PL57957B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 15.IX.1969 57957 KI. 18 c, 1/78 MKP C CZ1 21 d A( :yteli i WKflb ^85.9 j 6J k Twórca wynalazku: prof. dr Edward Zmihorski Wlasciciel patentu: Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa (Polska) Sposób poprawy wlasnosci mechanicznych narzedzi i elementów konstrukcyjnych wykonanych ze stali stopowych Wynalazek dotyczy sposobu przeprowadzania za¬ biegów obróbki cieplnej narzedzi i specjalnych elementów konstrukcyjnych, wykonanych ze stali stopowych, szczególnie ze stali szybkotnacych, za¬ pewniajacego nadanie wymienionym wyrobom wysokiej twardosci w obszarach podpowierzchnio- wych i równoczesnie zwiekszonej ciagliwosci w rdzeniu, to jest w glebszych warstwach materialu.Dotychczasowe sposoby uzyskiwania wysokiej, po¬ wierzchniowej twardosci i wysokiej ciagliwosci rdzenia, przewaznie na stalowych elementach kon¬ strukcyjnych, polegaly na stosowaniu tak zwa¬ nej obróbki cieplno-chemicznej czyli, na przyklad, naweglania i hartowania lub azotowania i tym podobnych zabiegów cieplno-chemicznych, wzgled¬ nie przez stosowanie hartowania powierzchnio¬ wego. Powszechnie znane tez jest normalne har¬ towanie i odpuszczanie narzedzi ze stali szybko¬ tnacych i wysokostopowych, co daje jednak pra¬ wie jednakowa twardosc, ciagliwosc i inne wla¬ snosci w calym przekroju wyrobów.Sposób wedlug wynalazku polega na odpowied¬ nim ukladzie i zastosowaniu zabiegów cieplnych, to jest odpuszczania wzglednie takze wymrazania, przy scisle dobranych zakresach parametrów tem¬ peratury i czasu, zapewniajacych mozliwie maksy¬ malna ilosciowa przemiane austenitu szczatkowe¬ go na martenzyt i optymalne dyspersyjne wy¬ dzielenia fazy weglikowej tylko w podpowierzch- 30 15 25 \ niowych uzytkowych warstwach hartowanych wy¬ robów.Rdzenie hartowanych wyrobów odpuszczane sa natomiast przy takich parametrach temperatur oraz czasu, które nie zmieniaja, lecz stabilizuja i pozostawiaja mozliwie wysoka ilosc austenitu szczatkowego. Martenzyt i wydzielone wegliki na powierzchni wyrobów zapewniaja wysoka twar¬ dosc, odpornosc na scieranie, korzystne napre¬ zenia sciskajace i odpornosc na odpuszczajace powierzchniowe dzialanie wysokich temperatur, wystepujacych w czasie eksploatacji danego wy¬ robu. Natomiast duza ilosc stabilizowanego auste¬ nitu szczatkowego w rdzeniu zapewnia wysoka ciagliwosc i wytrzymalosc danego wyrobu na obciazenia dynamiczne.Na wyrobach wykonanych na przyklad ze stali szybkotnacych, poprawnie austenityzowanych uzys¬ kuje sie maksymalna i optymalnie korzystna twar¬ dosc po odpuszczaniu w zakresie temperatur okolo 550—600°C w czasie okolo 1—3 godzin. Natomiast maksymalna udarnosc, ciagliwosc oraz zmniejsze¬ nie szkodliwych naprezen wlasnych uzyskuje sie po odpuszczaniu w zakresie temperatur okolo 250—450°C. Podobnie przedstawia sie ta sprawa dla wyrobów wykonanych z wysokostopowych stali do pracy na goraco i podobnych.Sposób obróbki cieplnej wedlug wynalazku po¬ lega na hartowaniu wyrobów z optymalnie wy¬ sokich temperatur, zapewniajacych wysoka ilosc 579573 austenitu szczatkowego okolo 10—45%. Po harto¬ waniu przeprowadza sie powolne nagrzewanie do temperatury odprezenia i stabilizowania austenitu szczatkowego, czyli do temperatury okolo 250— —400°C, wytrzymujac w tej temperaturze wyro- 5 by okolo 1—3 godz. i nastepnie podgrzewa sie szybko na przyklad w kapielach lub indykcyjnie, powierzchnie wyrobów do temperatury 600—700°C, wytrzymujac w tej temperaturze zaleznie od wiel¬ kosci wyrobów 20 sekund do 5 minut. Wskazane 10 jest powtórzenie zabiegu wlasciwego odpuszczania czyli podgrzewania w zakresie od okolo 300 do 650°C, przy czasie nagrzewania 20 sekund do 5 mi¬ nut. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób poprawy wlasnosci mechanicznych na¬ rzedzi i elementów konstrukcyjnych wykonanych 2o ze stali stopowych, nadajacy wyrobom wysoka 4 powierzchniowa twardosc i wysoka udarnosc w rdzeniu, znamienny tym, ze po hartowaniu wy¬ robów stalowych w normalnych lub podwyzszo¬ nych temperaturach, zapewniajacych uzyskanie austenitu szczatkowego w ilosciach od 10—40°/o, podgrzewa sie je wolno do temperatury 250— —400°C i wytrzymuje sie w tej temperaturze 1—3 godzin w celu stabilizacji austenitu szczat¬ kowego w calym przekroju, nastepnie szybko pod¬ grzewa sie je do temperatury 600—700°C i wy¬ trzymuje sie w tej temperaturze od 20 sekund do 5 minut.
2. 2. Sposób wTedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze podgrzewanie od temperatury 250—400°C do wla¬ sciwego odpuszczania w temperaturze 600—700°C powtarza sie 2—5-krotnie.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze po hartowaniu przeprowadza sie krótkie po¬ wierzchniowe wymrazania wyrobów w czasie 5 se¬ kund do 5 minut po czym przeprowadza sie od¬ puszczanie. ZG „Ruch" W-wa, zam. 681-69 nakl. 240 egz. PL