladach niekiedy dobiera sie wartosc indukcyjnosci dlawika w ten sposób, zeby 58 86558 865 charakter galezi 1—2 pozostal indukcyjny, co wy¬ maga jednak zastosowania dlawika o stosunkowo malej indukcyjnosci, a wskutek dzialania boczniku¬ jacego dlawika na opornik 3 prowadzi do pogorsze¬ nia dokladnosci pomiaru.Niedogodnosc te calkowicie usunieto w ukladzie wedlug wynalazku przez wlaczenie dlawika 6 do¬ strojonego dla czestotliwosci napiecia zmiennego za¬ silajacego mostek do rezonansu z kondensatorem 5.Powoduje to, ze charakter galezi 1—2 staje sie in¬ dukcyjny dla wszystkich wartosci opornika 3 i u- mozliwia calkowite wyrównanie przesuniecia fazy za pomoca kondensatora zmiennego 9 umieszczone¬ go w galezi przeciwleglej do galezi 1—2 mostka oraz osiagniecie duzej dokladnosci pomiaru.Podczas pomiaru dlawik 4 zostaje nasycony pra¬ dem anody badanej lampy 10, co powoduje spadek jego indukcyjnosci i pogorszenie warunków pomia¬ ru, wskutek czego wynik pomiaru opornosci wew¬ netrznej badanej lampy jest obarczony znacznym bledem zaleznym od stanu nasycenia dlawika 4, a wiec trudnym do okreslenia. Niedogodnosc te usuwa kondensator 7 umieszczony równolegle do dlawika 4, przy czym pojemnosc kondensatora 7 jest tak do¬ brana, ze z indukcyjnoscia dlawika 4 stanowi uklad. zblizony do rezonansu dla czestotliwosci napiecia zmiennego zasilajacego mostek. W miare nasycania sie dlawika 4 jego indukcyjnosc zmienia sie w ten sposób, ze zbliza sie do rezonansu z pojemnoscia kondensatora 7, wskutek czego opornosc zespolona ukladu dlawik 4 :— kondensator 7 wzrasta co po¬ zwala na zmniejszenie efektu bocznikujacego opor¬ nik 3 i osiagniecie duzej dokladnosci pomiaru. PL