Pierwszenstwo: 26.1.1966 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 15.IX.1969 58003 KI. 17 g, 3 MKP F17c */« l CZYTELNIA Urzedu Tofcnto*«go Twórca wynalazku: dr inz. Heinz Cordes Wlasciciel patentu: dr Otto Heinrich Drager, Lubeck (Niemiecka Repu¬ blika Federalna) Butla do gazu pod cisnieniem Znane sa butle do gazu pod cisnieniem lub zbiorniki gazu pod cisnieniem wykonane z two¬ rzywa sztucznego. Maja one pelny przekrój scia¬ ny z tworzywa sztucznego, przewaznie wypelnio¬ nego wlóknem szklanym. Takie butle lub zbior¬ niki maja te wade, ze sa w pewnym stopniu przepuszczalne dla gazu, a nawet i dla cieczy pod wysokim cisnieniem. Znane jest stosowanie w nich wykladziny gumowej w celu usuniecia przepuszczalnosci. Butle z wykladzina gumowa nie nadaja sie do wszelkich gazów, zwlaszcza nie na¬ daja sie do przechowywania tlenu.Dzieki wynalazkowi udalo sie uniknac wad, któ¬ re posiadaja znane butle z tworzywa sztucznego oraz osiagnac butle z tworzywa sztucznego nie ustepujace pod zadnym wzgledem znanym butlom metalowym. Butle wedlug wynalazku sa niemag¬ netyczne i odporne na korozje.Wynalazek polega na umieszczeniu we wlasci¬ wej butli ze sztucznego tworzywa wewnetrznego elementu z lekkiego metalu w ksztalcie butli.Dzieki tworzywu sztucznemu butla wytrzymuje wysokie cisnienie wewnetrzne. Przez zastosowanie odpowiedniego lekkiego metalu do wykonania butli wewnetrznej uzyskuje sie szczelnosc i od¬ pornosc na korozje.Rysunek schematyczny przedstawia przyklad bu¬ tli wedlug wynalazku w przekroju osiowym.Butla do gazu pod cisnieniem sklada sie z we¬ wnetrznego elementu 1 i nalozonego na nia przez 10 15 20 nawijanie plaszcza 2 z tworzywa sztucznego wzmo¬ cnionego wlóknem szklanym.Wewnetrzny element 1 z metalu lekkiego moze byc wykonany w jednej calosci, a moze skladac sie z polaczonych czesci. Jako lekkie metale sto¬ suje sie np. czyste aluminium, stopy aluminium nie zawierajace miedzi oraz inne niemagnetyczne metale. Korzystny jest dobór takiego metalu lek¬ kiego, którego rozciagliwosc co najmniej odpowiada rozciagliwosci plaszcza 2 z tworzywa sztucznego.Dzieki temu zapewnia sie, ze odksztalcenie wyni¬ kajace z wewnetrznego cisnienia nie spowoduje oddzielenia wewnetrznego elementu od plaszcza.Oddzielenie to moglo by byc przyczyna powsta¬ nia nieszczelnosci.Czesc 3 wewnetrznego elementu 1 blisko dna ma uksztaltowane rozszerzenie 3a w postaci stoz¬ kowej. Ma to na celu zabezpieczenie przed zesliz¬ giwaniem sie tworzywa sztucznego podczas nawija¬ nia. Podobnie i w bliskosci krócca butli, wewnetrz¬ ny element 1 ma stozkowe rozszerzenie 4a.Nakladanie plaszcza przeprowadza sie podczas obracania Zbiornika wewnetrznego dookola wzdluz¬ nej osi 5, a mianowicie wprowadza sie na ten zbiornik wlókna szklane pod okreslonym katem.Nawijanie przeprowadza sie tam i z powrotem, aby osiagnac krzyzowanie nawijanych warstw.Nastepnie wprowadza sie na nawiniete wlókno tworzywo sztuczne w stanie cieklym. 5800358003 Wewnetrzny element 1 w czesci srodkowej mo¬ ze byc cylindryczny, a po obu koncach winien byc na zewnatrz tak uksztaltowany, aby przyje¬ ty dla srodkowej czesci kat nawijania w stosun¬ ku do osi 5 nadawal sie równiez do nawijania az do obu konców 3 i 4.Wewnatrz elementu 1 w króccu 4 jest umiesz¬ czona tuleja z wewnetrznym gwintem, która jest rozszerzona po stronie zwróconej do srodka butli.Rozszerzenie to moze byc stozkowe. Dzieki nie¬ mu tuleja nie moze byc wycisnieta z butli pod wplywem cisnienia wewnetrznego, a ponadto roz¬ szerzenie to stanowi opór przy wkrecaniu zaworu, Który z duza sila zostaje docisniety do czolowej sciany 8, przy czym do uszczelnienia czolowej sciany 9 tulei 6 wzgledem czolowej powierzchni 8 sluzy pierscieniowa uszczelka 10. Jako usz¬ czelka 10 moze byc zastosowane miekkie szczeliwo, które pod cisnieniem w butli uszczelnia czolowa powierzchnie 8 elementu 1 oraz wkrecany zawór nie uwidoczniony na rysunku.Powierzchnia czolowa 8 krócca 4 wewnetrznego elementu 1 moze miec dwa lub wieksza ilosc na¬ ciec sluzacych do chwytania i unieruchamiania butli podczas wkrecania zaworu.Dno wewnetrznego elementu 1 moze miec po zewnetrznej strome wglebienie 12 badz osiowy wystep, azeby ulatwic zamocowanie butli w ma¬ szynie do nawijania. PL