31.V.1963 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 30.VI.1969 57705 KI. 67 a, 12 MKP B24b UKD 44/0.6 Twórca wynalazku wlasciciel patentu: Sebastian Messerschmidt, Schweinfurt (Niemiecka Republika Federalna) Urzadzenie do docierania i szlifowania kulek Wynalazek dotyczy urzadzenia do docierania i szlifowania kulek z obracajacym sie w poziomej plaszczyznie zasobnikiem.Przy wyrobie kulek dazy sie, zgodnie z racjonal¬ nymi zasadami produkcji, nie tylko do uzyskania wiekszej dokladnosci wymiarów i ksztaltu, lecz równiez do zaoszczedzenia pracy recznej, to znaczy do uzyskania daleko idacego zautomatyzowania procesu obróbczego.Znacznym postepem w tym kierunku bylo zasto¬ powanie zasobnika pierscieniowego, zapewniajace¬ go w procesie obróbki planowy i ciagly przebieg kulek. Oczywiscie, moga tu jeszcze wystepowac zaklócenia ruchu, gdy kulki nie beda w sposób niezawodny wychwytywane i unoszone przez tar¬ cze docierakowe, a powstana one wtedy jezeli na przyklad warunki tarcia miedzy tarczami dociera- kowymi ulegna zmianie wskutek wahan w uzupel¬ nieniu smaru lub materialu sciernego albo tez wskutek nieregularnego odprowadzania pylu szli¬ fierskiego. W obszarze wlotowym urzadzenia wy¬ stepuja wtedy spietrzenia kulek. Prowadzi to na ogól do wiekszych zaklócen w produkcji a rów¬ niez do powstawania pewnej ilosci braków.Zadaniem technicznym jakie rozwiazuje urza¬ dzenie wedlug wynalazku jest stworzenie warun¬ ków do jak najbardziej samoczynnego przebiegu pracy przy docieraniu i szlifowaniu kulek poprzez natychmiastowe wykrycie i usuniecie zaklócen w unoszeniu kulek przez tarcze docierakowe. 10 15 25 W tym celu wedlug wynalazku w obszarze wlo¬ towym kulek do tarcz docierakowych umieszczone jest ramie do pomiaru stykowego grubosci war¬ stwy kulek, elektrycznie uruchamiajace zaleznie od polozenia tego ramienia urzadzenia sygnalowe i/lub sterujace procesem obróbki. Czynnosc kon¬ troli przebiegu obróbki odbywa sie zatem w takim miejscu, ze wszelka . nieprawidlowosc przebiegu pracy mozna wykryc juz w chwili jej powsta¬ wania.W najprostszym przykladzie rozwiazania kon¬ strukcji ukladu elektrycznego wystarcza zastoso¬ wanie sygnalu optycznego, akustycznego lub inne¬ go tak, aby pracownik obslugujacy natychmiast mógl interweniowac. Jest jednak równiez mozliwe zastosowanie urzadzen regulujacych przebieg ob¬ róbki w rózny sposób a w najprostszym przypad¬ ku unieruchamiajacych urzadzenie.W tej postaci wykonania wynalazku, stykowe ramie pomiarowe wchodzi promieniowo do urza¬ dzenia wlotowego kulek do tarczy docierakowej.Jest ono umieszczone w lozyskach dookola osi stycznej do urzadzenia wlotowego kulek. Uwzgled¬ nia sie te okolicznosc, ze zaklócenie w obiegu ku¬ lek pojawia sie przede wszystkim bezposrednio w urzadzeniu wlotowym kulek tarcz docierakowych.Dzieki promieniowemu umieszczeniu ramienia sty¬ kowego uzyskuje sie dostateczny zakres obrotów tego stykowego ramienia pomiarowego.Okazalo sie, ze jest rzecza szczególnie wskazana 577053 :. zastosowanie zderzaków ograniczajacych zakres obrotu stykowych ramion pomiarowych. Zderzaki te ustawia sie odpowiednio do kazdorazowych wa¬ runków pracy. Zatem kazdorazowo w zaleznosci od wielkosci obrabianych kulek, mozna w najpro¬ stszy sposób dopasowac zakres obrotu stykowych ramion pomiarowych.Ponadto wynalazek dotyczy takiego rozmieszcze¬ nia miejsc regulacyjnych, aby stykowe ramie po¬ miarowe wspóldzialalo przynajmniej w dwóch róz¬ nych polozeniach z jednym z dwóch równolegle wlaczonych ogniw przelaczeniowych ukladu regu¬ lacyjnego, sygnalizacyjnego lub podobnego. Ogniwo przelaczeniowe odpowiadajace górnemu polozeniu obrotowemu jest przy tym zwykle zamkniete, a ogniwo przelaczeniowe odpowiadajace dolnemu polozeniu obrotowemu zwykle jest otwarte.Wskutek tego stykowe ramie pomiarowe przy wznoszacych sie zlozach kulek nadaje sygnal itp. przez otworzenie jednego wylacznika, a przy swym ruchu na dól po usunieciu zaklócenia i po usunie¬ ciu spietrzenia kulek, przede wszystkim powoduje zamkniecie wylacznika, otworzonego przy zaklóce¬ niu. Normalna prace mozna jednak podjac dopiero wtedy, gdy po dalszym obnizeniu sie stykowego ramienia pomiarowego uruchomi sie równiez dru¬ gi wylacznik.W dalszym ciagu znamienna cecha wynalazku jest to, ze do stykowego ramienia pomiarowego przynalezny jest przynajmniej jeden regulowany wylacznik drazkowy, który ze swej strony od¬ dzialywa na ogniwa przelacznikowe ukladu regu¬ lacyjnego, sygnalizacyjnego lub podobnych ukla¬ dów.Powierzchnia stykowa ramienia, pomiarowego znajdujaca sie na warstwie kulek, jest zaopatrzo¬ na w wykladzine odporna na scieranie. Do tego celu nadaje sie skóra i tworzywa sztuczne wyka¬ zujace nie tylko duza trwalosc, ale równiez nie uszkadzaja kulek.W innym przykladzie wykonania wynalazku mozna przylaczyc do stykowego ramienia pomiaro¬ wego regulator predkosci przy napedzie zasobnika.W ten sposób mozna na przyklad przez zmniej¬ szenie obrotów odbieraka przeciwdzialac dalszemu wzrostowi spietrzania kulek w obszarze wlotowym kulek do docierakowych tarcz. W tym celu mozna skonstruowac tak uklad elektryczny urzadzenia, aby regulatorowi obrotów zasobnika zostal przy¬ dzielony wylacznik unieruchamiajacy naped za¬ sobnika tak, aby dzialal on dopiero wtedy, gdy spietrzenie kulek nadal wzrasta mimo zmniejsze¬ nia liczby obrotów zasobnika. ' Ponadto wedlug wynalazku zaopatruje sie sty¬ kowe ramie pomiarowe w regulator do regulowa¬ nia nadmiaru smaru i nadmiaru materialu scier¬ nego lub do regulowania tylko nadmiaru smaru lub tez nadmiaru materialu sciernego. Regulator ten dziala przy kazdorazowym zaklóceniu i prze¬ rywa optymalne warunki tarcia miedzy tarczami docierakowymi.Urzadzenie wedlug wynalazku uwidoczniono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie docierakowe w czesciowym przekroju pionowym przez urzadzenie wlotowe kulek wzdluz linii I—I na fig. 2, fig. 2 — urzadzenie w rzucie poziomym a fig. 3 — urzadzenie w przekroju wzdluz liiiii HI — HI na fig.2. *¦ Urzadzenie ma dwie tarcze docierakowe, równo- 5 legle wzgledem siebie i osadzone obrotowo na osi pionowej. Dolna tarcza docierakowa 1 ma szereg wspólsrodkowych rowków 2 do prowadzenia kulek 3. Naprzeciwko tarczy 1 poruszajacej sie w kie¬ runku strzalki 4, znajduje sieenieruchoma górna- io tarcza docierakowa5. : ; Tarcze 1 i 5 umieszczone sa mlmosrodowo* wzgledem obejmujacego je pierscieniowego zasob¬ nika 6 skladajacego sie; z powierzchni dennej 8 i dwóch bocznych scian 9, 10. 15 Wlot 11 kulek stanowi wyjecie w ksztalcie wy¬ cinka kola w górnej docierakowej tarczy 5 i plozy 12 przegradzajacej to wyjscie.Sciany boczne plozy 12 w swej czesci 13 tworza luki styczne do zewnetrznej ograniczajacej sciany 20 9 zasobnika 6, a jej koniec 14 umocowany jest w obudowie tarczy docierakowej. Ploza 12 przegra¬ dza promieniowo zasobnik 6 tak, ze kulki 3 dopro¬ wadzane przez zasobnik 6 z kierunku pokazanego strzalka 15 zbaczaja ze swego toru kolowego 25 i wprowadzane sa pod wlot 11 miedzy docierako¬ we tarcze 4, 5, zas tylna strona plozy 12 prowadzi kulki opuszczajace tarcze docierakowe do zasob¬ nika 6 w kierunku pokazanym strzalka 7.Na plozie 12 usytuowano korpus 16 walka 17, 30 a na koncu tego walka zamocowane jest za po¬ moca radelkowanej sruby 19 stykowe ramie po¬ miarowe 18 siegajace w obszar wlotowy zasobnika swym koncem pomiarowym. Koniec pomiarowy ramienia 18 zakonczony jest plytka 20 zaopatrzona 35 na jej powierzchni stykowej z kulkami w (nie pokazana na rysunku) wykladzine odporna na scieranie z tworzywa sztucznego lub ze skóry.W korpusie 16 znajduja sie dwa nastawne zde¬ rzaki 21 ograniczajace obustronnie kat obrotu wa- 40 hajacego sie wedlug strzalki 22 ramienia 18. Wi¬ delki 23 ramienia 18 oddzialywuja za pomoca dwóch nastawnych zderzaków 24 na dzwignie 25 drazkowego wylacznika 26 umieszczona w obudo¬ wie 27. Dzwignia 25 za porcoca elementów 28 od- 45 dzialywuje na przyciski 29, 30 dwóch wylaczni¬ ków 31 i 32 równolegle polaczonych pod wzgledem elektrycznym.Jezeli z dowolnej przyczyny w obszarze wloto¬ wym urzadzenia ilosc kulek wzrasta powyzej do- 50 puszczalnej grubosci warstwy, jak to pokazano liczba 42, to podnosza one ramie pomiarowe 18 zgodnie z kierunkiem strzalki 43, a tym samym przez obrót walka 11 i nacisk jednego ze zderza¬ ków 24 oddzialowywuja na dzwignie 25 której je- 55 den z elementów 28 poprzez przycisk 30 otwiera zwykle zamkniety wylacznik 32, co na przyklad powoduje wylaczenie silnika napedzajacego zasob¬ nik i jednoczesnie zapalenie sie lampki sygnaliza¬ cyjnej. 60 W ten sposób obslugujacy pracownik zostaje powiadomiony o nadmiernym spietrzeniu sie ku¬ lek 42. Gdy spietrzenie kulek 42 samoczynnie lub przy udziale pracownika Ustepuje, to wtedy ramie 18 opada w kierunku przeciwnym do kierunku 45 strzalki 43 i zamyka sie automatycznie wylacznik5 57705 6 32 co nie powoduje jeszcze wlaczenia silnika na¬ pedzajacego zasobnik. Dopiero przy dalszym obni¬ zeniu sie ramienia pomiarowego 18 ponizej nor¬ malnej grubosci warstwy kulek w obszarze wloto¬ wym 11 zasobnika drugi element 28 drazkowego wylacznika 26 wciska przycisk 29 wylacznika 31 i dopiero teraz zostaje wlaczony silnik napedowy .zasobnika 6, jak równiez wylaczone urzadzenie sygnalizacyjne. Dopiero, gdy warstwa kulek we wlocie 11 ponownie osiagnie swoja normalna gru¬ bosc, wówczas polaczenie pomiedzy stykami 28, 29 przerywa sie, otwiera sie wylacznik 31 i uklad powraca do polozenia wyjsciowego.Oczywiscie wynalazek nie ogranicza sie tylko do przykladu wyzej opisanego i przdstawionego na ry¬ sunku. Mozliwe sa liczne odmiany, które nie od¬ biegaja od zasadniczej mysli wynalazku. PL