Opublikowano: 25.X.1969 58351 KI. 47 k, 3/04 MKP B 65 h 2, yQO UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Edward Szydlak, Antoni Wisniewski Wlasciciel patentu: Instytut Lotnictwa, Warszawa (Polska) Urzadzenie do napinania nawijajacego sie lub/oraz odwijajacego sie ciegna, zwlaszcza tasmy Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do na¬ pinania nawijajacego sie lub/oraz odwijajacego sie ciegna, zwlaszcza tasmy, zapewniajace stala sile naciagu, niezaleznie od promienia nawiniecia cieg¬ na na szpule.W dotychczas znanych urzadzeniach stosowano naciag ciegna uzywajac do tego celu sprzegiel lub hamulców ciernych, których moment tarcia zmie¬ nial sie w zaleznosci od srednicy, a wiec od cie¬ zaru ciegna nawinietego na szpule.W jednym znanym urzadzeniu zastosowano rolke zawieszona w petli utworzonej przez napinane ciegno." Rolke ulozyskowano w wahliwej dzwigni, do której przymocowano podluzny zbiornik, cze¬ sciowo wypelniony ciecza. Predkosc obrotowa sil¬ nika nawijajacego ciegno regulowano przy pomo¬ cy regulatora polaczonego z wahliwa dzwignia, uzyskujac naciag ciegna zmienny w stosunku 2:1 dla poczatku i konca nawijania.W drugim znanym urzadzeniu zastosowano cieg¬ no prowadzone przez uklad kilku rolek, z których kazda podzielono na tyle odcinków, ile rolek znaji- duje sie w ukladzie. Walki, na których osadzono odcinki rolek polaczono kazdy z wlasnym silnikiem napedowym lub hamulcem.W dotychczas znanych urzadzeniach nie uzyskano stalego naciagu ciegna przy zmiennym promieniu nawiniecia na szpule, badz tez uzyskano go lecz przy przewijaniu sie ciegna przez rolke o niezmien¬ nej srednicy. 20 25 Celem wynalazku jest usuniecie dotychczasowych wad i niedogodnosci.Cel ten osiagnieto w ten sposób, ze szpula, na która nawijane jest ciegno oraz/lub szpula, z któ¬ rej odwija sie ciegno, polaczone sa kazda oddziel¬ nie z wlasnym silnikiem elektrycznym, których momenty obrotowe sa zgodne z kierunkami nawi¬ niecia ciegna na szpule, a wartosci tych momentów pbrotowych zalezne sa od promienia nawiniecia ciegna na dana szpule w ten sposób, ze zacho¬ wana jlest stala wartosc sily naciagu ciegna.Zmiany wartosci momentów obrotowych rozwi¬ janych przez silniki dokonuje sie przez zmiane wartosci pradów zasilajacych silniki za pomoca re¬ gulatorów oddzielnych dla kazdego silnika w za¬ leznosci od promienia nawiniecia ciegna na szpule.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala zarówno gdy tasma przesuwa sie, jak równiez, gdy tasma jest nieruchoma oraz odznacza sie latwoscia dobo¬ ru i regulacji naciagu, a takze prosta budowa.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie schematycznie w widoku perspektywicznym, a fig. 2 — urzadzenie schema¬ tycznie w widoku bocznym.Jak pokazano na rysunku, ciegno 1, nawiniete na szpule, 2 oraz/lub 3, przechodzi przez walek 4, polaczony z mechanizmem posuwowym 5. Zespól rblek 6 dociska ciegno 1 do walka 4. Walek 4 prze¬ suwa tasme 1 w sposób ciagly lub skokowo, ewen- 58 35158 351 tualnie zatrzymuje ja w zaleznosci od potrzeby.Szpula 2 lub/oraz 3 polaczone sa przez przeklad¬ nie 7 i 8 z silnikami elektrycznymi 9 i 10. Silniki 9 i 10 zasilane sa pradem elektrycznym poprzez regulatory 11 i 22. Regulatory 11 i 12 zmieniaja wartosc pradu elektrycznego, zasilajacego silniki 9 i 10 w ten sposób, aby momenty obrotowe przez nie rozwijane równaly sie iloczynowi z promienia nawiniecia ciegna na szpule i zadanej wartosci na¬ ciagu ciegna. c PL