Opublikowano: 29.XI.1969 58555 KI. 47 b, 13 MKP F 16 c c?.ym.i# Polskie] nzeorrpDl-:^'3| !.:: ¦¦¦'¦! \ Twórca wynalazku: Ludwik Ostrowski Wlasciciel patentu: Fabryka Samochodów Osobowych, Warszawa (Polska) Przegub kulowy Przedmiotem wynalazku jest przegufo kulowy, skladajacy sie z rtrzech czesci, nadajacy sie szcze¬ gólnie do laczenia drazków ukladów sterujacych które nie przenosza duzych obciazen. Znane sa przeguby kulowe, których elementami zwykle sa: sworzen kulowy oraz drazek lub walek z otworem poprzecznym w któiry wchodzi glówka sworznia kulowego.Wada tego rodzaju przegubów byl dotychczas brak prostego, a zarazem pewnego w dzialaniu elementu, wzglednie elementów które by zabez¬ pieczaly sworzen kulowy przed wysunieciem sie z otworu drazka a zarazem nie stanowily przesz¬ kody w wychylaniu sworznia kulowego wzgledem osi drazka o kat na tyle duzy, by przegub w kaz¬ dym przypadku mógl spelniac swoje zadanie.Wade te eliminuje przegub kulowy wedlug wy¬ nalazku, w którym do zabezpieczenia sworznia kulowego przed wysunieciem sie z otworu sluzy sprezysta tuleja, przecieta wzdluz swojej tworza¬ cej. Tuleja ta ma srednice wewnetrzna dopasowa¬ na do srednicy drazka z luzem tak dobranym, ze po jej nasunieciu moze sie swobodnie obracac wzglednie przesuwac. W okolicy srodka tulei prze¬ ciecie posiada rozszerzenie najkorzystniej w po¬ staci dwóch pólkoli o zaokraglonych lufo scietych narozach, którego maksymalna szerokosc jest mniejsza od srednicy glówki sworznia kulowego, a najkorzystniej gdy jest ona dopasowana z dosta¬ tecznym luzem do szyjki tego sworznia.Material tulei i grufoosc jej scianki powinny byc tak dobrane, alby w czasie równoczesnego jej nasuwania na drazek i na szyjke sworznia kulo¬ wego, rozszerzenie w postaci dwóch pólkuli ofo- 5 jelo szyjke sworznia, a powstajace podczas roz¬ chylania przeciecia sprezyste odksztalcenie tulei nie przeszlo w odksztalcenie trwale.'W celu ulatwienia nasuwania tulei na szyjke sworznia kulowego przeciecie ma na jednym lub 10 obu koncach zaokraglenia lub sciete naroza. Tak uksztaltowana sprezysta tuleja zostaje w czasie montazu przegulbu kuflowego po wsunieciu glów¬ ki sworznia w otwór walka nasunieta na walek i na szyjke sworznia, przy czym tuleja obejmuje 15 szyjke. W tym polozeniu tulejia pozwala zarówno na wychylenie sworznia kulowego pod dostatecz¬ nie duzym katem zarówno w plaszczyznie prosto¬ padlej do osi walka wtedy tuleja obraca sie na walku, jak i w plaszczyznie przechodzacej przez 20 os walka, wtedy tuleja przesuwa sie po nim wzdluz.Równoczesnie tuleja zapobiega wysuwaniu sie glówki sworznia z otworu, a takze w granicach koniecznego luzu, jakimkolwiek innym ruchom 25 poosiowym sworznia kulowego wzgledem walka, gdyz na wsuniecie sworznia zbyt gleboko w otwór drazka (co mogloby zbytnio ograniczyc jego wy¬ chylenia katowe) nie pozwala stozek sworznia za¬ czynajacy sie tuz za szyjka i posiadajacy dosc du_ 30 ze pochylenie. 58 55558 5 3 W celu umozliwienia osadzenia sworznia kulo¬ wego w otworze walka dowolnie z jednej lub drugiej strony i ulatwienia przez to technologii montazu i unifikacji czesci, otwór ten wykonany . jest przelotowo. 5 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na 'rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przegub kulowy w stanie zmon¬ towanym, fig. 2 przegub kulowy w stanie rozlo¬ zonym, fig. 3 — widok z Iboku sprezystej tulei 10 przegubu od strony jej przeciecia, fig. 4 — prze¬ krój zmontowanego przegubu kulowego wzdluz osi sworznia, iprzy czyon ten ostatni ustawiony jest prostopadle do osi walka.Drazek 1 posiada na koncu zgrubienie w postaci 15 walka 2, przy czyni ten ostaibni moze stanowic z drazkiem 1 jedna calosc, lub byc do niego przy¬ mocowanym ku 2 wykonany jest w pewnej odleglosci od jego konca otwór przelotowy 3. W otwór ten wsunieta 20 jest glówka 4 sworznia kulowego 5, przy czym srednica glówki i otworu sa do siebie dopasowane z odpowiednim luzem.W 'stanie zmontowanym, -na walek 2 nasunieta jest sprezysta tuleja 6, wykonana z materialu 25 sprezystego i posiadajaca przeciecie 7 biegnace wzdluz tworzacej tulei 6 i majace szerzenie o szerokosci a, na koncach zas zaokra¬ glenia lub sciete naroza. Szerokosc a jest dopaso¬ wana do srednicy szyjki 8 sworznia kulowego 5. 30 Flq.2 Bltk 2574/69 r. 4 Jak przedstawiono na fig. 1 sprezysta tuleja 6 jest nasunieta na walek 2 i rozszerzeniem o sze¬ rokosci a obejmuje szyjke 8 sworznia kulowego 5, dzieki czemu obie te czesci tuleja 6 i sworzen 5 sa zabezpieczone przed odlaczeniem od walka 2 drazka 1.Z uwagi na wykonanie otworu 3 przelotowo istnieje mozliwosc wsuniecia glówki 4 sworznia 5 w walek 2 z dowrolnej strony. PL