Pierwszenstwo: Opublikowano: 11.VI.1968 (P 127 471) 30.XI.1969 58338 KI. 42 k, 51 MKP G 01^ UKD óof Wspóltwórcy wynalazku: inz. Tadeusz Pietrzak, inz. Jan Kozlowski, inz. Eugeniusz Balcerzak, inz. Genowefa Ba- naszczyk Wlasciciel patentu: Zaklady Uszczelnien i Wyrobów Azbestowych „Azbest", Lódz (Polska) Aparat do badania szczeliw Przedmiotem wynalazku jest aparat do badania szczelnosci plecionych szczeliw w czasie wywiera¬ nia na nie .nacisku, ruchu i poddawania ich dzia¬ laniu temperatury.Dotychczas nieznane byly aparaty, za pomoca których, w warunkach laboratoryjnych badano by szczelnosc szczeliw. Badania te przeprowadzano w warunkach ruchowych, bezposrednio na urzadze¬ niach przemyslowo-produkcyjnych. Przeprowadzo¬ ne tego rodzaju obserwacje prób mialy przewaz¬ nie charakter subiektywny, a same próby powo¬ dowaly czeste przestoje urzadzen, na których do¬ konywano dlugotrwaijacych badan. Brak mozliwosci powtarzalnosci tego rodzaju doswiadczen, unie¬ mozliwial stawianie jednoznacznej i trafnej oceny, o wartosci badanych szczeliw, co przedluzalo uzys¬ kanie o nich prawdziwych danych.Celem wynalazku jest opracowanie mozliwosci przeprowadzania badania szczeliw w warunkach laboratoryjnych, przy z góry okreslonych para¬ metrach.Cel ten osiagnieto przez skonstruowanie aparatu, w którym badane szczeliwo jest poddane: cisnie¬ niu, dzialaniu temperatury, oraz oddzialywaniu nurnika.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia aparat do badania szczeliwa w przekroju podluznym, z zalozonym badanym szczeliwem- w jednej czesci aparatu, a 10 15 20 29 30 fig. 2 — odmiane czesci aparatu, bez wymiennej tulei, w przekroju podluznym.W kazdej polowie cylindra 1 jest osadzona wy¬ mienna tuleja 2 z podtoczeniem 3 bedacym jed¬ noczesnie dlawnioowa komora. Cylinder 1 ma ko¬ more 4 z termostatem, której objetosc jest regu¬ lowana segmentowymi wkladkami 5. Tuleja wy¬ mienna 2 jest polaczona z cylindrem 1 za pomoca srub 6. Do cylindra 1 jest na stale zamocowany lacznik 7 z kanalem 8 laczacym sie z komora 4, a odcinanym zaworem 9. W obu tulejach 2 jest umieszczony niurnik 10, polaczony jednym swym koncem ze zródlem napedu, wprawiajacym go w regulowany ruch posuwisto-zwrotny, natomiast drugim swym koncem polaczony jest ze zródlem napedu wprawiajacym go w ruch obrotowy. Tu¬ leje 2, w swej czesci koncowej, maja kanaly 11 laczace sie z komora 4 z termostatem, z której jest wyprowadzony kanal 12 do manometru 13.Cylinder 1 jest otoczony elementami grzejnymi 14.W celu sprawdzenia jakosci badanych szczeliw 15 umieszcza sie je w podtoczeniu 3 i poprzez dy¬ stansowe tuleje 16 dociska sie dlawikiem 17, któ¬ ry z kolei laczy sie z tuleja 2 za pomoca sruby 18 z czujnikiem 19. Dokrecajac srube 18 powoduje sie wywieranie zadanego nacisku na badane szcze¬ liwo 15, co odczytuje sie na czujniku 19.W zaleznosci od rodzaju badanego szczeliwa 15 i rodzaju uszczelnianego medium, za pomoca wkladek segmentowych 5 zmienia sie objetosc ko- 583383 mory 4, w która nastepnie wprowadza sie pod cisnieniem kanalem 8 uszczelniane medium, któ¬ re kanalami 11 wciska sie miedzy nurnik 10 a tu¬ leje 2 az do szczeliwa 15. Po osiagnieciu zadanego cisnienia odczytanego na manometrze 13, odcina sie komore 4 od zródla jej napelniania zaworem 9. W zaleznosci od potrzeby, wlacza sie w mie¬ dzyczasie elementy grzejne 14, a po osiagnieciu wewnatrz komory 4 zadanej temperatury, pod¬ lacza sie nurnik 10 do zródla napedu, nadajac mu, w zaleznosci od zalozonych warunków badan, ruchy obrotowe, ruchy posuwisto-zwrotne, wzgled¬ nie oba te ruchy jednoczesnie. W czasie pracy aparatu obserwuje sie wskazania manometru 13 i czujnika 19. Zaobserwowany spadek cisnienia i wychylenia czujnika 19 okreslaja wlasciwosci badanego szczeliwa 15.W zaleznosci od poprzecznego przekroju szcze¬ liwa 15, wklada sie do wnetrza cylindra 1 tuleje 2 o róznych wielkosciach podtoczen 3.Przy badaniu szczeliwa 15 o przekroju równym w przyblizeniu wielkosci odleglosci miedzy sciana nurnika 10, a wewnetrzna sciana cylindra 1, ba¬ danie przeprowadza sie bez uzycia tulei 2, a dla¬ wik 17' w tej odmianie rozwiazania laczy sie bez¬ posrednio z cylindrem 1 za pomoca sruby 18 z czujnikiem 19.W uklad napedzajacy nurnik 10, mozna podla¬ czyc aparaty rejestrujace ilosc pobieranej energii, co daje moznosc wskaznikowego okreslania strat energii, spowodowanych tarciem wystepujacym miedzy nurnikiem 10, a szczeliwem 15.W zaleznosci od zalozonego programu badan, stosuje sie nurniki 10 wykonane z róznych ma¬ terialów i o róznej gladkosci powierzchni.Aparat wedlug wynalazku zapewnia szybkie i dokladne przeprowadzanie powtarzalnych badan 4 szczeliwa, w z góry zalozonych warunkach, jak na przyklad cisnienia* temperatury, rodzaju usz¬ czelnianego medium, kinematyki uszczelniania, nacisku wywieranego na szczeliwo, rodzaju po- 5 wierzchni wspólpracujacej bezposrednio ze szcze¬ liwem i tym podobnych. Na tym aparacie jest równiez mozliwosc badania niektórych typów usz¬ czelek. PL