Opublikowano: 30.VII.1969 57719 KI. 42 b, 8/01 C MKP G 01^ UKD /-¦ Twórca wynalazku: mgr inz. Wilhelm Syrek Wlasciciel patentu: Panstwowe Przedsiebiorstwo Fotogrametrii, Warsza¬ wa (Polska) Nakluwacz do zdjec pomiarowych Przedmiotem wynalazku jest nakluwacz do zdjec pomiarowych, który pozwala zaznaczyc i przeniesc polozenie punktu obserwowanego przez mikrosko¬ py przyrzadu fotogrametrycznego z jednego na drugie zdjecie pomiarowe, z wykorzystaniem efek¬ tu stereoskopowego.W fotogrametrii, przy opracowywaniu zdjec po¬ miarowych, istotne znaczenie posiada jednoznacz¬ ne nastawienie miarki pomiarowej przyrzadu foto¬ grametrycznego na okreslony punkt obrazu, wyste¬ pujacy na dwóch i wiecej szeregowych zdjeciach pomiarowych.Celem okreslenia polozenia obserwowanego punk¬ tu, przy opracowywaniu kolejnych zdjec, obserwa¬ tor najczesciej posluguje sie sporzadzonym przez siebie uprzednio odrecznym szkicem sytuacyjnym wycinka zdjecia obserwowanego w mikroskopach przyrzadu fotogrametrycznego. Postepowanie ta¬ kie jest uciazliwe i malo dokladne.Znane przyrzady, sluzace do zaznaczania na emulsji obserwowanych punktów zdjecia, z wyko¬ rzystaniem efektu stereoskopowego, posiadaja skomplikowana budowe, przez co wymagaja sta¬ rannej rektyfikacji i sa podatne na uszkodzenia mechaniczne. Dla wykonania naklucia kilku punk¬ tów na tym samym zdjeciu, kazdorazowo wyma¬ gaja strojenia modelu stereoskopowego od nowa.Przyrzady te sluza wylacznie do nakluwania, bez mozliwosci wykonywania jakiegokolwiek pomiaru.Wymagaja zatrudnienia wyszkolonych obserwato- 10 15 20 25 30 rów, niezaleznie od obserwatora wykonujacego po¬ miar na przyrzadach fotogrametrycznych, co powo¬ duje znaczny wzrost kosztów produkcji fotogra¬ metrycznej .Nakluwacz do zdjec pomiarowych wedlug wyna¬ lazku, stanowiacy dodatkowe urzadzenie, zastoso¬ wane w przyrzadach fotogrametrycznych, daje moz-. liwosc zaznaczenia na emulsji diapozytywu, nega¬ tywu zdjecia pomiarowego, okreslonego szczególu,- zaobserwowanego bezposrednio w trakcie wyko¬ nywania czynnosci pomiarowych.Przyklad wykonania wynalazku, przystosowane¬ go do stereokomparatora firmy C. Zeissa Jena (NRD), przedstawiono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia nakluwacz w przekroju poziomym, fig. 2 — nakluwacz w przekroju pionowym, a fig. 3 — wiertlo nakluwacza w przekroju pionowym.Istotnym elementem nakluwacza do zdjec po¬ miarowych, wedlug wynalazku jest jego wiertlo 1, umieszczone w tulei 4, w której moze sie obra¬ cac oraz wykonywac ruchy w plaszczyznie pozio¬ mej wraz z suwakiem 5, osadzonym na ukladzie prostopadlych prowadnic 6 i 7 tak, aby ostrze 2 wiertla 1 moglo sie pokryc z dowolnym punktem obrazu zdjecia, znajdujacego sie w danej chwili w osi obiektywów wejsciowych ukladu optycznego stereokomparatora.Prowadnica 6 osadzona na cylindrycznej prowad¬ nicy 7 moze byc odchylana ku górze dla ulatwie¬ nia dostepu do nosnika zdjecia. 57719« 57719 3 4 Wiertlo 1, w ksztalcie metalowego cylindra z ra- delkowanym kolnierzem, sluzacym jako uchwyt do nadania ruchu obrotowego, posiada ostrze 2 o rdzeniu w ksztalcie walca zakonczonego stozkiem scietym, wykonane z krysztalu przepuszczajacego swiatlo.Ostrze to osadzone jest w plytce dennej 3, wy¬ konanej z przezroczystego materialu. Swiatlo, po¬ chodzace od systemu oswietleniowego stereokom¬ paratora, przechodzi swobodnie przez plytke den¬ na 3, oswietla emulsje zdjecia umieszczonego na nosniku, tworzac w mikroskopach obraz. Natomiast promienie padajace na rdzen ostrza 2, po napot? kaniu powierzchni stozkowej, ulegaja wewnatrz rozproszeniu.Jedynie promienie, które padna na zeszlifowa- na plaszczyzne sciecia, znajdujaca sie w zasiegu glebi ostrosci obiektywów wejsciowych, przecho¬ dza do ukladu optycznego, wskutek czego na tle obrazu zdjecia i optycznej miarki pomiarowej, w polu widzenia mikroskopów stereokomparatora otrzymuje sie obraz ciemnego krazka o srednicy krysztalu oraz posrodku punkt swietlny o srednicy plaszczyzny sciecia stozka, sluzacy do dokladnego naprowadzenia ostrza 2 na obserwowany szczegól obrazu zdjecia. Przykladowo ostrze 2 wiertla 1 zo¬ stalo wykonane z diamentu, a moze byc rów- niz wykonane z innych krysztalów przepuszczaja¬ cych swiatlo oraz odpornych na scieranie.Dzialanie nakluwacza wedlug wynalazku jest nastepujace: na stereokomparatorze umocowuje sie ramki 8 nakluwacza przy pomocy dwóch srub za¬ ciskowych 9, a nastepnie na nosnikach stereokom¬ paratora umieszcza sie zdjecia pomiarowe emulsja ku górze; na ogólnych zasadach wykonuje sie stro¬ jenie bazy modelu stereoskopowego i rozpoczyna pomiar. Celem naklucia mierzonego punktu rów¬ noczesnie na obu zdjeciach po zwolnieniu srub zaciskowych 10 i 11 wprowadza sie wiertlo 1 w pole widzenia mikroskopów przy pomocy suwaka 5 5, niezaleznie dla kazdego zdjecia.Przy pomocy leniwek 12 i 13 nakluwacza na¬ prowadza sie ostrze 2, az do pokrycia punktu swietlnego, obserwowanego w krysztale ostrza 2, przez miarke pomiarowa, znajdujaca sie w sy¬ stemie optycznym stereokomparatora, a zarazem z zaobserwowanym w instrumencie szczególem zdje¬ cia. Opuszczenie i obrót wiertla 1 powoduje wy¬ wiercenie w emulsji fotograficznej otworka o srednicy równej srednicy zeszlifowanego stozka ostrza 2.Celem naklucia zadanego punktu na dalszych zdjeciach wykorzystuje sie jedno ze zdjec z pierw¬ szego stereogramu. Po zestrojeniu modelu stere¬ oskopowego nowego stereogramu, naprowadza sie jednoocznie optyczna miarke pomiarowa na na¬ kluty punkt, stereoskopowo likwiduje sie para- lakse podluzna i poprzeczna tak, aby optyczna miarka pomiarowa w drugim mikroskopie znalaz¬ la sie w identycznym punkcie obrazu zdjecia. Ce¬ lem jego utrwalenia na emulsji, naprowadza sie leniwkami 12 i 13 wiertlo 1 prawej ramki na¬ kluwacza i wykonuje naklucie na drugim zdjeciu. PLPublished: 30.VII.1969 57719 IC. 42 b, 8/01 C MKP G 01 ^ UKD / -¦ Inventor: mgr inz. Wilhelm Syrek Patent owner: National Photogrammetry Enterprise, Warsaw (Poland) A lug for measurement photos The subject of the invention is a lancet for measurement photos, which allows mark and transfer the position of the point observed by the microscopes of the photogrammetric device from one measurement photo to the other, using the stereoscopic effect. In photogrammetry, when preparing measurement photos, it is important to unambiguously set the measuring cup of the photogrammetric device on a specific point of the image, appearing on two or more serial measurement photos. In order to determine the position of the observed point, when processing subsequent photos, the observer most often uses a handwritten situational sketch of the photo observed in the microscopes of the photogrammetric device. Such a procedure is burdensome and not very precise. The known devices for marking the observed points of the photo on the emulsion with the use of the stereoscopic effect have a complicated structure, and therefore require careful rectification and are susceptible to mechanical damage. In order to perform a puncture of several points on the same image, each time requires re-tuning the stereoscopic model. These examples serve only for puncturing, without the possibility of taking any measurement. They require the employment of trained observers, independent of the observer. which makes measurements on photogrammetric devices, which results in a significant increase in the cost of photographic production. According to the invention, a device for measuring photos, which is an additional device used in photogrammetric devices, makes it possible to The possibility of marking on the diapositive emulsion, the negative of a measurement photo, a specific detail, - observed directly during the performance of measurement operations. An example of the invention, adapted to the stereocomparator by C. Zeiss Jen (GDR), is shown in the figure in which Fig. 1 shows the lancing device in a horizontal section, Fig. 2 - the lancing device in a vertical section, and Fig. 3 - a lancing device in a vertical section. The essential element of the lancing device for measurements according to the invention is its drill 1, placed in the sleeve 4, in which it can rotate and make movements in the horizontal plane with the slider 5, mounted on the system of perpendicular guides 6 and 7, so that the blade 2 of the drill 1 could coincide with any point of the image of the photo at a given moment in the axis of the input lenses of the optical system of the stereo comparator. The guide 6 mounted on the cylindrical guide 7 can be tilted upwards to facilitate access to the the photos are gone. 57719 «57719 3 4 Drill 1, in the form of a metal cylinder with a ribbed flange serving as a handle to impart a rotary motion, has a blade 2 with a cylindrical core with a truncated cone, made of light transmitting crystal. The blade is embedded in the plate bottom 3, made of transparent material. The light coming from the lighting system of the stereo comparator passes freely through the bottom plate 3, illuminating the emulsion of the photo placed on the carrier, creating an image in the microscopes. On the other hand, the rays falling on the core of the blade 2, after a nap? the conical surface can be dispersed inside. Only the rays that strike the ground plane of the cut, located in the depth of field of the input lenses, go to the optical system, so that against the background of the image and the optical measuring ruler, in the field of view of stereocomparator microscopes one obtains an image of a dark disc with the diameter of a crystal and in the center a light point with the diameter of the cone's cut plane, used to accurately align the blade 2 on the observed particular image image. For example, the blade 2 of the drill 1 is made of diamond, and may also be made of other light transmitting and abrasion-resistant crystals. The operation of the lancing device according to the invention is as follows: on the stereocomparator, the lancet frames 8 are fixed by means of two screws using Pressure 9, and then on the carriers of the stereocomparator, the measurement pictures of the emulsion are placed upwards; as a general rule, a tuning of the base of the stereoscopic model is performed and the measurement is started. In order to pierce the point to be measured simultaneously in both photos, after releasing the clamping screws 10 and 11, the drill 1 is inserted into the field of view of the microscopes using the slide 5 5, independently for each photo. The blade 2 is guided with the help of sliders 12 and 13 of the lancing device, until the light point observed in the crystal of the blade 2 is covered by the measuring ruler located in the optical system of the stereocomparator, and at the same time with the detail of the photo observed in the instrument. By lowering and turning the drill bit 1, a hole is drilled in the photographic emulsion with a diameter equal to the diameter of the ground cone of the blade 2. For the purpose of piercing a given point in the following photos, one of the photos from the first stereogram is used. After aligning the stereoscopic model of the new stereogram, the optical measuring ruler is simultaneously directed to the nailed point, and the longitudinal and transverse paraxes are stereoscopically eliminated so that the optical measuring ruler in the second microscope is at the same point on the image image. In order to fix it on the emulsion, the drill 1 of the right nipper's frame is guided with sliders 12 and 13 and a puncture is made on the second photo. PL