Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.X.1969 58435 KI. 61 a, 12/20 MKP A 62 c UKD tf/&4 Wspóltwórcy wynalazku: inz. Piotr Paluszny, mgr Józef Miskowiec, Jan Balcarek Wlasciciel patentu: Wojewódzki Zaklad Uslugowo-Produkcyjny Zwiazku Ochotniczych Strazy Pozarnych, Katowice (Polska) Szybkootwieralny zawór do zbiorników z gazem sprezonym, zwlaszcza gasnic z dwutlenkiem wegla Przedmiotem wynalazku jest szybkootwieralny zawór do zbiornika z gazem sprezonym, a zwlasz¬ cza do gasnicy napelnionej sprezonym dwutlen¬ kiem wegla jako srodkiem gasniczym, przy czym elementem zamykajacym i otwierajacym zawór jest wrzeciono z rowkiem o linii srubowej.Znane sa zawory do zbiorników z gazem sprezo¬ nym, zwlaszcza gasnice z dwutlenkiem wegla, w których zamykanie i otwieranie odbywa sie za po¬ moca pokretnego wrzeciona. Znane sa równiez za¬ wory szybkootwieralne w których elementem otwierajacym sa uklady dzwigniowe, mimosrodo- we.Zawory te posiadaja szereg wad i niedoskonalo¬ sci, w przypadku zaworów zaopatrzonych w po¬ kretne wrzeciono czas otwarcia zaworu jest bar¬ dzo dlugi, a ma to zasadnicze znaczenie w szyb¬ kiej i sprawnej akcji gasniczej. W znanych zawo¬ rach szybkootwieralnych z ukladem dzwignio¬ wym zawór jest nie zabezpieczony przed mozli¬ woscia samootwarcia przy naglych uderzeniach lub wstrzasach. Uklady mimosrodowe • blokujace i otwierajace zawory usuwaja co prawda niektóre z tych niedokladnosci, ale sa uciazliwe w obslu¬ dze, a ponadto nie eliminuja mozliwosci zaklesz¬ czenia i samootwarcia i nie znajduja praktyczne¬ go zastosowania do zbiorników o mniejszej pojem¬ nosci z uwagi na ich wysoki koszt.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedosko¬ nalosci, i umozliwienie szerszego zastosowania za- 10 15 30 worów szybkootwieralnych do zbiorników z gazem sprezonym o mniejszej pojemnosci. Aby osiagnac ten cel wytyczono sobie zadanie rozwiazania kon¬ strukcyjnego elementu blokujacego zaworu szybko- dzialajacego i prostego w obsludze oraz technolo¬ gii wykonawczej.Zadanie to zostalo rozwiazane przez zaopatrze¬ nie zaworu szybkootwieralnego we wrzeciona z dwoma rowkami o linii srubowej, o duzym skoku linii srubowej, najlepiej H = 44, zas w korpusie zaworu umieszczono w dwóch otworach dwa sworznie, które slizgaja sie po rowkach we wrze¬ cionie.Wrzeciono zaworu posiada otwór przelotowy, w którym umieszczona sruba dociskowa umozliwia regulowanie polozenia grzybka z wkladka uszczel¬ niajaca. Otwieranie zaworu i zamykanie odbywa sie przy pomocy dzwigni dzielonej, a skladanej w przegubie, która osadzono na wrzecionie w pro¬ stokatnym wycieciu i dokrecono nakretka kolpako¬ wa wkrecana na srube dociskowa.Konstrukcja zaworu wedlug wynalazku zezwala na uproszczenie technologii wykonywania przez stosowanie matrycowanych wyprasek i obróbki wiórowej detali i korpusu zaworu, a ponadto ze¬ zwala na szybkie uruchamianie zaworu co w ak¬ cjach gaszenia pozarów ma decydujace znaczenie.Istota wynalazku jest dokladnie przedstawiona w przykladowym wykonaniu na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny za- 584355843S 3 woru, fig. 2 przedstawia widok wrzeciona i umo¬ cowania go w korpusie zaworu za pomoca sworzni, fig. 3 przedstawia widok samego wrzeciona, zas fig. 4 przekrój poprzeczny wrzeciona.Korpus zaworu 1 posiada wkrecony korek 14, który przytrzymuje plytke bezpieczenstwa 12 umieszczona miedzy dwoma podkladkami bezpiecz¬ nika 13. W wydrazeniu korpusu 1 znajduje sie grzybek 2 z wkladka uszczelniajaca 3 sluzaca do zamykania wylotu gazu sprezonego w zbiorniku, wydrazenie powyzej grzybka 2 zaopatrzono we wrzeciono 4, które posiada na swym obwodzie dwa wydrazone rowki o linii srubowej 5 p skoku najkorzystniej h = 44. W górnej czesci korpusu znajduja sie dwa otwory 16 z wkreconymi dwoma sworzniami 15, które slizgaja sie po rowkach 5 wrzeciona 4.Wrzeciono 4 posiada przelotowe wydrazenie, w które wkreca sie srube dociskowa 6 sluzaca do regulowania docisku grzybka 2 z wkladka uszczel¬ niajaca 3. Wrzeciono 4 jest dodatkowo zabezpie¬ czone przed wysunieciem przy pomocy nakretki 8, nakrecanej na korpus zaworu 1, zas nakretka 8 zaopatrzona jest w uszczelke 7.Wrzeciono 4 posiada prostokatna koncówke 18, na która nasadzono dzwignie 10 i dokrecono usta¬ lajaca nakretka kolpakowa 9 nakrecana na wysta¬ jacy koniec sruby dociskowej 6. Dzwignia 10 po¬ siada ramie 11 zlaczone z nia przegubem, zas w ramieniu 11 znajduje sie otwór przez który oraz przez otwór w korpusie przewleka sie drut zabez¬ pieczajacy z plomba 17. 15 Oczywiscie wynalazek nie jest ograniczony tylka do przedstawionego na rysunku przykladu wyko¬ nania lub ich kombinacji, albo do stosowania ra¬ zem wszystkich jego cech, lecz obejmuje równiez.^ 5 stosowanie oddzielnie pojedynczych cech i odmia¬ ny opisanych propozycji o ile nie wykraczaja po¬ za zakres istoty wynalazku. 10 PL