PL57966B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 13.IV.1965 Fraincja Opublikowano: 16.VIII.l 969 57966 KI. 21 d1, 54 MKP H 02 k 3/ UKD Wspóltwórcy wynalazku: Jacaues Carlier, Henri Nithart Wlasciciel patentu: Societe Generale, de Constructions Electriaues et Mecaniaues (ALSTHOM), Paryz (Francja) Sposób zaklinowania pretów w zlobkach generatorów pradu zmiennego Przedmiotem wynalazku jest sposób zaklino¬ wania uzwojen pretowych dwuwarstwowych w zlob¬ kach generatorów pradu zmiennego.W wirujacych maszynach elektrycznych prety uzwojen umieszczone w zlobkach poddane sa dzialaniu sil elektrodynamicznych, wytwarzanych oddzialywaniem pola rozproszenia na przeplyw pradu w precie. Ta sila elektrodynamiczna skie¬ rowana jest do dna zlobka i dla okreslonego zlob¬ ka, proporcjonalna jest do kwadratu natezenia pradu; sila modulowana jest z podwójna czesto¬ tliwoscia w stosunku do czestotliwosci pradu.We wspólczesnych maszynach duzej mocy, sily dzialajace moga osiagnac dla pradu znamionowe¬ go, od 100 do 200 niutonów na centymetr preta lub wiecej, oraz wartosci dziesiec do dwudziestu razy wieksze na skutek dzialania pradu zwarcio¬ wego. Jezeli krawedz dolna preta nie opiera sie dokladnie o dno zlobka, to zmienne sily elektro¬ dynamiczne moga spowodowac drganie preta z uszkodzeniami mechanicznymi i w niektórych przypadkach spowodowac szkodliwe iskrzenie elektryczne.Poniewaz proces wytwarzania pretów na ogól zawiera czynnosci takie jak nawijanie izolacji tas¬ mowej, suszenie, impregnowanie, formowan'e i wypalanie, trudno wiec uzyskac w koncowym procesie powierzchnie preta, która dokladnie przy¬ legalaby do powierzchni metalowej zlobka.Sposób wedlug wynalazku zapobiega wyzej wy¬ mienionym niedogodnosciom przy zaklinowaniu pretów uzwojeniowych w zlobkach generatora.Sposób ten zapewnia bardzo dokladne oparcie krawedzi preta o dno zlobka i/lub dobry styk po- 5 miedzy obu pretami uzwojenia dwuwarstwowego w jednym zlobku.Istotna cecha tego sposobu polega na umieszcza¬ niu pomiedzy dolnym pretem a dnem zlobka i/lub pomiedzy obu pretami uzwojenia dwuwarstwo- 10 wego, tasmy plastycznej, która jest odksztalcalna w chwili wykonywania uzwojenia, a nastepnie przemieniana w twarda tasme nieodksztalcalna i przyjmujaca dokladnie ksztalt powierzchni sty¬ kajacych sie z nia, przy czym tasma ta moze byc 15 korzystnie przewodzaca w pewnej mierze, w celu odprowadzenia pradów pojemnosciowych prze¬ wodnika pod napieciem, pozostajac jednak pod wplywem slabego pradu.Przedmiot wynalazku jest dokladniej wyjasnio- 20 ny na podstawie przykladu wykonania, uwidocz¬ nionym na rysunku, który przedstawia zlobek 1 stojana turbogeneratora, zawierajacy dwa izolo¬ wane prety 2 i 3, przy czym prety te moga posia¬ dac znieksztalcona powierzchnie, a dolny pret 3 25 moze niedokladnie dotykac do dna zlobka. Denna tasma 4, oraz posrednie tasmy 5 i 6 skladaja sie z jednej lub kilku grubych warstw wlókna szkla¬ nego, impregnowanych epoksydowa zywica poli- meryzacyjina majaca na zimno duza lepkosc od so 500 do 3000 centypauzów. 5796657966 3 W tym celu mozna stosowac na przyklad zy¬ wice epichlorohydrynow;e, takie jak araldit F fir¬ my Ciba, Epikot 828 firmy Shell lub inne podob¬ ne; zywice fenolowo-formaldehydowe, takie jak zywica 438 firmy Dow Chemical, i srodki utwar- 5 dzajace, najkorzystniej plynne, na przyklad utwar¬ dzacz 903, 905 lub 906 firmy Ciba oraz poza tym srodek przyspieszajacy polimeryzacje, na ogól skla¬ dajacy sie z aminy, który pozwala na pelne utwardzenie przy srednich temperaturach, na 10 przyklad od 90 do 110°C, która uzyskuje sie pod¬ czas wypalania stojana. Tasme z tkaniny impreg¬ nowana i nie spolimeryzowana owija sie w szczel¬ na folie z polietylenu, politereftalanu etylenu, po¬ liweglanu itd. i przechowuje sie w chlodzie do 15 czasu uzytkowania.W chwili wykonywania uzwojenia ustawia sie tasme tego rodzaju po kazdej stronie preta, przy czym strony te stykac sie beda badz z dnem zlob¬ ka, badz -z pretem wyzej polozonym, nastepnie za 20 pomoca klinów dociska sie krawedzie preta do tych tasm odksztalcalnych, które dokladnie, przy¬ legaja z jednej strony do preta, a z drugiej do blachy. Po wykonaniu uzwojenia wystarczy umies¬ cic stojan w suszarce lub podgrzac go dostatecz- 25 nie znanymi sposobami w celu utwardzania zy¬ wicy, która staje sie twarda, nieodksztalcalna i wolna od pelzania.Wedlug opisanego sposobu uzyskuje sie doklad¬ ny styk mechaniczny pomiedzy pretem, a dnem 30 zlobka, lecz nalezy przewidziec, za pomoca innych srodków, styk elektryczny pomiedzy pretem i dnem zlobka. Wedlug drugiej fazy sposobu uzy¬ skuje sie jednoczesnie te podwójne warunki — oparcia mechanicznego i styku elektrycznego. 35 W tym celu stosuje sie — jako wypelniacz wlóknisty tworzacy zbrojenie tasmy klinujacej — z tkaniny szklanej, badz z papy szklanej, badz z filcu z wlókien organicznych, na przyklad z wlókien poliestrowych uzywanych pod nazwa han- 40 dlowa tergalu, dacronu itd..., badz tez\z miesza^ niny tkanin lub filców.Tkanine lub filc impregnuje sie za pomoca za¬ wiesiny koloidalnej ,grafitu z woda. Koloidalny grafit infiltruje sie pomiedzy wlóknami, tak ze 45 po- wysuszeniu uzyskuje sie przewodzacy filc.W trakcie drugiej operacji impregnuje sie tkani¬ ne lub filc za. pomoca poliestrowej zywicy z fta- lanu alkilu zdatnego do twardniecia w ciagu dwóch faz, przechodzac w stan zelu.Wynik taki uzyskuje sie przez dodanie do zywi¬ cy katalizatora lub mieszanine katalizatorów i przyspieszaczy, takich jak nadtlenek benzoilu, nad- benzcesanu butylu trzeciorzedowego, dwutlenek kuminu i ewentualnie metalowe sole kwasów or¬ ganicznych, takich jak naftenian kobaltu. W cza¬ sie pierwszego suszenia trwajacego od jednej do dziesieciu minut przy temperaturze 60—100°C, zy- 50 55 wica przemienia sie w zel termoplastyczny. Tas¬ ma klinujaca ma wtedy grubosc 2^2,5 mm przy znacznym rozluzowaniu.Gdy tasma klinujaca umieszczona jest pomiedzy pretem, a dnem zlobka, przy czym poddana jest cisnieniu 100—150 N/cm2 przy jednoczesnym pod¬ daniu temperaturze 50—60°C, to tasma ta pelznie, formuje sie na precie, nastepnie przez utrzyma¬ nie w ciagu 12—36 godzin w temperaturze 80— 120°C zywica poddana jest drugiej przemianie, po czym twardnieje onaj staje sie nietopliwa, nie pelznie, nawet pod cisnieniem 150 N/cm2 i w tem¬ peraturach dochodzacych do 130°C. W tym stanie opornosc tasmy zawiera sie w granicach od 20 do 10000 omocentymetrów. ._ . PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patent o;-w e , 1. Sposób zaklinowania pretów w zlobkach gene¬ ratorów pradu zmiennego przez uzyskanie dok¬ ladnego przylegania powierzchni preta spoczy¬ wajacego na djiie zlobka i/lub dobrego styku pomiedzy dwoma pretami nakladanymi jeden nad drugim w jednym zlobku, znamienny tym, ze umieszcza sie pomiedzy dolnym pretem (3), a dnem zlobka i/lub pomiedzy dwoma pretami (2 i 3) uzwojenia dwuwarstwowego, tasme pla¬ styczna (4, 5, 6), która znieksztalca sie przy wykonaniu uzwojenia i która nastepnie prze¬ mienia sie w tasme twarda, nieznieksztalcalna i dokladnie przyjmujaca ksztalt powierzchni stykajacych sie wzajemnie, przy czym tasme te poza tym korzystnie, w pewnej mierze, pod¬ daje sie procesowi powodujacemu przewodze¬ nie pradu elektrycznego.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie tasme skladajaca sie z podkladu z tkaniny lub z filcu impregnowanych plastycz¬ na zywica formujaca, w która wciska sie izo¬ lowany pret, po czym powoduje sie stwardnie¬ nie zywicy, która staje sie nietopliwa i nie- plastyczna pod wplywem ciepla.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 4 i 2, znamienny tym, ze stosuje sie podklad z tkaniny lub filcu szklanego lub z wlókien poliestrowych.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie tasme impregnowana zywica epo¬ ksydowa ze srodkami utwardzajacymi i przy¬ spieszajacymi przy czym tasma ta owinieta jest w szczelna folie.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie tasme impregnowana zywica skla¬ dajaca sie z poliestru zdatnego do przetwarza¬ nia sie, przechodzac w zel plastyczny lecz nie- topliwy..
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze tkanine lub filc uprzednio impregnuje sie grafitem, przy czym koncowy wyrób posiada opornosc 20—10000 omocentymetrów.KI. 21 d1, 54 ?7966 MKP H 02 k PL