PL58200B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.IX.1969 58200 KI. 42 c, 7/04 MKP G 01 t fuC& UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Wladyslaw Konopko, Stanislaw Mar¬ szalek, Karol Hertling Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Sposób pomiaru rozwarstwienia skal w dolowych wyrobiskach górniczych i urzadzenie do stosowania tego sposobu i Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru roz¬ warstwienia skal zalegajacych w stropie lub spagu wyrobisk górniczych i urzadzenie do sto¬ sowania tego sposobu.W kopalniach obserwuje sie wszechstronne przemieszczenie skal do wyrobisk czyli jego za¬ ciskanie. Zjawisko to nie jest dotychczas doklad¬ nie poznane. Przeprowadzono obszerne badania zaciskania wyrobisk ograniczajac sie do poznania przemieszczen punktów znajdujacych sie na pla¬ szczyznach skal odslonietych wTyrobiskiem. Za¬ gadnienie przebiegu przemieszczen skal wew¬ natrz górotworu nie zostalo wyjasnione ze wzgle¬ du na brak odpowiednich urzadzen pomiarowych.Obecnie obserwacje prowadzi sie optycznym urzadzeniem introskopowym pozwalajacym na stwierdzenie powstawania szczelin wiekszych od 2 mm. Obserwacje te moga byc prowadzone do kilku metrów w glab górotworu, i maja ta nie¬ dogodnosc, ze nie pozwalaja na pomiar suma¬ rycznej wielkosci rozwarstwienia pakietu skal otaczajacych wyrobisko. W obecnym etapie ba¬ dan jednoznaczne i sumaryczne okreslenie prze¬ biegu zjawiska rozwarstwienia skal jest niezbed¬ ne dla wyjasnienia warunków wspólpracy obu¬ dowy z górotworem w aspekcie okreslenia mo¬ zliwosci zmniejszenia przejawów cisnienia góro¬ tworu oraz okreslenie minimalnej podpornosci obudowy w wyrobisku.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu po- 10 20 25 miaru rozwarstwienia skal umozliwiajacego ok¬ reslenie sumarycznej w7artosci rozwarstwienia pa¬ kietu skal o dowolnej grubosci oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze w otworze wiertniczym, w dowolnej odleglosci od plaszczy¬ zny odsloniecia skal, ustala sie polozenie jednego konca ciegna pomiarowego, a do drugiego konca tego ciegna, wystajacego poza plaszczyzne odslo¬ niecia skal, zamocowuje sie wyskalowane urza¬ dzenie i ustala sie równiez jego polozenie przy wylocie otwToru wiertniczego. Nastepnie na skali urzadzenia odczytuje sie \vynik pomiaru, który stanowi wartosc sumy szczelin powstalych przy rozwarstwieniu stropu. Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest miedzy innymi to, ze pozwala on na jednoczesne prowadzenie obserwacji rozwar¬ stwienia sie skal w kilku róznych punktach wy¬ robiska górniczego, przez co uzyskuje sie aktu¬ alny stan ruchu skal otaczajacych wyrobisko.Znajomosc aktualnego stanu ruchu skal pozwala na biezaco zapobiegac lub wydatnie zmniejszac zagrozenie spowodowane cisnieniem górotworu Przedmiotem wynalazku jest równiez urzadze¬ nie do stosowania opisanego powyzej sposobu po¬ miaru rozwarstwienia skal, którego istota polega na zastosowaniu korpusu w ksztalcie tulei, za¬ konczonego na obu koncach kolnierzami i zao¬ patrzonego w tuleje elastyczna opierajaca sie z jednej strony o górny kolnierz, a z drugiej stro- 5820058200 4 ny o tuleje dystansowa przylegajaca do nakretki.Wewnatrz korpusu jest osadzona rurka ze spre¬ zyna oparta jednym koncem o górny kolnierz, a drugim koncem o suwak trwale zamocowany na rurce, przy czym suwak jest przesuwnie osadzo¬ ny w podluznej szczelinie korpusu urzadzenia i ma srube do ustalania polozenia ciegna pomia¬ rowego w rurce.Poza tym na krawedzi podluznej szczeliny kor¬ pusu jest wykonana podzialka* na której odczy¬ tuje sie wielkosc przesuniecia suwaka w stosun¬ ku do korpusu urzadzenia. Glówna zaleta urza¬ dzenia wedlug wynalazku jest jego prosta kon¬ strukcja przystosowana do pracy w trudnych wa¬ runkach kopalnianych, tania w wykonaniu i pe¬ wna w dzialaniu. Taka wlasnie konstrukcja urzadzenia nie wymaga zadnego dodatkowego oprzyrzadowania, przy czym zapewnia ona moz¬ liwosc wykonywania pomiarów z dokladnoscia ±0,1 mm.Wynalazek jest blizej wyjasniony na podstawie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zamoco¬ wanie urzadzenia w otworze wiertniczym, a fig. 2 przedstawia urzadzenie w pólprzekroju — pólwi- doku.Jak uwidoczniono na rysunku urzadzenie do pomiaru rozwarstwienia skal w dolowych wyro¬ biskach górniczych sklada sie z korpusu 7 w ksztal¬ cie dwustopniowej tulei majacej w dolnej czesci wieksza, a w górnej czesci mniejsza srednice.Korpus 7 jest zakonczony na obu koncach kolnie¬ rzami 9 i 10, przy czym, ponizej górnego kolnie¬ rza 9, sa osadzone dwie tuleje, elastyczna tuleja 5 i dystansowa tuleja 11, która dolnym koncem opiera sie o nakretke 1?. W dolnej czesci kor¬ pusu 7 jest zaopatrzony w podluzna szczeline 16, na krawedzi której jest wykonana podzialka 8 dla odczytywania wartosci pomiaru.W wewnetrznym otworze 13 korpusu 7 jest osadzona przesuwnie rurka 1.4 z trwale zamoco¬ wanym suwakiem 6 wyposazonym w srube 4 do mocowania ciegna 3 w rurce 14 urzadzenia pomia¬ rowego, przy czym suwak 6 jest przesuwnie osa¬ dzony w podluznej szczelinie 16 korpusu 7. Wew¬ natrz korpusu 7, znajduje sie równiez sprezyna 15 osadzona na rurce 1,4 i opierajaca sie jednym koncem o górny kolnierz 9, a drugim koncem o suwak 6.W otworze 1, wykonanym w spagu lub w stro¬ pie wyrobiska, w dowolnej odleglosci od plasz¬ czyzny 2 odsloniecia skal ustala sie polozenie jednego konca pomiarowego ciegna 3 (np. przez zaklinowanie). Luzno wystajacy z otworu 1 dru¬ gi koniec ciegna 3 przeciaga sie przez otwór 17 w rurce 14, a nastepnie przymocowuje sruba 4 do suwaka 6 pomiarowego urzadzenia R. Po czym przez pokrecanie nakretki 12 sciska sie elastycz¬ na tuleje 5 pomiedzy górnym kolnierzem 9 a dystansowa tuleja 11 wskutek czego elastyczna i tuleja 5 pecznieje i tym samym ustala^ polozenie pomiarowego urzadzenia R w otworze 1 u jego wylotu.Sprezyna 15 odpycha rurke 14 w dól i przez to utrzymuje ciegno 3, zamocowane do suwaka 6 io stale w stanie napietym. W przypadku rozwar¬ stwienia skal miedzy punktami ustalenia ciegna 3 w otworze 1 a odslonieta plaszczyzna 2 suwak 6 przesuwa sie w urzadzeniu R wzgledem korpusu 7. Wielkosc tego przesuniecia odczytuje sie na 15 podzialte 8. Urzadzenie wedlug wynalazku moze równiez sluzyc do okreslania wielkosci osiadania powierzchni pod wplywem eksploatacji górniczej.W tym celu wykonuje sie otwory na powierzch¬ ni, w których instaluje sie urzadzenia pomiaro¬ wo we sposobem opisanym powyzej. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 1. Sposób pomiaru rozwarstwienia skal w do- 25 lowych wyrobiskach górniczych, znamienny tym, ze w otworze wiertniczym, w pewnej odleglosci od plaszczyzny odsloniecia skal, ustala sie polo-* zenie jednego konca ciegna pomiarowego, a do drugiego konca ciegna wystajacego poza te pla- 30 szczyzne zamocowuje sie wyskalowane urzadze¬ nie i równiez ustala sie jego polozenie w otwo¬ rze wiertniczym przy jego wylocie, a nastepnie odczytuje sie na skali wynik pomiaru, który sta¬ nowi wartosc sumy szczelin pozostalych przy 35 rozwarstwieniu stropu. 2. Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze ma korpus (7) w ksztalcie tulei zakonczony na koncach kolnierza¬ mi, na którym jest osadzona elastyczna tuleja (5) 40 miedzy górnym kolnierzem (9) a dystansowa tu¬ leja (11) przylegajaca do nakretki (12), natomiast wewnatrz otworu (13) korpusu (7) jest osadzona przesuwnie rurka (14) ze sprezyna (15) opiera¬ jaca sie z jednej strony o górny kolnierz (9), 45 a z drugiej strony o suwak (6) trwale zamoco¬ wany do rurki (14) i osadzony przesuwnie w po¬ dluznej szczelinie (16) korpusu (7). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze suwak (6) ma srube (4) do ustalania polozenia 50 pomiarowego ciegna (3) w rurce (14). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 2 i 3 znamienne tym, ze na krawedzi podluznej szczeliny (16) ma wykonana podzialke (8), na której odczytuje sie wartosci pomiaru w stosunku do polozenia su- 55 waka (6).KI. 42 c, 7/04 58200 MKPG Fig.

1.KI. 42 c,.7/04 58200 MKP G 01 -G- 11 12 5 17 PZG ^w Pab., zam. 7E8-69, nakl. 240 egz. PL