Pierwszenstwo: Opublikowano: 10. XII. 1969 58780 KL1JT/, MKP B 23 UKD Wspóltwórcy wynalazku: dr inz. Kazimierz Kubik, mgr inz. Stanislaw Orzel, mgr inz. Eugeniusz Pieniazek Wlasciciel patentu: Politechnika Wroclawska, Wroclaw (Polska) Wieloostrzowy rozwiertak wykanczajacy Przedmiotem wynalazku jest wieloostrzowy roz¬ wiertak wykanczajacy z przejsciowa krawedzia wygladzajaca, przeznaczony do obróbki wykancza¬ jacej otworów.Dotychczas znane konstrukcje rozwiertaków umozliwiaja uzyskiwanie chropowatosci powierzch¬ ni zaledwie w klasie 8 wedlug PN, a oprócz tego posiadaja nastepujace wady: wióry zeskrawanego materialu gromadza sie w rowkach rozwiertaka i powoduja rysowanie powierzchni obrabianej oraz uniemozliwiaja stosowanie wiekszych posuwów, jak równiez wykruszaja krawedz skrawajaca rozwier¬ taka; krawedz przejsciowa w miejscu przejscia nakroju w czesc kalibrujaca jest zaokraglana recz¬ nie, co pociaga za soba bledy wykonania, lub po¬ zostaje po ostrzeniu niewykonczona i posiada nie¬ prawidlowa geometrie ostrza; wielkosc naddatku pod rozwiercanie ze wzgledu na ciezkie warunki pracy ostrza rozwiertaka jest ograniczona, co ma duzy wplyw na jakosc obrobionej powierzchni; ostrzenie rozwiertaka przeprowadzane po po¬ wierzchni natarcia w znacznym stopniu skraca zy¬ wotnosc rozwiertaka.Celem wynalazku jest wieloostrzowy rozwiertak wykanczajacy z przejsciowa krawedzia wygladza¬ jaca nie posiadajacy wad dotychczas stosowanych rozwiertaków oraz zapewniajacy uzyskanie pra¬ widlowej geometrii ksztaltu otworu, wysokich klas chropowatosci powierzchni i zwiekszenie trwalosci 10 15 20 30 ostrza. Zadaniem wynalazku jest wprowadzenie nowej geometrii ostrza rozwiertaka.Cel ten zostal osiagniety przez wykonanie dodat¬ kowego pochylenia krawedzi skrawajacej nakroju pod katem co w stosunku do osi rozwiertaka dla uzyskania nakroju wstepnego o kacie pochylenia x i dodatkowego nakroju wygladzajacego o kacie pochylenia nlt przy czym tangens kata h\ jest funkcja iloczynu tangensa kata co i tangensa kata a.Zasadniczymi korzysciami technicznymi wyni¬ kajacymi z stosowania rozwiertaka wedlug wyna¬ lazku sa nastepujace: uzyskiwanie wysokich klas chropowatosci powierzchni; klasy 10 w stali i ze¬ liwie a klasy 11 w stopach kolorowych, uzyskiwa¬ nie prawidlowej geometrii ksztaltu otworu, to jest owalu, stozkowatosci i prostoliniowosci w granicach do 2 ^m; stosowanie wysokich parametrów obrób- czych, to jest posuwów do 3 mm na obrót i szyb¬ kosci skrawania do 12 m/min pominiecie rozwier- cania wstepnego, poniewaz mozna zbierac nad¬ datki do 1 mm na strone; ostrzenie rozwiertaków do 20 razy, dzieki ostrzeniu ich po powierzchni na¬ tarcia nakroju pochylonego pod katem co; odpro¬ wadzanie wiórów przed rozwiertakiem podczas skrawania, przez co wióry nie kalecza obrabianej powierzchni, nie wypelniaja rowków miedzyzebnych rozwiertaka oraz nie niszcza krawedzi skrawajacej i kalibrujacej ostrza.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, 5878058730 3 na którym fig. 1 przedstawia widok ogólny roz¬ wiertaka; fig. 2 przedstawia szczegól A z fig. i; fig. 3 przedstawia przekrój prostopadly do glównej krawedzi nakroju rozwiertaka; fig. 4 przedstawia przekrój prostopadly do glównej powierzchni na¬ tarcia rozwiertaka.Rozwiertak posiada przejsciowa krawedz wygla¬ dzajaca 1 nakroju utworzona z przeciecia plasz¬ czyzny przylozenia czesci kalibrujacej 2 pochylo¬ nej pod katem a z plaszczyzna natarcia 3 pochy¬ lona pod katem co w stosunku do osi rozwiertaka, glówna krawedz nakroju wstepnego 4 pochylona pod katem k, lysinke cylindryczna 5, plaszczyzne natarcia 6 czesci kalibrujacej oraz plaszczyzne przylozenia 7 pochylona pod katem a\. Optymalne wartosci katów geometrii ostrza rozwiertaka we¬ dlug wynalazku sa nastepujace: kat przylozenia a = «i = 8°—10°; kat natarcia y = 0,5°—3° dla zeliwa, y = 3°—5° dla stali, y = 10°—12° dla sto¬ pów lekkich; kat nakroju zdzierajacego k = 12°— 10 15 25 15°; kat nakroju wygladzajacego x\ = 0°30'—2°, przy czym tg k± = tg a tg co; !kat pochylenia kra¬ wedzi skrawajacej nakroju co = 5°—15°-; kat po¬ chylenia rowka wiórowego e = 0°—5°; przejsciowa krawedz wygladzajaca 1 = 2—5 mm w zaleznosci od srednicy rozwiertaka i pozostawionego naddatku pod rozwiercanie. PLPreference: Published: 10. XII. 1969 58780 KL1JT /, MKP B 23 UKD Inventors of the invention: Dr. Kazimierz Kubik, MSc. Stanislaw Orzel, MSc. Eugeniusz Pieniazek The owner of the patent: Wroclaw University of Technology, Wroclaw (Poland) Multi-blade finishing reamer The subject of the invention is a multi-blade expanding drill with a transitional smoothing edge, intended for the finishing of holes. Previously known designs of reamers allow to obtain surface roughness only in class 8 according to PN, and additionally have the following disadvantages: chips from the cut material accumulate in the grooves of the reamer and cause scratching of the processed surface and prevent the use of higher feeds, as well as chipping the cutting edge of the ream; the transition edge at the point where the cut passes into the calibrating part is manually rounded, which causes errors in execution, or remains unfinished after sharpening and has an incorrect blade geometry; the size of the allowance for reaming due to the hard working conditions of the reamer blade is limited, which has a significant impact on the quality of the processed surface; The purpose of the invention is a multi-flute finishing reamer with a transitional edge smoothing without the disadvantages of previously used reamers and ensuring the correct geometry of the shape of the hole and high roughness classes increasing the durability of 10 15 20 30 blades. The task of the invention is to introduce a new geometry of the reamer blade. This aim was achieved by making an additional inclination of the cutting edge of the chamfer at an angle with respect to the reamer axis in order to obtain a preliminary chamfer with an inclination angle x and an additional smoothing chamfer with an inclination angle nlt with an angle tangent h is a function of the product of the tangent of the angle co and the tangent of the angle a. The main technical advantages of using a reamer according to the invention are as follows: obtaining high classes of surface roughness; Grade 10 in steel and cast iron and Grade 11 in non-ferrous alloys, obtaining the correct geometry of the shape of the hole, that is, oval, conical and straightness within 2 m; use of high machining parameters, ie feeds of up to 3 mm per revolution and cutting speeds of up to 12 m / min, omission of pre-boring, because allowances of up to 1 mm per side can be collected; sharpening of reamers up to 20 times by sharpening them on the friction surface of the chamfer inclined at an angle; chip evacuation in front of the reamer during cutting, so that the chips do not injure the machined surface, do not fill the tooth grooves of the reamer and do not damage the cutting and calibrating edge of the blade. The invention will be explained in more detail in the example shown in Fig. 58780587303. 1 is an overview of the drill; figure 2 shows detail of A of figure i; Fig. 3 is a section view perpendicular to the main cut edge of the reamer; 4 shows a cross section perpendicular to the main friction surface of the reamer. The reamer has a transitional smoothing edge 1 of the chamfer formed by the cut of the plane of the calibration part 2 inclined at an angle until the plane of the rake 3 is inclined with respect to to the reamer axis, the main edge of the lead 4 inclined at the angle of k, the cylindrical liner 5, the rake plane 6 of the calibrating part and the relief plane 7 inclined at the angle a \. The optimum values of the geometry of the reamer blade according to the invention are as follows: the angle a = "i = 8 ° -10 °; rake angle y = 0.5 ° -3 ° for cast iron, y = 3 ° -5 ° for steel, y = 10 ° -12 ° for light alloys; ripping point angle k = 12 ° - 10 15 25 15 °; smoothing chamfer angle x \ = 0 ° 30'-2 °, where tg k ± = tan and tan co; tilting angle of the cutting edge of the chamfer co = 5 ° -15 ° -; flute angle e = 0 ° -5 °; transitional smoothing edge 1 = 2 - 5 mm depending on the diameter of the reamer and the reaming allowance left. PL