Wynalazek odnosi sie do urzadzenia do odbioru sygnalów bezdrutowycli, które mo¬ ze sluzyc zarówlno dla odbiorlu telefonilczne- go jak i telegraficznego.Znane sa juz urzadzenia, które nadaja sie do odbiofu sygnalóiw bezdnutowych, a które pracuja przy pomocy ujemnej cha¬ rakterystyki oporowej.Przez urzadzenie z ujemna charaktery¬ styka oporowa rozumie sie w tym opisie u- rzadzenie, które po-siada tak zlozony obwód pradu, ze co najmniej dla oznaczonego za¬ kreslil, przy wzrastajacem napieciu w obwo¬ dzie pradu, prad maleje i odwrotnie, czyli innemi slowy obwód pradu, dla) którego jesit di W takim obwodzie pradu z ujemnym 0- pcrem mozna zmierzyc wielkosc tego oporu, gdy szeregowo z ta czescia obwodu, w któ¬ rej wystepuje opór ujemny, przylozy sie dajace sie regulowac napiecie i zmierzy sie natezenia pradu odpowiadajace róznym na¬ pieciom.Przykladem takiego urzadizeniaj z ujem¬ na charakterystyka oporowa jest tricda (lampa katodowa trójelektrodowa) w tak zwanym ukladzie dynatronoiwyjn. Fig. 1 do¬ laczonego rysunku pr-zedlstawia schematycz¬ nie takie urzadzenie.Na fig. 1 oznaczaja: katode 1, siatke 2, a anode 3, które sa umieszczone we wnetrzu szczelinie zamknietego naczynia, w któremw znany sposób mozna wytworzyc mozliwie doskonala próznie.Potencjal siatki jeist okreslony baterja 6, a potencjal anody przez szeregowo zala¬ czone baterje 7 i 8. Przy stosownym dobo¬ rze napiec baterji, elektrony pierwotne do¬ chodzace do anody wylswobodzaja pewna liczibe elektronów wtórnych z powierzchni tej elektrody. Elektrony wtórne przyciaga¬ ne sa przez siatke, o ile jej potencjal wyz¬ szy jest od potencjalu anody. Gdy podwyz¬ sza sie napiecie baterji 8, to wzrasta! liezbfc wyswcbodzanych elektronów swobodnych, na skutek czego prad anodowy slabnie.W obwodzie anodowym, nip. miedzy punktami P [ Q, wystepuje wiec opór ujem¬ ny, którego charakterystyke mozna znalezc, gdy nadaje sie baterji 8 rózne wartosci na¬ piecia i kazdorazowo mierzy napiecie i prad przy pomocy woltomierza V i amperomie¬ rza A.Innemi przykladami urzadzen z ujemna charaktery styka oporowa sa: 1. Urzadzenia, w które wchodza wyla¬ dowania w formie lluku. 2. Tak ziwany Kajllkotron Turnera (opi¬ sany w Radio Review I, strona 317 i dal- sz,e). 3. Negatron, (opisany w Radio Review II, strona 598 i dalsze). 4. Urzadzenia opisane w angielskim patencie 172320. 5. Urzadzenie z rura rozbrojeniowa z zarzaca sie katoda, anoda, siatka sterujaca i siatka pomocnicza umieszczona miedzy katoda i siatka sterujaca, która posiada wzgledem katody dodatni potencjal, przy- czem obie siatki sa tak polaczone, ze ich wahania naJpiec sa jednakie.Alby te wszystkie urzadzenia nadawaly sie do odbioru drgan wielkiej czestotliwo¬ sci, musza one byc wyposazone urzadze¬ niem prostujacem, tak by drgania malej czestotliwosci, któremi modulowana jest fa¬ la nosna wielkiej czestotliwosci, lub te, któ¬ re otrzymuje sie przez interferencje, mogly byc slyszalne w telefonie lub podobnym przyrzadzie.Gdy urzadzenia pracuja przy pomocy lamp katodowych, które opatrzone sa siat¬ ka sterujaca, to dzialanie detektorowe moz¬ na otrzymac w znany .sjposób zapomoca kon¬ densatora siatki z oporem uplywowym; przy wyladowaniu w postaci luku mozna otrzymac dzialanie prostujace, gdy sie po¬ staramy o to, by tylko jedna z elektrod podlegala zarzeniu, albo'by cgólinie wylado¬ wanie bylo asymetryczne.Celem wynalazku jeist zestawienie ta¬ kiego zespolu, by w nim, przez skombino- wanie ujemnej charakterystyki oporowej i dzialania prostujacego, uzyskac taki uklad, ze, gdy na tenze dziala sila elektromoto¬ ryczna wzbudzona przez nadchodzacy sy¬ gnal, to zostaja wzmocnione zarówno drga¬ nia o wielkiej jak i o malej czestotliwosci, ale wzmocnione silniej, niz to ma miejisce w dotychczasowych ukladach.Stosownie do wynalazku, w czesc obwo¬ du o ujemnym oporze zoistaje wlaczony szeregowo pojedynczy obwód, zamykajacy tamten, który posiada opór pozorny, beda¬ cy, ogólnie biorac, funkcja czestotliwosci.Obwód ten jest jednak tak urzadzony, zie calkowity opór obwodu z u|jemnym opo¬ rem moze byc nastawiony na 0 lub prawie 0, zarówno dla oznaczonej wielkiej czesto¬ tliwosci, jak i dl al szerokiego zakresu bar¬ dzo malych czestotliwosci'.Przez oznaczona, wielka czestotliwosc rozumie sie czestotliwosc fali nosnej przy odbiorze telefonicznym;, albo czestotliwosc nadchodzacej fali przy odbiorze telegra¬ ficznym.Prziez szeroki zakres bardzo malych czestotliwosci rozlumie sie zakres czestotli¬ wosci slyszalnych i nizszych.Zaleznosc oporu pozornego od czejsto- 'tliwosci wynika z obecnosci obwodu drgan, który dostraja sie na wielka czestotliwosc.Przez pojedynczy zas obwód pradu rozu¬ mie sie taki obwód, który nie jest sprzezo-ny z innym obwodem ^ani indukcyjnie, ani pojemnosciowo, ani zapomoca oporu omo¬ wego.W dotychezais stosowanych ukladach, nastawiano dla drgan wielkiej czestotliwo¬ sci calkowity opór na 0. Gdy uczyni1 sie to na podstawie tego wynalazku takze dla drgan malej czestotliwosci, to prady malej czestotliwosci moga sie lepiej rozwinac.Obwód pradu, polaczony szeregowo z u- jemnym oporem moze, na zasadzie tego wynalazku, zawierac oblwód drgajacy, któ¬ ry moze byc dostrojony do wielkiej czesto¬ tliwosci, a tsklada sie z pojemnosci i samo- indukcji polaczonych równolegle. Przytem zastosowano opór omowy w polaczieniiu sze- regowem z tym obwodem, który mozna na¬ stawic na wartosc równa lub prawic równa oporowi ujemnemu. Równolegle do tego o- poru zalaczono kondensator.Kondensator, polaczony równolegle z o- parefri omowym, który to* opór mozna tak dobierac, by byl równy lub prawie równy oporowi ujemnemu, jest celowo polaczony szeregowo z drugim jeszcze oporem omo¬ wym. Oba te opory sa celowo bezinldtok- cyjne.Fig. 2 — 4 zalaczonego ryisunku przed¬ stawiaja schematycznie pjewne odlmiany u- kladów, opartych na tym wynalazku.Fig. 2 przedstawia uklad z obwodem, który laczy sie, na zasadzie tego wynalaz¬ ku, szeregowo z ujemnym oporem, wyste¬ pujacym miedzy punktalmi P i Q, (który to ujemny opór moze byc wytworzony w do¬ wolny sposób, Na fig. 3 przedstawione jest urzadzenie, w któreim zastosowano wynalazek do lampy kaitodowej, zawierajacej zarzaca sie kato¬ de, anode, siatke siter.ujaca i siatke pomoc¬ nicza, wistaiwiona miedzy katode i siatke sterujaca, która to isiatka pomocnicza posia¬ da dodatni potencjal wzgledem katody.Fig. 4 przed&tawda inna postac urzadze¬ nia opartego na tym wynallazku, w którem opór ujemny otrzymano np. zapomeca wy¬ ladowania w postaci hiku.W zrzadzeniu przedstawieniem na fig. 2 wystepuje ujemny opór miedzy punktami P i Q. Szeregowo z tym ujemnym oporem po¬ laczone sa: obwód drgajacy, skladajacy sie z samioindukicji 10 i konderisatora 11, pDla- czonego z nia równolegle, i opór omowy J2, do którego dolaczonai jest równolegle po¬ jemnosc 13, polaczona szeregowo z cporem omowym 14. Przy tern urzadzeniiu mozna, pirzy odpowiednim doborze wielkosci opo¬ rów i t. d., nastawic calkowity opór dbwo- du na wartosc 0, i to zarówno dla odbierac sie majacej wielkiej czestotliwosci, jaik i równoczesnie dla bardzo malych slyszal¬ nych czestotliwosci.Olbwód drgajacy 10 — 11 dostraja ,sie do odbierac sie majacych drgan (wielkiej czestotliwosci, które dzialaja na niego in¬ dukuj aoo. Dla malych czestotliwosci, zapo- mloca których modulowane sa wielkie cze¬ stotliwosci, posiada ten obwód opór* który moze byc praktycznie pominiety. Gdy kon¬ densator 13 posiada' stosunkowo mala po¬ jemnosc, to ojpór obwodu ^radlu 12, 13, 14 jest dla drga)n o malych czesitotliwosciaich praktycznie równy oporowi omowemu 12.Mozna zatem dla malych cziedtotliwosei sprawic, ze calkowity opór ,obwodu bedzie równy 0,, gdy postaramy sie o to, by opór 12 byl równy bezwzglednej wartosci' ujem¬ nego oporu miedzy pulnktatai P i 0.Dla drgan o wielkiej czestotliwosci, do których dostraja sie obwód pradu 10 — //, opór omowy tego obwodu .miedzy ipunktami A i B wynosi —p-, jesli oznaczaja: L — sa- mpindlikcje cewki 10, C — pojemnosc kon¬ densatora U, zas r — nieznaczny opór o- mowy, który praktycznie zalwsze w obwo¬ dzie drgajacym istnieje. Opóir omowy ob¬ wodu 12, 13, 14 jest dla drgan wielkiej cze¬ stotliwosci mniejszy od oporu 12, bo dla wielkiej czestotliwosci opór pozorny kon¬ densatora 13 jest mate znaczacy. — 3 —Staje sie zatem Jasne, Ze przy stosdw* nym doborze wielkosfci oporu 14 i pojem* Uoscl 13, mozna calkowity opór obwodu pradu sprowadzic takze dla wielkich czesto¬ tliwosci do wartoSGi 0. Takuzyskuje sie za- pomeca jednego urzadzenia i ujlemnyim o- porem wzmacniacie zarówno- dla wielkich jak i dla malych czestotliwosci.W przypadku urzadzenia przedstawio¬ nego na fig* 2 jest pozadane, dby opory 12 i 14 byly bezindukcyjne. Qp6r 14 jest prze¬ widziany specjalnie w tym celu, aby o ile moznosci Graniczyc przeslulniecie faz dla ui wielkich czestotliwosci wywolanie obecno¬ scia kondensatora 13. Dobre rezultaty uzy¬ skuje sie jednak jujzi wtedy, gldy zalaczy sie tylko kondensator rówlnolegle do oporni 12.Wei wnnetf^u banki 15, przedstawionej na fig. 3, która rtp, ewakuiuljte iste silnie w znany spo-sób, urtrieSzczotoe sa; katoda 16, anoda 19 i siatki 23 i 24. Katode ogrzewa sie do Zaidamej ternlpefakury zaipomoca ba¬ terii 17 i przy pomocy regulowac sie daja¬ cego oporni 18. Anoda 19 polaczona jfest z katoda przez baterje 20 i telefon 21, do któ- drego zalaczony jelst równolegle kondensator 22.Siatka sterujjacso 23 i siatka) pomocnicza 24 polaczone sa ze soba zupomóca konden¬ satora siatki 25, przyczemi prz sicze opór uplywowy 26. Obie siatki pola- czonie sa dalej z baterja 20 prftez: obwóld drgajacy 27 — 28 i przez regulowac sie da* jacy opór omowy 29, do którego dolaczony jefct rówtaollegJe kóndfemator 30. Siatka po¬ mocnicza 24 ma zatem ten sam potencjal wlzgledem katody, co anoda 19.Przy takiem urzafdzemiu wystepuje u- jerimy opór w czesci obwodu pracku, która wtspólna jest obu siatkom, a wiec nip; mie* dzy punktami P i Q przy pomiarze przez rute rozbrojeniowa* Uklad zastosowaaiy miedzy piinktaJmi P i Q aprawia, ze calkowity opór obwodu, w którym wystepuijie opór ujemny, moze byc nastawiony na Q, tak dla czestotliwosci Wielkitoh, j4k i dla malyehi alysBftltnyeh* Drgania modulowane, odbierane przez an¬ tene 31, ztostaja zafem Wzmocnione nietyl^ ko w czesci dotyczacej wielkiej czestotli¬ wosci, ale zostaja tez znacznie wzmocnione drgania; o czestotliwosci malej i pojawiajace sie na skutek detekcji na kondensatorze siatki. Poniewaz prad anodowy zostaje praktycznie zmfeniony w tej samej mierze, co prad w obwodzie siiatki pomocniczej 24, przeto slychac takze w telefonie 21 znacz- lnie wzmocnione sygnaly o malej czetetotli- wosci.Urzadzenie czesci ob|wodu pradu mie¬ dzy punktami P i 0 jest tu takie samo, jak to (przedstawiono na fig. 2. Nalezy tylko to zajuwazyc, ze czesci 27, 28, 29 i 30 sa tu przedstawione jako zmienne, co, jak sie saftio przez sie rozumie, je*t pozadane dla praktyki, i dalej ze opuszczono tu opór 14.Przy urzadzenilu przedstawionem na fig. 4 trzeba pomyslec opór ujemny miedzy punktami P i 0 taki, jaki moze wystapic np. przy wyladowaniu w postaci hiku i jaki be¬ dzie zatem rzedu wielfeo&i np. kilku omów.W tytói przypadku zawiera obwód prar chi «,zere(go(wb ze solba polaczone salnoin- dukcje 37 i pojemnosc 36, któne dostraja sie w ten sposób do odbieranej wielkiej cze¬ stotliwosci, by bylo dla tej czestotliwosci tói— -. Dlaf tej czestotliwosci pozofsftaje co C z oporu pozornego czesci 36 i 37 tylko ma¬ ly opór omowy, podany na figurze jako 32, który praktyczni* zawisize wystepluj^.Równolegle do kontósatdfa 36 dola¬ czony jest opór uplywowy 33, a1 ró\tótaIe- gle do oporu ujieatimego, wystepuj acegó mie¬ dzy punktami P i Q, dolaczono w szeriego- wem polaczenia* samoindukcje 34 i opór 35.Samoindtókeja 34 tóa rifriec wysoki opór po^ zorny djla wielkiej czestotliwosci, a opór 35 winien' byc w j^zybJizenki równy absolutnej wartosci tfpófu ujetWnego. Dla dfg&ft wiel¬ kiej czestotliwosci mozna galaz 34 — 35 póiftlnAc i przez stosowny dobór oporu u- — 4 —plywowego 33 nastawic ealkowfty opór w obwodzie pradu na wartosc 0.Dla drgan o malych czestotliwosciach calkowity opór obwodu pradu wynosi w przyblizeniu r32 + r33 -\- — —— , T3S — Tneg przyczem r33 jest znacznie wieksze, niz r32* zas rueg oznacza absolutna wartosc ujemne- ne!go opoiriu,. W tym przypadku mozna za¬ tem w^edy jiasJtawic calkowity opór na war¬ tosc 0, gdy wezmie sie r3S nieco mniejsze Od Tneg- Rozumie sie, ze dla uzytku praktyczne¬ go nalezy pr/zyjac w obwodzie sile elektro¬ motoryczna i te|lefon, które opuszczono na fig. 4, dla uiproszczenia. PL