PL58492B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 20.X.1969 58492 KI. 80 b, 8/16 MKP C 04 b UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Julian Majewski, inz. Janusz Boguszewski, dr Tadeusz Niemyjski Wlasciciel patentu: Polska Akademia Nauk (Instytut Technologii Elektro¬ nowej), Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania ksztaltek lub wyrobów z azotku boru o duzej gestosci Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia ksztaltek lub wyrobów z azotku boru o duzej gestosci przez jego prasowanie.Sprasowany azotek boru o ciezarze wlasciwym okolo 2,02—2,12 G/cm3 stanowi tworzywo o wyso¬ kiej odpornosci termicznej, nadajace sie do sto¬ sowania po uformowaniu jako wysokotemperatu¬ rowe tygle, wysokotemperaturowe ksztaltki izola¬ cyjne i do innych zastosowan, a szczególnie tam, gdzie wykorzystuje sie duza odpornosc chemicz¬ na, izolacje elektryczna i dobre wlasnosci mecha¬ niczne w wysokich temperaturach.Azotek boru ma szereg cennych i unikalnych wlasnosci. Pod wzgledem mechanicznym i odpor¬ nosci chemicznej zblizony jest do grafitu. Rózni sie od tego ostatniego tym, ze jest dobrym izola¬ torem nawet w wysokich temperaturach. Grafit o duzym ciezarze wlasciwym uzyskuje sie stosun¬ kowo latwo, natomiast brak jest technologii wy¬ twarzania azotku boru o duzym ciezarze wlasci¬ wym.Ze wzgledu na niemozliwosc topienia i brak pla¬ stycznosci w wysokich temperaturach, otrzymywa¬ nie wyrobów z azotku boru, o duzym ciezarze wlasciwym, wiekszym niz 2 G/cm3, natrafia na bardzo duze trudnosci. Na przyklad wyroby z azotku boru prasowanego hydraulicznie i spieka¬ nego przy nacisku 7 T/cm2 i w temperaturze okolo* 2200°C w atmosferze azotu lub amoniaku osiaga¬ ja ciezar wlasciwy okolo 1,6 G/cm3. Przy praso- 20 25 2 waniu w temperaturach 2350—2400°C i cisnieniach do 0,8 T/cm2 ciezar wlasciwy wyprasek jest tez okolo 1,6 G/cm3 przy czym wyroby pokryte sa cienka warstwa weglika boru. Przy prasowaniu na goraco w temperaturze 2580°C azotek boru na sku¬ tek reakcji z grafitem formy do prasowania w ca¬ losci przechodzi w weglik boru. Pomimo faktu, iz jedna z firm amerykanskich produkuje wyroby o ciezarze wlasciwym okolo 2,1 G/cm3 z azotku boru prasowanego na goraco, brak jest jednak opublikowanych danych odnosnie technologii pro¬ cesu prasowania.Celem wynalazku bylo zatem znalezienie takie¬ go sposobu postepowania przy prasowaniu azotku boru, który umozliwialby otrzymanie ksztaltek o ciezarze wlasciwym powyzej 2 G/cm3, pozbawio¬ nych przy tym wad, o których mowa wyzej.W przeprowadzonych badaniach wykorzystano miedzy innymi fakt, iz w pewnym niewielkim zakresie temperatur wytrzymalosc azotku boru osiaga minimum, a w wyzszych i nizszym tem¬ peraturach szybko rosnie.Wspomniany wyzej cel spelnia sposób wedlug wynalazku, wedlug którego azotek boru dopro¬ wadzony do ciezaru usypowego nie mniejszego niz 0,4 G/cm3 poddaje sie prasowaniu w formach naj¬ korzystniej grafitowych pod cisnieniem 140—180 kG/cm2 w temperaturze 1100—1450°C i tak, azeby temperatura w tym zakresie wzrastala powoli, naj¬ korzystniej w czasie 1 godziny, zas temperature 58492 58402 w przyblizeniu 1450°C utrzymuje sie tak dlugo az przestanie opadac cisnienie na monometrze prasy albo do momentu zatrzymania sie ruchu tloka prasy.Korzystnie jest, jezeli azotek boru o ciezarze 5 usypowym O,01-i-0,02 G/om8 doprowadza sie do ciezaru usypowego nie mniejszego niz 0,4 ... G/om*,przez poddanie dowolnym sposobom, pra¬ sowaniu na zimno w komorach stalowych pod l cisnieniem 6T/cm*. 10 \j£^ceTu usuniecia zanieczyszczen z wyprasek otrzymanych sposobem wedlug wynalazku mozna po zakonczeniu prasowania nie zmniejszajac cis¬ nienia podgrzac forme z wypraska do temperatu¬ ry rzedu 2000°C w czasie 10—15 minut. 15 Wypraski otrzymane sposobem wedlug wyna¬ lazku wykazuja ciezar wlasciwy 2,02—2,12 G/cm8, charakteryzuja sie bialym kolorem i twardoscia w skali Mosha okolo 2 i nadaja sie do latwej ob¬ róbki mechanicznej, 20 Wypraski te znajduja zastosowanie jako tygle wysokotemperaturowe, izolatory elektryczne, czesci pomp do metali, czesci do rakiet, komór spalan, reaktorów atomowych itp. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania ksztaltek lub wyrobów z azotku boru o duzej gestosci przez prasowanie w formach, znamienny tym, ze prasowaniu poddaje sie azotek boru doprowadzony do ciezaru usypo¬ wego nie mniejszego niz 0,4 G/cm8, stosujac cis¬ nienie 140—180 kG/cm2, przy czym proces prowa- dzi sie tak, azeby temperatura prasowanej masy w zakresie 1100—1450°C, wzrastala powoli, naj¬ korzystniej w ciagu jednej godziny, zas po osiag¬ nieciu temperatury w przyblizeniu 1450°C utrzy¬ muje sie ja taik dlugo, az przestanie opadac cis¬ nienie na manometrze prasy albo do momentu zatrzymania sie ruchu tloka prasy. /£ -ow f^7 -A\*%\ A t •¦•; »%*/¦¦-. Dokonano dwóch poprawek Zaklady Kartograficzne C/644, 310 PL