Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.XI.1969 58616 KI. 5 c, 13/02 MKP E 21 d Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Stanislaw Labonski, inz. Stanislaw Kardys, mgr inz. Tadeusz Golisz Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Sposób drazenia chodników i urzadzenie do stosowania tego sposobu i Przedmiotem wynalazku jest sposób hydrome- •chanicznego drazenia chodników i urzadzenie do stosowania tego sposobu.Znane sposoby drazenia chodników polegaja na urabianiu skaly za pomoca materialów wy- 5 buchowych, kombajnów i wrebiarek chodniko¬ wych, lub za pomoca strumieni wody wyplywa¬ jacych z dysz. Na przyklad urabianie skal za po¬ moca materialów wybuchowych jest bardzo pra¬ cochlonne, wskutek czego sposób ten ogranicza 10 postep robót przodkowych, a poza tym jest nie¬ bezpieczny zwlaszcza w kopalniach gazowych i wszedzie tam gdzie znajduja sie wybuchowe pyly weglowe.Mechaniczne drazenie chodników za pomoca 15 kombajnów ma ta wade, ze ma waski okreslony warunkami górniczo-geologicznymi zakres stoso¬ wania. Znane kombajny i wrebiarki chodnikowe nie nadaja sie do urabiania skal twardych i do zastosowania w kopalniach gazowych ze wzgledu 20 na mozliwosc wywolania wybuchu pylu weglowe¬ go lub mejtanu. Znany jest równiez sposób hy¬ draulicznego drazenia chodników, w którym dwa strumienie wody wyplywajace z dysz pod katem przesuwaja sie poziomo wzdluz czolowej plasz- 25 czyzny chodnika-i wycinaja z niej skale w ksztal¬ ccie podluznych klinów.Strumienie wody nacinajace szczeliny w skale -nie zawsze moga oderwac ód calizny wszystkich kawalków skaly, w rezultacie czego w przodku 30 chodnika po urabianiu woda trzeba bedzie jeszcze dodatkowo urabiac skale innym znanym sposobem.Sposób drazenia chodników bedacy przedmiotem niniejszego wynalazku polega na tym, ze calizne czolowa chodnika nacina sie spiralnie za pomoca kilku strumieni wody w ukladzie epicykloidalnym lub hipocykloidalnym i jednoczesnie odcina sie mechanicznie pocieta strumieniami calizne, przy czym w osi urzadzenia jest umieszczony dodatko¬ wy strumien wody, który rozbija skale przed or¬ ganem urabiajacym. Przez umieszczenie dysz i tar¬ czy tnacej na wale wyksztalconym w postaci kor- bowodu uzyskuje sie odmiane sposobu drazenia chodników, w którym calizne nacina sie spiralnie w ukladzie zlozonej epicykloidy lub hipocykloidy przy czym tarcza tnaca moze byc osadzona obro¬ towo lub trwale na wirujacym ramieniu.Zaleta takiego sposobu urabiania skaly jest mie¬ dzy innymi to, ze nawet najtwardsza skala zosta¬ nie strumieniami wody pocieta na mniejsze ka¬ walki, które za pomoca nozy tarczy tnacej zosta¬ na z latwoscia oderwane od calizny, po czym za¬ ladowane na urzadzenie odstawcze i odtranspor¬ towane z przodka.Przedmiotem wynalazku jest równiez urzadze¬ nie do stosowania wymienionego wyzej sposobu drazenia chodników, którego istota jest to, ze na wydrazonym wale zakonczonym dysza ma obro¬ towy organ urabiajacy i obrotowo osadzone co- najmniej jedno wydrazone ramie z odrebnym na- 5861658616 3 pedem oraz ma dysze osadzona obrotowo na kon¬ cu ramienia, które przy obrocie organu urabiaja¬ cego obraca sie wraz z dysza w ukladzie epicy- kloidalnym lub hipocykloidalnym. Urzadzenie ma równiez trzy mechanizmy napedowe wprowadza- 5 jace w ruch obrotowy organ urabiajacy osadzony sztywnie na wale glównym, ramie osadzone obro¬ towo równiez na wale glównym, na którym prze¬ gubowo jest zamocowane ramie z dysza.Te mechanizmy obrotowe posiadaja inna pred¬ kosc, przy czym wszystkie te trzy predkosci sa ze soba tak zsynchronizowane, aby nie nastepowalo wzajemne przecinanie sie strumienia wody i ra¬ mion organu urabiajacego. Urzadzenie wedlug wy¬ nalazku, w zaleznosci od potrzeb, moze byc za- 15 budowane na podwoziu szynowym lub gasieni¬ cowym.Zaleta urzadzenia jest jego latwa obsluga za¬ równo w czasie jego urabiania, jak i w czasie przesuwania urzadzenia na nowe miejsce pracy. 2fl Po przesunieciu urzadzenia na nowe miejsce wy¬ starczy za pomoca rozpór hydraulicznych roze- przec go pomiedzy stropem i spagiem, po czym urzadzenie jest gotowe do dalszej pracy. Dodatko¬ wa zaleta urzadzenia jest duzy zakres jego stoso¬ wania, moze ono pracowac w zróznicowanych warunkach górniczo-geologicznych.Przedmiot wynalazku jest dokladniej wyjasnio¬ ny na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia tor strumienia wody w czasie urabiania calizny, fig. 2 — odmiane sposobu wirowania strumieni wody, fig. 3 — schematycznie, urzadzenie w wi¬ doku z boku, fig. 4 i 6 — schematycznie odmia¬ ne urzadzenia, fig. 5 — szczegól A zaznaczony na fig. 4, a fig. 7 — szczegól B zaznaczony na fig. 6.Jak uwidoczniono na fig. 3 urzadzenie do hy- 35 •dromechanicznego drazenia chodników sklada sie z urabiajacego organu 1 zaopatrzonego w tnace noze 2 i osadzonego na wydrazonym wale 3 za¬ konczonym dysza 4. Na wale 3 ponizej urabiaja¬ cego organu 1 jest obrotowo osadzone wydrazone 40 ramie 5, które na koncu ma drugie wydrazone ramie 6 zakonczone dysza 7 obracajaca sie wraz z ramieniem 6 wokól wlasnej osi. Urzadzenie na¬ pedzane jest za pomoca trzech elektrycznych sil¬ ników 10, 12 i 14 poprzez zebate przekladnie 9, 11, 45 lla i 13. Woda pod wysokim cisnieniem dostar¬ czana jest do urzadzenia za pomoca rurociagu 15.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w naste¬ pujacy sposób. Po rozparciu urzadzenia na sta¬ nowisku roboczym uruchamia sie wysokocisnie- 50 niowa pompe, która rurociagiem 15 dostarcza wo¬ de do dysz 4, 7 pod cisnieniem od 25-5-40 MN/m2.Nastepnie kolejno uruchamia sie elektryczne sil¬ niki. Jako pierwszy uruchamia sie silnik 14, który poprzez przekladnie napedza wal 3 i osadzony na 55 nim urabiajacy organ 1. Nastepnie uruchamia sie silnik 1,0, który poprzez przekladnie 9 i 8 zacznie obracac ramie 6 z dysza 7 wokól wlasnej osi. Na koncu uruchamia sie silnik 12, który poprzez prze¬ kladnie 11 i lla obraca ramie 5 wokól walu 3. co Po uregulowaniu i zsynchronizowaniu wszystkich predkosci urzadzenie przesuwa sie do calizny przodka, gdzie nastepuje urabianie skaly. 4 W czasie urabiania dysza 7 wykonuje podwójny ruch obrotowy, jeden a wokól osi ramienia 6 i drugi b wspólnie z ramieniem 5 wokól walu 3.W odmianie sposobu drazenia chodników dysza 17 wiruje po torze a, a dysza 18 po torze c wokól osi ramienia 19, które razem z tymi dyszami wy¬ konuje obrotowy ruch b wokól osi ramienia 20* Odmiana urzadzenia uwidoczniona na fig. 4—7 polega na zastosowaniu wydrazonego walu uksztaltowanego w postaci korbowodu, na które¬ go jednym ramieniu 20 jest ulozyskowane drugie ramie 19 zaopatrzone w dysze 17 z osadzona na nim urabiajaca tarcza 16 oraz zaopatrzone w do¬ datkowa dysze 18 wycinajaca szczeline w zasiegu tarczy 16. Tnaca tarcza 16 moze byc osadzona obrotowo lub trwale na ramieniu 19.Urzadzenie wedlug wynalazku nadaje sie szcze¬ gólnie do urabiania skal twardych oraz wszedzie tam, gdzie urabianie skal innym sposobem jest niebezpieczne, na przyklad ze wzgledu na wyste¬ powanie metanu. Po odpowiedniej przeróbce urza¬ dzenie mozna równiez stosowac do urabiania we¬ gla w wyrobiskach scianowych. PL