PL58267B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.X.1969 24.IV.1967 (P 120 183) 58267 KI. 62 c, 12/04 MKP B64 ilHA UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Leszek Piechowski Wlasciciel patentu: Instytut Lotnictwa, Warszawa (Polska) Przekladnia zebata wielostopniowa glównych zespolów napedowych statków powietrznych, zwlaszcza smiglowców i Przedmiotem wynalazku jest przekladnia zebata wielostopniowa glównych zespolów napedowych statków powietrznych, zwlaszcza smiglowców, któ¬ rej wal napedzany obciazony sila skosna prze¬ chodzi wspólsrodkowo przez elementy laczace po¬ szczególne stopnie przekladni, przy czym korpus przekladni wykonany jest ze stopów lekkich.Wspólczesne przekladnie zebate stosowane w lotnictwie lub sluzace do napedu szybkich jedno¬ stek plywajacych musza odznaczac sie niskim cie¬ zarem oraz malymi wymiarami zewnetrznymi. Wy¬ maga to zastosowania w takich przekladniach wy¬ soko wytezonych elementów przenoszacych moc.Elementy te osadzone sa w cienkosciennych kor¬ pusach wykonywanych jako odlewy z lekkich sto¬ pów. Przy duzych obciazeniach zewnetrznych wpro¬ wadzonych z korpusu przekladni poprzez wal glów¬ ny oraz obciazeniach wewnetrznych przenoszonych na korpus poprzez wezly lozyskowe elementów ruchomych wystepuja w dotychczas stosowanych przekladniach powazne odksztalcenia korpusu.Odksztalcenia mechaniczne korpusu zwiekszane sa dodatkowo znacznymi odksztalceniami cieplny¬ mi zwiazanymi z duzym wspólczynnikiem rozsze¬ rzalnosci cieplnej lekkich stopów. W skutkach — prowadzi to, do obnizenia trwalosci i niezawod¬ nosci przekladni lub zmusza do zwiekszenia pod¬ stawowych wymiarów elementów przekladni, a tym samym zwieksza jej ciezar i obrys. W dotychczas stosowanych rozwiazaniach konstrukcyjnych glów- 15 20 nych przekladni smiglowcowych, wal napedzany jest ulozy skowany wzdluznie w korpusie prze¬ kladni bezposrednio lub za posrednictwem jej ele¬ mentów, przy czym przekladnia jest polaczona z lozem poprzez jej korpus.Taki uklad strukturalny przekladni powoduje, ze sily wzdluzne z walu napedzanego sa przeno¬ szone na loze poprzez korpus przekladni. Aby zmniejszyc odksztalcenia korpusu, które niekorzy¬ stnie wplywaja na prace elementów przekladni zwieksza sie grubosc scian korpusu lub stosuje sie w nim dodatkowe elementy usztywniajace. Spo¬ sób ten, prowadzac do zwiekszenia ciezaru i ob¬ rysu przekladni, nie eliminuje calkowicie niepra¬ widlowosci pracy przekladni, a w szczególnosci kól zebatych i wezlów lozyskowych, spowodowanej od¬ ksztalceniami korpusu.Innym znanym sposobem eliminacji wplywu sily osiowe? na deformacje korpusu jest rozdzielenie pedni za pomoca sprzegiel podatnych osiowo oraz wprowadzenie do pedni osobnego, zewnetrznego lozyska oporowego. Sposób ten stwarza koniecz¬ nosc stosowania dodatkowego loza dla lozyska opo¬ rowego oraz ddatkowych sprzegiel podatnych.Celem wynalazku jest usuniecie opisanych wad przekladni czyli Oibnizenie ciezaru przekladni i jej obrysu przy zachowania warurików prawidlowej pracy jej elementów.Zgodnie z wytyczonym zadaniem opracowano przekladnie o odpowiednim ukladzie strukturalnym 582673 polegajacym na tym, iz lozysko poprzeczno-wzdluz¬ ne walu napedzanego jest osadzone we wsporni¬ ku, który stanowi integralna czesc loza przeklad¬ ni lub, który jest zamocowany bezposrednio albo za posrednictwem korpusu do tego loza, przy czym 5 loze stanowi -czesc skladowa przekladni iub czesc skladowa ukladu nosnego smiglowca, zas wal na¬ pedzany jest polaczony z wyjsciowym stopniem przekladni za pomoca znanego sprzegla podatnego.W przekladni wedlug wynalazku uzyskano niski 10 ciezar oraz maly obrys zapewniajac elementom przenoszacym moc geometryczne warunki wspól¬ pracy zgodne z zalozonymi przez konstruktora, co umozliwia znaczne podwyzszenie wytezenia tych elementów, a tym samym zmniejszenie ich wymia- 15 rów i ciezaru. Cecha ta nie jest wynikiem duzej wytrzymalosci korpusu i jego nieodksztalcalnosci cieplnej, a osiagnieta zostaje dzieki zastosowaniu odpowiedniego ukladu strukturalnego.Sila wzdluzna dzialajaca na wal napedzany (ciag 20 wirnika nosnego) przenoszona jest na loze prze¬ kladni poprzez wydzielony wspornik na najkrótszej drodze,, nie obciazajac korpusu. Ugiecia walu na¬ pedzanego, spowodowane dzialaniem sily poprzecz¬ nej, nie sa przenoszone na inne elementy prze- 25 kladni, poniewaz wal polaczony jest z jej stop¬ niem wyjsciowym za posrednictwem sprzegla po¬ datnego. Umozliwia to jednoczesnie zmniejszenie wymiarów srednicowych, a zarazem ciezaru walu napedzanego,- poniewaz w tym ukladzie wymaga- 30 nia dotyczace jego sztywnosci moga byc obnizone.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie rozwiazania konstrukcyjnego na rysunku, który przedstawia schematycznie przekladnie glów¬ nego zespolu napedowego smiglowca w przekroju, 35 którego plaszczyzna przechodzi przez os wirnika nosnego i jest prostopadla do osi walów napedo¬ wych.Jak- pokazano na rysunku — jest to przeklad¬ nia trzystopniowa, której pierwszy stopien stano- 40 wia kola zebate stozkowe 1 i 2, drugi stopien — kola zebate walcowe 3 i 4, a trzeci stopien — przekladnia planetarna skladajaca sie z kola slo¬ necznego 5, satelitów 6, kola pierscieniowego 7 i kosza 8 satelitów 6. Kola zebate 2 i 3 stanowia 45 integralna calosc. Kolo zebate 4 osadzone jest na laczniku rurowym 9 stanowiacym przedluzenie wienca kola slonecznego 5. Kosz 8 satelitów 6 4 zwiazany jest z walem napedzanym 10 za pomoca sprzegla podatnego 11.Wal napedzany 10, na którym osadzony jest wir¬ nik nosny (nie pokazany na rysunku) podparty jest w górnej czesci korpusu 12 lozyskiem po¬ przecznym 13 oraz we wsporniku 14 lozyskiem poprzeczno-wzdluznym 15 lub ich zespolem. Kor¬ pus 12 przekladni i wspornik 14 przymocowane sa do loza 16, które zwiazane jest z konstrukcja nosna smiglowca (nie pokazana na rysunku) albo stanowi czesc skladowa przekladni. Zespól kól zebatych 3 i 4 jest ulozyskowany w sztywnym jarzmie stalowym 17 zamocowanym do korpusu 12 wykonanego ze stopu lekkiego.Silniki poprzez sprzegla jednokierunkowe (nie pokazane na rysunku) i zespoly kól zebatych stoz¬ kowych 1 i 2 napedzaja przekladnie zbiorcza (kola zebate walcowe 3 i 4). Z przekladni tej moc prze¬ kazywana jest lacznikiem rurowym 9 na kolo slo¬ neczne 5 przekladni planetarnej. Z kosza 8 sate¬ litów 6 moc jest przenoszona na wal napedzany 10 za pomoca sprzegla podatnego 11, a nastepnie — na wirnik nosny (nie pokazany na rysunku) smiglowca.Opisana przekladnia moze byc zastosowana tak¬ ze do szybkich jednostek plywajacych. W tym przy¬ padku naped przenoszony jest bezposrednio z sil¬ ników na kola walcowe 3, natomiast wal nape¬ dzany zwiazany jest ze sruba. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Przekladnia zebata*wielostopniowa glównych ze¬ spolów napedowych statków powietrznych, zwlasz¬ cza smiglowców, której wal napedzany obciazo¬ ny sila skosna przechodzi wspólsrodkowo przez po¬ szczególne stopnie przekladni, przy czym korpus przekladni wykonany jest ze stopów lekkich, zna¬ mienna tym, ze lozysko poprzeczno-wzdluzne (15) walu napedzanego (10) jest osadzone we wspor¬ niku (14), który stanowi integralna czesc loza (16) lub który jest zamocowany bezposrednio albo za porsednictwem korpusu (12) do loza (16), przy czym loze (16) stanowi czesc skladowa przekladni lub czesc skladowa ukladu nosnego smiglowca, wal na¬ pedzany (10) zas jest polaczony z wyjsciowym stop¬ niem (5, 6, 7 i 8) przekladni za pomoca znanego sprzegla podatnego (11).KI. 62 c, 12/04 58267 MKP B 64 d PL