Pierwszenstwo: ODublikowano: 30. VIII. 1969 KI. 81 e, 10 uKnltjdiLPafertcwe90 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Norbert Wocka, Grzegorz Nowicki Wlasciciel patentu: Kopalnia Wegla Brunatnego „Turów" Turoszów (Polska) Zestaw kraznikowy przenosnika tasmowego* Przedmiotem wynalazku jest przegubowy ze¬ staw kraznikowy przenosnika tasmowego. Gumo¬ wa tasma przenosnika jest podtrzymywana przez krazniki, nadajace jej odpowiedni — nieckowy ksztalt. Krazniki razem z konstrukcja wsporcza tworza zestaw kraznikowy.Znane sa nieckowe, sztywne zestawy krazni- kowe na kozlach, wykonanie ich jest jednak pra¬ cochlonne, a ponadto stosowanie ich obniza zywotnosc tasmy. Znane sa równiez zestawy kraz- nikowe, w których krótkie krazniki z tworzywa sztucznego sa osadzone na obrotowej, elastycznej osi. Os wykonana jest w tych zestawach z liny stalowej pokrytej warstwa masy plastycznej i osa¬ dzona swymi .koncami w lozyskach tocznych, zamocowanych na konstrukcji nosnej przenosnika.Wada tych zestawów kraznikowych jest mala zywotnosc liny, co uniemozliwia ich zastosowanie do przenosników o wiekszych wydajnosciach.Stosowane sa takze liczne uklady przegubowe krazników.Zestawy takie utworzone sa z kilku krazników, których osie polaczone sa ze soba przegubowo, przy czym osie zewnetrznych krazników zestawu zawieszone sa na konstrukcji nosnej przenosnika.Uklady takie wykazuja dobre wlasciwosci ru¬ chowe — dostosowuja sie do obciazenia tasmy i maja zdolnosc tlumienia obciazen dynamicznych przenosnika. Czeste sa jednak uszkodzenia tych zestawów, spowodowane duzym obciazeniem. Sila skladowa od nadawy dzialajaca wzdluz kierunku biegu tasmy jest nadmierna w stosunku do wiel¬ kosci przekroju przegubu, którego maksymalne wymiary sa ograniczone srednica wewnetrzna 5 lozyska kraznika. Maly wskaznik wytrzymalosci przekroju na zginanie nie moze zapewnic im dlugotrwalej pracy.Celem niniejszego wynalazku jest skonstruo¬ wanie elastycznego zestawu kraznikowego, nada- 10 jacego sie do przenosników o duzych wydajno¬ sciach i odznaczajacego sie podwyzszona trwa¬ loscia.Isftota wynalazku polega na skonstruowaniu zestawu kraznikowego utworzonego z czterech 15 krazników, z których dwa — usytuowane pod najbardziej obciazona czescia tasmy sa srodko¬ wymi kraznikami.Osie tych, srodkowych krazników sa polaczone przegubowo z dwoma trójkatnymi ramami," mie-" 20 dzy którymi umieszczone sa boczne krazniki.Krazniki te maja osie równiez zamocowane prze¬ gubowo do ramy, która sama zawieszona jest na konstrukcji nosnej przenosnika za pomoca prze¬ gubu kulistego z amortyzatorem. Do polaczenia 25 zestawu kraznikowego z przenosnikiem wyko¬ rzystane sa sruby, z których kazda jednym swym koncem jest obrotowo osadzona w jednym z la¬ czonych elementów, podczas gdy drugi koniec sruby zamocowany jest przegubowo w pozosta¬ lo lej czesci laczonej tymi srubami, przy czym Sposc weaius 5802558 025 os obrotu sruby jest prostopadla do osi prze¬ gubu.Zaleta rozwiazania jest korzystny wytrzymalo¬ sciowo rozklad naprezen. Podstawowe obciazenie, dzialajace w' kierunku biegu tasmy, przenoszone jest poprzez trójkatne przestrzenne ramy. Pozwala to wyeliminowac naprezenia gnace, które zostaja odpowiednio zastapione naprezeniami rozciagaja¬ cymi i sciskajacymi w poszczególnych pretach kazdej z ram. Dalsza zaleta zestawu kraznikowego wedlug wTynalazku jest duza zdolnosc tlumienia obciazen dynamicznych, spowodowana mozliwo¬ sciami kinematycznymi ukladu, który moze wyko¬ nywac dwa podstawowe rodzaje ruchów to jest ruchy w plaszczyznie pionowej (wokól przegu¬ bów zestawu) i czesciowy ruch obrotowy (wokól osi obrotu ukladu).Dodatkowa korzyscia z zastosowania wynalazku jest mozliwosc zwiekszenia dotychczasowego roz¬ stawu zestawów kraznikowych. Zwiekszenie roz¬ stawu krazników; na trasie przenosnikowej mozli¬ we jest do osiagniecia — na skutek wykorzystania dwóch krazników nosnych do podparcia tasmy, w jej najbardziej obciazonej czesci srodkowej.Pozwala to znacznie zmniejszyc ciezar calego prze¬ nosnika i ogranicza w powaznym stopniu liczbe potrzebnych krazników do budowy danej trasy.Przedmiot wynalazku zostal przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 — przedstawia zestaw kraznikowy prze¬ nosnika w widoku z boku, fig. 2 — widok tego zestawu z góry, fig. S — przekrój przeprowadzony przez os przegubu, fig. 4 — widok z boku odmiany wykonawczej zestawu kraznikowego, fig. 5 — wi¬ dok odmiany zestawu kraznikowego z góry, fig. 6 — przekrój tej odmiany zestawu krazniko¬ wego przeprowadzony przez os przegubu, a fig. 7 — przedstawia schemat rozmieszczenia zestawów kraznikowych na trasie przenosnika.Na konstrukcji nosnej przenosnika 1 jest osa¬ dzony za pomoca przegubu kulistego zestaw kraznikowy przenosnika tasmowego. Zestaw ten sklada sie ze srodkowych krazników 2 nosnych usytuowanych wzgledem siebie równolegle i za¬ mocowanych przegubowo w oprawach 3 tworza¬ cych podstawy dwóch przestrzennych ram 4. Ra¬ my 4 wykonane sa w ksztalcie równoramiennych trójkatów, których wierzcholki 5 sa zwrócone na zewnatrz przenosnika 1. Osie 6 bocznych krazni¬ ków 7 sa umiejscowione w linii bedacej wyso¬ koscia tych trójkatówT i zamocowane przegubowo od wewnetrznej strony zestawu w oprawie 3, tworzacej podstawe ramy 4, a od zewnetrznej strony za pomoca sworznia 8, laczacego koniec psi. 6 ze wspornikiem 9 przyspawanym do wierz¬ cholka 5 ramy 4.Kazda z ram 4 jest zaopatrzona, w poblizu wierzcholka 5, w srube 10 amortyzatora II, za¬ mocowana obrotowo i przechodzaca przez otwór w przegubie kulistym. Nakretka tej sruby 10 na¬ pina wstepnie sprezyne 12 lub sciska element 5 gumowy 13 amortyzatora 11, które swymi kon¬ cami opieraja sie na talerzyku 14, polaczonym z kulistym czopem 15 przegubu.Uklad taki pozwala na uzyskanie plynnej zmia¬ ny kata niecki zestawu kraznikowego, pod dziala¬ lo niem chwilowych sil dynamicznych i samoczynny powrót do polozenia wyjsciowego.Jednoczesnie zawieszenie calego zestawu kraz¬ nikowego na dwóch srubach 10 laczacych go z przenosnikiem 1 umozliwia kolysanie sie calego 15 ukladu i tlumi szkodliwe obciazenia udarowe.Uderzenie sily skupionej w jeden ze srodkowych krazników 2 wywoluje oprócz zadzialania amor¬ tyzatorów 11 ruch wahliwy zestawu kraznikowego wokól osi obrotu. Ruch ten jest tylko czesciowym 20 obrotem, ze wzgledu na ograniczenie dalszego ru¬ chu zestawu przez sama tasme (nieuwidocznicna na rysunku) przenosnika 1. Przeciwlegly srodkowy kraznik 2 wzgledem kraznika wymuszajacego obrót, zatrzymuje zestaw po sprezystym odksztal- 25 ceniu sie tasmy do góry. Powoduje to ruch zesta¬ wu w odwrotnym kierunku, po czym zjawisko to powtarza sie parokrotnie, az do calkowitego wy¬ tlumienia energii kinetycznej uderzenia.Zestaw kraznikowy wedlug wynalazku nadaje 20 sie szczególnie do zastosowania na przenosnikach duzej wydajnosci i zmiennym obciazeniu, jakie stosowane sa na kopalniach odkrywkowych i moze byc wykorzystywany do budowy przenosników rewersyjnych. PL