Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.IX.1969 58093 KI. 47 g, 21/10 MKP F16kf4lUC UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Wieslaw Niewczas, inz. Grzegorz Parfianowicz Wlasciciel patentu: Instytut Lotnictwa, Warszawa (Polska) Sposób pirotechniczny otwierania zbiorników gazów i pirozawór do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób pirotech¬ nicznego otwierania zbiorników gazów i piroza¬ wór do stosowania tego sposobu.Dzialanie dotychczas znanych zaworów do szyb¬ kiego otwierania wysokocisnieniowych zbiorników gazów opiera sie na dwóch sposobach: mechanicz¬ nym i mechaniczno-pirotechnicznym. W obu tych przypadkach przebicie przepony zamykajacej zbior¬ nik nastepowalo za pomoca specjalnej iglicy. W sposobie mechanicznym iglica jest napedzana spre- zyna zwalniana przez wyrwanie zawleczki, a w sposobie mechaniczno-pirotechnicznym — poprzez gazy powstale ze spalania ladunku pirotechniczne¬ go, za posrednictwem tloczka. Ruch wycofywania iglicy z przebitej przepony w obu sposobach na¬ stepuje pod wplywem dzialania sprezyny powrot¬ nej.Praktyka wykazala, ze ta duza liczba czesci ru¬ chomych, oprócz istotnego skomplikowania budowy zaworów, czesto jest przyczyna ich zacinania sie, szczególnie po dlugim okresie skladowania. Zdarza sie tez, ze iglica nie przebija przepony, przebija ja czesciowo, lub zakleszcza sie w przeponie po przebiciu, powodujac w efekcie dlawienie przeply¬ wu gazów. Oprócz stosunkowo skomplikowanej konstrukcji wystepuja takze trudnosci technolo¬ giczne przy wytwarzaniu odpowiedniej przepony i pózniejszym jej uszczelnieniu, glównie przy wy¬ maganiach wieloletniej szczelnosci. Wszystko to daje dosc znaczna niepewnosc dzialania, a ponie- 10 15 20 25 waz zawory takie maja glówne zastosowanie w urzadzeniach awaryjnych, lub w ukladach automa-i tycznej regulacji, to juz ich samo nieprawidlowe dzialanie powoduje powazne konsekwencje.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i nie¬ dogodnosci. Aby osiagnac ten cel wytyczono sobie zadanie opracowania takiego sposobu otwierania zbiornika, który zapewnia duza szybkosc i pewnosc dzialania jak równiez i zaworu do tego sposobu.Zgodnie z wytyczonym zadaniem pewne i szybkie otwarcie zbiornika uzyskuje sie wedlug wynalazku przez zniszczenie elementu zamykajacego zbiornik gazu, np. przepony, przez bezposrednie wybucho- wo-termiczne dzialanie gazów powstalych ze spa¬ lania materialów wybuchowych.Przedmiotem wynalazku jest równiez pirozawór do szybkiego otwierania zbiornika, posiadajacy przepone umieszczona bezposrednio pomiedzy ob¬ szarem zbiornika gazu, a obszarem komory spa¬ lania materialów wybuchowych, przy czym pomie¬ dzy przepona a korpusem inicjatora umieszczona jest plytka z otworkami.Sposób ten gwarantuje niezawodnosc otwierania zbiorników w kazdych warunkach nawet najbar¬ dziej niekorzystnych, jak np. przeciazenie dyna¬ miczne, drgania, 2byt niska lub zbyt wysoka tem¬ peratura czy wilgotnosc, w których sposoby me¬ chaniczny i mechaniczno-pirotechniczny zawodza.Niezawodnosc ta praktycznie nie zmniejsza sie w 5809358093 miare uplywu czasu, np. po okresie wieloletniego skladowania.Opisany pirozawór cechuje calkowita pewnosc dzialania. Nie posiada zadnych ruchomych czesci mechanicznych. Jest stosunkowo prosty konstruk¬ cyjnie, a w produkcji masowej, prosty technolo¬ gicznie i co najwazniejsze przez zastosowanie sy¬ stemu samouszczelniania gwarantuje, praktycznie absolutnie, kilkuletnie i szczelne zamkniecie zbior¬ nika. Do jego zadzialania wystarczy doprowadzenie kilkaset razy mniejszej mocy niz w sposobie me¬ chanicznym. Dzieki wymienionym zaletom posiada, wiec wieksze predyspozycje do stosowania go w urzadzeniach awaryjnych i ukladach automatycznej regulacji niz dotychczas stosowane zawory.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, w przekroju po¬ dluznym wzdluz osi symetrii.W korpusie 1 zaopatrzonym w otwory: wlotowy 2 do pirozaworu i wylotowy 3 umieszczony jest inicjator 4. Inicjator 4 jest zbudowany w ten spo¬ sób, ze w korpusie 5 z bocznymi otworkami 6 jest umieszczony zapal 7 wraz z koncami przewodów 8 doprowadzajacych napiecie. Zapal 7 jest odizolo¬ wany od korpusu 5 specjalna masa uszczelniajaco- termiczna 9, która jednoczesnie uszczelnia prze¬ pusty 10 przewodów 8. Komora spalania 11 jest wypelniona podsypka prochowa 12 i zakryta plyt¬ ka 13 z otworkami 14, przy czym boczne otworki 6 zatkane sa lakierem, aby uchronic podsypke pro¬ chowa od wplywów otoczenia. Na dnie korpusu 1 pod inicjatorem 4 znajduje sie przepona foliowa 15. W przestrzeni miedzy korpusem 5 inicjatora 4 a miedzy korpusem 1 umieszczone sa: uszczelki 16, tulejka dystansowa 17 z bocznymi otworkami 6 i podkladka 18. W korpus 1 jest wkrecona tuleja 19.Wstepne zamkniecie zbiornika, przed naladowa¬ niem go gazem, uzyskuje sie przez dokrecenie tu- - lei 19, która za posrednictwem podkladki 18, usz¬ czelek 16, tulejki dystansowej 17 i korpusu 5 do¬ ciska przepone foliowa 15 do dna korpusu 1. Jed¬ noczesnie nastepuje uszczelnienie pirozaworu na bocznych powierzchniach cylindrycznych korpusów 1 i 5 poprzez odksztalcenie uszczelek 16. 5 Po naladowaniu zbiornika gazem, na skutek cis¬ nienia gazu przepona 15 wywiera nacisk na plytke 13 i w ten sposób nastepuje dalsze doszczelnia¬ nie pirozaworu i to tym lepsze im wieksze •jest cisnienie w zbiorniku. W celu otworzenia piro- 10 zaworu nalezy doprowadzic napiecie do przewo¬ dów 8. Nastepuje wtedy odpalenie zapalu 7 i wy¬ buchowe spalenie podsypki prochowej 12. Cisnie¬ nie powstalych gazów prochowych w komorze spa¬ lania 11 przewyzsza kilkakrotnie cisnienie w zbior- 15 niku i dzieki temu przepona foliowa 15 zostaje ro¬ zerwana doszczetnie, ulegajac jednoczesnie spale¬ niu, oraz otwieraja sie otworki 6. Teraz gaz moze wyplynac ze zbiornika przez otwór wlotowy 2 do komory spalania 11 i dalej poprzez otworki 6 w 20 korpusie 5 inicjatora 4 i tulejce dystansowej 17 do otworu wylotowego 3. Caly uklad zbiornik — pirozawór w dalszym ciagu pozostaje szczelny dzieki uszczelnieniu przepustów 10 przewodów 8, specjalna masa uszczelniajaco-termiczna 9. 25 PL