Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.X.1969 58331 KI. 36 d, 1/14 MKP GOSJL IZfoo CZYTELNIA UKlJUrredu P*W¦"•*• riMItj lat- Twórca wynalazku: mgr inz. Zdzislaw Barski Wlasciciel patentu: Instytut Techniki Cieplnej, Lódz (Polska) Urzadzenie do regulacji wilgotnosci wzglednej Wynalazek dotyczy urzadzenia do regulacji wil¬ gotnosci wzglednej zestawionego z czujnikowego elementu wlosowego lub blonowego oraz ukladu dzwigni i styków.Znane jest stosowanie, do regulacji wilgotnosci, higrometru wlosowego stykowego, w którym zmiany dlugosci czujnikowego elementu wlosowe¬ go przenosza sie za posrednictwem ukladu dzwig¬ ni na stan zestyku elektrycznego, skladajacego sie z dwóch styków: nieruchomego i ruchomego, przy czym styki te zamykaja lub otwieraja obwód cew¬ ki przekaznika wyjsciowego, sterujac wlaczaniem i wylaczaniem urzadzen nawilzajacych lub osu¬ szajacych. To znane urzadzenie charakteryzuje sie brakiem migowosci przelaczenia styków elektry¬ cznych, które w zwiazku z tym latwo utleniaja sie i ulegaja uszkodzeniom, wskutek oddzialywania luku elektrycznego, przy powolnym przerywaniu obwodów elektrycznych, szczególnie obwodów elek¬ trycznych pradu stalego, ze skupionymi indukcyj- nosciami. Ponadto przy zastosowaniu higrometrów stykowych w urzadzeniach narazonych na wstrza¬ sy, na przyklad w wagonach kolejowych lub na statkach morskich, wystepuje zjawisko wielokrot¬ nego zamykania i otwierania obwodów sterowni¬ czych wskutek wibracji styków, co wplywa ujem¬ nie na czas uzytkowania ukladu regulacji, ze wzgledu na szybsze zuzywanie sie elementów au¬ tomatyki.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod- 10 15 30 nosci, czyli zwiekszenie trwalosci styków elek¬ trycznych higrometru stykowego oraz unikniecie wielokrotnych przelaczen obwodów sterowniczych, spowodowanych wibracja styków, powstajaca na skutek drgan i wstrzasów, jakim podlegaja ele¬ menty automatyki w wagonach kolejowych, stat¬ kach morskich i niektórych obiektach przemyslo¬ wych.Aby osiagnac ten cel wytyczono sobie zadanie opracowania urzadzenia do regulacji wilgotnosci o pomijalnie malym obciazeniu elektrycznym sty¬ ków zwiazanych z czujnikowym elementem wloso¬ wym, przy czym uklad sterowniczy ma nie reago¬ wac na przypadkowe, chwilowe zamykanie i ot¬ wieranie styków elementu czujnikowego, wywo¬ lane drganiami i wstrzasami.Zgodnie z wytyczonym zadaniem czujnikowy ele¬ ment wlosowy wyposazony jest w styk ruchomy oraz w dwa nastawialne styki nieruchome, mak¬ symalny i minimalny, przy czym obydwie pary styków polaczone sa, za posrednictwem czlonu zwlocznego o nastawialnym czasie zwloki, z obwo¬ dami wejsciowymi dwóch wzmacniaczy, korzyst¬ nie pólprzewodnikowych, sterujacych wlaczaniem i wylaczaniem przekazników wyjsciowych, steruja¬ cych element nastawiajacy w kierunku otwierania oraz zamykania przeplywu czynnika roboczego.Styki wejsciowe elementu czujnikowego obciazo¬ ne sa pomijalnie malym pradem potrzebnym do wysterowania wzmacniaczy pólprzewodnikowych, 5833158331 co zwieksza ich trwalosc, a ze wzgledu na dzia¬ lanie czlonu zwlocznego zainstalowanego pomiedzy stykami, a wzmacniaczami, uklad sterowniczy nie reaguje na chwilowe zamykanie i otwieranie sty¬ ków elementu czujnikowego, wywolane drganiami i wstrzasami.Urzadzenie wedlug wynalazku jest dokladnie wy¬ jasnione na podstawie jego przykladu wykonania.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy, fig. 2 widok od przodu elementu czujnikowego urzadzenia wedlug wynalazku a fig. 3-ten sam element w widoku z boku.Jak uwidoczniono na rysunku fig. 1 urzadzenie wedlug wynalazku wyposazone jest w styk rucho¬ my 1, zmieniajacy swoje polozenie przy zmianach wilgotnosci wzglednej powietrza, wskutek zmian dlugosci pasma wlosów lub blony, reagujacych na zmiany wilgotnosci wzglednej, oraz w dwa nasta- wialne styki nieruchome: minimalny 2 i maksy¬ malny 3. Para styków 1-2 zamyka obwód wejscio¬ wy wzmacniacza 4 za posrednictwem czlonu zwlocz¬ nego 5 a para styków 1-3 zamyka obwód wejscio¬ wy wzmacniacza 6 za posrednictwem tego samego czlonu zwlocznego 5. Do obwodów wyjsciowych wzmacniaczy 4 i 6 przylaczone sa przekazniki 7 i 8, przeznaczone do sterowania elementem nasta¬ wiajacym, nie pokazanym na rysunku, w kierun¬ ku otwierania lub przymykania przeplywu czyn¬ nika nawilzajacego.Jako czlon zwloczny 5 mozna zastosowac bime¬ talowy przekaznik czasowy lub znany przekaznik czasowy pólprzewodnikowy. Jak uwidoczniono na rysunku fig. 2 i 3 styk ruchomy 1 przytwierdzony jest do konca 9 wskazówki 10, osadzonej na walku U, ulozyskowanym w dnie obudowy 12, przy czym walek 11, sprzegniety jest za pomoca znanego ukladu dzwigni z pasmem wlosów lub higrosko- pijna blona czujnikowa 13, rozpieta pomiedzy wal¬ kami 14 i 15, ulozyskowanymi w konstrukcji wspor¬ czej 16. Na dnie obudowy 12, w jej górnej czesci naniesiona jest podzialka 17, wyskalowana w pro¬ centach wilgotnosci wzglednej.Nastawialne styki nieruchome: minimalny 2 i maksymalny 3, przytwierdzone sa do konców wskazówek 20 i 21 wykonariych z materialu prze¬ wodzacego i ulozyskowanych we wsporniku Z2, polaczonym z obudowa 12, przy czym wskazówka 20 przytwierdzona jest do tulei zewnetrznej 23 a wskazówka 21 do walka wewnetrzego 24.W celu odizolowania od siebie oraz od obudowy wskazówek 20 i 21, tuleja 23 oraz wskazówka 21 wykonane sa z materialu izolacyjnego. Nastawna wskazówka minimalna 20 polaczona jest z zacis¬ kiem listwy 25 za pomoca przewodu 26, nastawna wskazówka maksymalna 21 — za pomoca przewo¬ du 27, a wskazówka ruchoma 10, wykonana rów¬ niez z materialu przewodzacego- za pomoca prze¬ wodu 28.Obudowa 12 zamknieta jest od góry plytka szkla¬ na 29. Koniec 9 wskazówki ruchomej oraz konce 18 i 19 wskazówek nieruchomych umieszczone sa nad skala 17, w celu ulatwienia oraz zwiekszenia dokladnosci nastawiania i odczytywania regulowa¬ nej wilgotnosci.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku jest ni- 5 zej opisane. W przypadku gdy wilgotnosc wzgled¬ na powietrza otaczajacego element czujnikowy 13 jest taka, ze wskazówka ruchoma 10 zajmuje po¬ lozenie posrednie pomiedzy wskazówkami nieru¬ chomymi 20 i 21 wzmacniacze 4 i 6 oraz przekaz- io niki 7 i 8 nie sa pobudzone. W przypadku gdy wil¬ gotnosc powietrza obnizy sie do wartosci nizszej od nastawionej za pomoca wskazówki minimalnej 20 styk ruchomy 1 zetknie sie ze stykiem nierucho¬ mym 2, w zwiazku z czym zostanie zamkniety 15 obwód wejsciowy czlonu zwlocznego 5. Po okre¬ sie czasu nastawionym na czlonie 5 (kilka do kil¬ kunastu sekund), nastapi podanie sygnalu wej¬ sciowego na wzmacniacz 4 i wlaczenie przekazni¬ ka 7. 20 W przypadku gdy wilgotnosc wzgledna podwyz¬ szy sie do wartosci wyzszej od nastawionej za po¬ moca wskazówki minimalnej 20 — nastapi otwar¬ cie styków 1 — 2 i po okresie czasu nastawionym na czlonie 5, wylaczenie przekaznika 7 przez uklad 25 wyjsciowy wzmacniacza 4.W przypadku wzrostu wilgotnosci wzglednej do wartosci wyzszej od nastawionej za pomoca wska¬ zówki maksymalnej 21 dzialanie urzadzenia be¬ dzie identyczne jak wyzej opisane z tym, ze zo- 30 stana zamkniete styki 1 i 3 oraz wlaczony prze¬ kaznik 8, za pomoca wzmacniacza 6. PL