Pierwszenstwo: 09.11.1963 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 25.X.1969 58500 KI. 21 d2, 53/03 MKP H 01 £ {O fl\j UKD Twórca wynalazku: inz. Alexander Bleibtreu Wlasciciel patentu: Maschinenfabrik Reinhausen Gebriider Scheubeck K. G., Regensburg (Niemiecka Republika Federalna) Przelacznik mocy przelacznika zaczepów do transformatorów z regulacja stopniowa Wynalazek dotyczy przelacznika mocy przelacz¬ nika zaczepów do transformatorów z regulacja stopniowa o szybkim przelaczaniu oporowym zwlaszcza z sektorowo rozmieszczonymi stalymi i ruchomymi stykami glównymi i pomocniczymi dla poszczególnych faz transformatora.Aby w przelacznikach przelaczajacych pod obcia¬ zeniem, pracujacych na zasadzie szybkiego prze¬ laczania oporowego, osiagnac maksimum mocy la¬ czeniowej, koniecznym jest — jezeli pominie sie dodatkowe srodki jak np. wymuszony przeplyw oleju lub specjalnie wykonane komory gaszace — doprowadzenie do stanu optymalnego szybkosci ot¬ wierania poszczególnych przerw laczeniowych, któ¬ re jak wiadomo nie sa obciazane jednakowa mo¬ ca przy przelaczaniu obciazenia. Jest to w przybli¬ zeniu osiagalne przy stosowaniu znanych laczników stopniowych, nie ma tam jednak mozliwosci samo¬ rzutnego i dokladnego nastawienia w prosty spo¬ sób szybkosci otwierania poszczególnych przerw la¬ czeniowych.Wymaganie to jest jednak nadzwyczaj wazne dla osiagniecia maksymalnej mocy laczeniowej wlas¬ nie przy stosowaniu ciezkich laczników o malych rozmiarach. Kontrola przelaczników zaczepów na duze prady znamionowe jest dodatkowo utrudnio¬ na, gdy umieszczone sa one gleboko w obudowie transformatorów, poniewaz demontaz i montaz ta¬ kich przelaczników o znanej konstrukcji jlest na miejscu trudny i bardzo niedogodny. 20 Celem wynalazku jest stworzenie przez odpowied¬ nia konstrukcja mozliwosci dopasowania szybkosci otwierania i przebiegu tej szybkosci w poszczegól¬ nych przerwach laczeniowych indywidualnie do wy¬ maganej mocy laczeniowej. Celem wynalazku jest tez umozliwienie przeprowadzenia latwego demon¬ tazu i montazu przelaczników na miejscu oraz stworzenie dogodnego dostepu do wszystkich czesci ulegajacych zuzyciu.Zadanie to spelnia wynalazek dla przelacznika obciazenia z szybkim przelaczaniem oporowym.Kazdy ruchomy styk glówny lub pomocniczy jest sterowany w sposób wzajemnie niezalezny przez jeden lub .wiecej rowków prowadniczych poprzez uklady dzwigniowe, odpowiednio do zadanych szyb¬ kosci otwierania i zamykania styków.Dla przelaczników obciazenia ze stykami glów¬ nymi i pomocniczymi, rozmieszczonymi sektorowo. jest sprawa istotna, aby stale styki glówne i styki pomocnicze byly zamontowane na kolistym elemen¬ cie podtrzymujacym, zas ruchome styki glówne i pomocnicze styki zawierajace lub przerywajace ze¬ styk rozmieszczone byly na zewnatrz oraz naokolo siattych styków i by przesuwaly sie od zewnatrz w kierunku do lub od stalych styków.Rowki prowadnicze sluzace do sterowania rucho¬ mych styków glównych i pomocniczych usytuowa¬ ne sa najkorzystniej w nieruchomej wymiennej tarczy, zamocowanej w przelaczniku tak, aby szyb¬ kosc zamykania i otwierania poszczególnych odcin- 58 500V 3 ków laczeniowych mogly byc ustalane i przysto¬ sowane do zadanej mocy laczeniowej.Tarcze moga byc poszerzone na zewnatrz i byc zaopatrzone w promieniowe szczeliny prowadnicze dla ruchomych styków glównych i pomocniczych.Dla jednego ruchomego styku glównego lub pomoc¬ niczego kazdy uklad dzwigniowy sklada, sie prze- * waznie z dwóch przegubowo ze soba polaczonych dzwigni, z których jedna polaczona jest poprzez sprezyny z tarcza napedowa, druga zas — obrotowo z ruchomymi stykami glównymi i pomocniczymi.Przegub laczacy oba ramiona dzwigni jest przesu¬ wany w rowkach prowadniczych tarczy stalej.Mozna tu przewidziec jeszcze druga tarcze z ta¬ kimi samymi rowkami prowadniczymi tak, aby przegub laczacy oba ramiona dzwigni kazdego uk¬ ladu dzwigniowego napedu prowadzony byl miedzy dwoma tarczami z rowkami.Tarcza napedowa, zamocowana do walu napedo¬ wego przelacznika mocy, wyposazona jest korzyst¬ nie — dla kazdej fazy transformatora — w pare widlastych nasadek, miedzy którymi ulozyskowa- na jest promieniowo i przesuwnie szyna poprzeczna z umocowanymi do niej ramionami ukladu dzwigni styków glównych i pomocniczych. Pomiedzy piasta tarczy napedoweji i przesuwna szyna poprzeczna znajduje sie jedna lub kilka sprezyn naciagowych.Stale, styki glówne i pomocnicze sa umocowane naj¬ korzystniej po zewnetrznej stronie cylindrycznej rury izolacyjnej.Jezeli przelacznik mocy wedlug wynalazku ma byc wykonany ze stykami glównymi i pomocniczy¬ mi o podwójnej przerwie, to ruchome styki glówne i pomocnicze moga miec ksztalt mostków stykowych, które kazdorazowo zwieraja dwa stale styki glów¬ ne i pomocnicze, doprowadzajace i odprowadzaja¬ ce prad. Do tego celu mostki stykowe ruchomych styków glównych i pomocniczych sa korzystnie ste¬ rowane przez dwie tarcze, posiadajace rowki pro¬ wadnicze, wzglednie przez pary tarcz, poprzez dwa uklady dzwigniowe, odpowiednio do czasów otwie¬ rania i zamykania styków.Oba uklady dzwigniowe kazdego styku glówne¬ go i pomocniczego sa przy tym ulozyskowane obro¬ towo na przesuwnej i usprezynowanej szynie po¬ przecznej, pomiedzy rozwidlonymi nasadkami tar¬ czy napedowej i usytuowane pomiedzy obiema tar¬ czami, wzglednie parami tarcz wyposazonych w rowki prowadnicze.Stale styki glówne i pomocnicze dla doprowa¬ dzenia i odprowadzenia pradu moga równiez byc zamocowane osobno na górnej i dolnej rurze izola¬ cyjnej. Naped ruchomych styków glównych i po¬ mocniczych z tarczami posiadajacymi rowki jest wtedy usytuowany pomiedzy obiema rurami izo¬ lacyjnymi. Obie rury izolacyjne, górna i dolna, sa przy tym odpowiednio polaczone za pomoca lacz¬ ników (rozporek), przewaznie za pomoca trzech laczników (rozporek), które sluza równoczesnie ja¬ ko elementy podtrzymujace stalych tarcz wyposa¬ zonych w rowki prowadnicze.Dzieki istnieniu mozliwosci doboru rowkowego prowadzenia ruchomych styków glównych i pomoc¬ niczych osiaga sie mozliwosc latwego dopasowania szybkosci laczeniowej poszczególnych przerw lacze- 3 500 4 niowych. Poza tym, dzieki dostepnemu umieszcze¬ niu styków przelaczeniowych na zewnatrz, uzysku¬ je sie dogodna i latwa ich kontrole oraz wymiane, co jest specjalnie korzystne, poniewaz styki te ule- 5 gaja najwczesniej! zuzyciu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przelacznik mocy w przekroju, fig. 2 — tarcze wyposazona w rowki prowadnicze w wi- 10 doku z góry, a fig. 3 — wycinek przelacznika mo¬ cy z elementami napedowymi dla ruchomych sty¬ ków glównych i pomocniczych.Przelacznik mocy ze stykami glównymi i pomoc¬ niczymi, rozmieszczonymi w postaci segmentów jest 15 napedzany za pomoca silnika lub recznie — za po¬ srednictwem urzadzenia z zasobnikiem sprezyno¬ wym tak, ze jego przelaczanie nastepuje skokowo i plynnie. Naped lacznika jest znany i nie wymaga objasnienia. Ponizej przelacznika mocy (fig. 1) 20 umieszcza sie znane omowe oporniki przelaczenio- we oraz wybierak zaczepów.Przelacznik mocy wedlug podanego przykladu jest przelacznikiem trójfazowym z podwójnym przerywaniem styków. Naped przelacznika naste- 25 puje za posrednictwem walu napedowego 1. Prze¬ lacznik mocy na kazda faze transformatora posia¬ da dwie pary stalych styków 2 i 3 oraz dwie pary pomocniczych styków 4 i 5, które zamocowane sa jedne nad drugimi parami, na górnej rurze izola- 30 cyjnej 6 wzglednie na dolnej/ rurze izolacyjnej 7.Obie rury izolacyjne 6 i. 7, czesciowo tylko uwi¬ docznione, zlaczone sa za pomoca trzech laczników 8. Kazda para górnych stalych styków 2 i 3 i dol¬ nych styków 4, 5, glównych wzglednie pomocni- 35 czych jest polaczona przez jeden ruchomy glówny styk 9, 10 wzglednie pomocniczy styk 11, 12 ufor¬ mowany jako mbstek stykowy.Ruchome glówne i pomocnicze styki 9, 10, 11, 12 sa izolowane i osadzone przesuwnie w promienio- 40 wych prowadniczych szczelinach 13, w górnej i dol¬ nej nieruchomej tarczy 14, 15. Tarcze 14, 15 sa umocowane do laczników 8 izolacyjnych rur 6 i 7 i zaopatrzone w prowadnicze rowki 16. W pewnym odstepie pod tarcza 14 wzglednie nad tarcza 15 jest 45 umieszczona jeszcze druga tarcza 17 wzglednie 18 z takimi samymi prowadniczymi rowkami 16.Ruchome glówne i pomocnicze styki 9, 10, 11, 12 uruchamiane sa walem napedowym 1 poprzez tar¬ cze napedowa 19 sprezyny 20 i uklad dzwigniowy 50 21. Styki te (mostki stykowe) sa odizolowane w znany sposób od ich elementów napedowych.Dla kazdego ruchomego glównego i pomocnicze¬ go styku 9, 10, 11, 12 przewidziano jeden uklad dzwigniowy 21, skladajacy sie z dzwigni 22 i 23, 55 które polaczone sa przegubem 24. Poza tym dzwig¬ nie 22 polaczone sa przegubowo kazda z ruchomym glównym i pomocniczym stykiem 9, 10, 11, 12, zas dzwignie 23 z poprzeczna szyna 25. Poprzeczna szyna 25 jest usytuowana promieniowo-przesuwnie 60 w widlastych nasadkach 26 napedowej tarczy 19 i zlaczona z piasta tej tarczy 19 poprzez naciago¬ we sprezyny 20. Widlaste nasadki 26 sa wyposazo¬ ne w prowadnicze szyny 27.Prowadnicze rowki 16, w których przesuwaja sie 65 przeguby 24 napedowego ukladu dzwigniowego 215 •do ruchomych glównych i pomocniczych styków -9, 10, 11, 12, miedzy tarczami 14, 17 i 15, 18, do¬ stosowane sa do zadanej! szybkosci zamykania i ot¬ wierania styków. Tarcze 14, 15, 17 i 18 sa wymie¬ nialne na tarcze z innymi rowkami prowadniczy- mi, jezeli wymagane sa inne szybkosci laczenia po¬ szczególnych przerw laczeniowych.Dzialanie przelacznika jest opisane ponizej. Przy ¦obracaniu sie walu napedowego 1 w kierunku prze¬ ciwnym do kierunku ruchu wskazówek zegara, na¬ pedowa tarcza 19 z jej widlastymi nasadkami 26 przesuwa sie wraz z njm (fig. 3). Pod dzialaniem elastycznie prowadzonej poprzecznej szyny 25 zo¬ staja przesuniete przy tym przeguby 24 w pro¬ wadniczych rowkach 16, za posrednictwem dzwigni 23 ukladu dzwigniowego 21 i uruchamiaja poprzez dzwignie 22 ruchome glówne i pomocnicze styki 9, 10, 11, 12. Po zamknieciu sie pomocniczego styku 11 otwiera sie ruchomy styk 9, nastepnie zamyka sie pomocniczy styk 12, a po jego zamknieciu ot¬ wiera sie pomocniczy styk 11, po otwarciu zas te¬ goz zamyka sie laczeniowy styk 10. W wyniku uzy¬ skuje sie wymuszone przelaczenie z laczeniowego ;styku 9 na laczeniowy styk 10.Górne stale glówne i pomocnicze styki 2, 3 oraz 4, 5 polaczone sa odpowiednio w gwiazde, podczas gdy dolne stale glówne styki 2 i 3 polaczone sa przez wybierak z zaczepami przelaczeniowymi transformatora z regulacja stopniowa, dalsze zas stale styki pomocnicze 4 i 5 polaczone sa z tymi zaczepami poprzez omowe oporniki przelaczeniowe i wybierak zaczepów. PL