Wynalazek ten dotyczy generatorów drgan, a w szczególnosci metody i srodków wytwarzania pradów rzeczywiscie stalej czestotliwosci przez ruch drgajacej sztab- ki.W generatorach drgan, szczególnie za¬ wierajacych czesc mechanicznie drgajaca, których typ ogólny sklada sie z widelek strojowych, wprawianych w ruch przez e- lektromagnes wzbudzany srodkami zalez- nemi od drgan tych widelek lub przez zró¬ dlo zewnetrzne, prad w obwodzie zewnetrz¬ nym (uzytkowym) jest znieksztalcony badz co do czestotliwosci, badz co do formy swej, wskutek wadliwosci ukladu drga¬ jacego. Jedna z przyczyn tego znieksztal¬ cenia jest niesymetryczny uklad przy¬ rzadów w rodzaju mikrofonów lub in¬ nych zlozonych czesci polaczonych z cze¬ scia drgajaca. Inna przyczyna znieksztal¬ cenia pradu sa niesymetryczne wlasnosci samych tych czesci skladowych.Celem wynalazku jest wytwarzanie pradu nieznieksztalconego o czestotliwosci stalej przy pomocy urzadzenia, zawieraja¬ cego czesc drgajaca. Ceche wynalazku sta¬ nowi uzycie czesci skladowych (mikrofo¬ nów) symetrycznie polaczonych z czescia drgajaca.Ten i inne cele, które sie ujawnia w miare uwidaczniania istoty wynalazku, osia¬ gaja sie przez mechaniczne urzadzenie drga¬ jace, pozwalajace osiagnac pewna czesto¬ tliwosc przy pomocy zawieszenia drgaja-cej cz$sci w jej punktach wezlowych i sy¬ metryczne w stosunku do niej rozlozenie poszczególnych czesci sluzacych do wpra¬ wiania jej w ruch.Nowe cechy wynalazku szczególowo wyliczaja zalaczone zastrzezenia patento¬ we. Sam wynalazek, jego cele i zalety, spo¬ sób i urzadzenie wyjasniaja nastepujacy o- pis oraz zaleczony rysunek,, na którym fig, 1 przedstawia rzut poziomy urzadzenia, wytwarzajacego prad drgajacy, zbudowane¬ go wedlug wynalazku, a fig. 2 — rzut bocz¬ ny oraz czesciowy przekrój jednego z umo- cowan czesci drgajacej.Zgodnie z fig. 1 czesc drgajaca sklada sie ze sztabki 1 mogacej drgac z okre¬ slona czestotliwoscia dla wywolania cze¬ stotliwosci wytworzonych drgan. Sztabka 1 jest umocowana obrotowo w swych punk¬ tach wezlowych 2 w ten sposób, ze tworzy punkt przeciw-wezlowy posrodku oraz dwa punkty przeciw-wezlowe na koncach. Otrzy¬ muje sie w ten sposób drgania znane pod nazwa drgania ,, swobodnie-swobodnego*'.Teorja dzialania i wytwarzania drgan tego rodzaju o pewnej okreslonej czestotliwosci jest szczególowo wylozona w zgloszeniu brytyjskiem Nr 16 718/25.Urzadzenie wprawiajace sztabke 1 w ruch sklada sie z elektromagnesu 3, umie¬ szczonego w srodkowym punkcie przeciw- wezlowym. Elektromagnes jest wzbudzany pradem ze zródla 9, przeplywajacym przez opornik 6 i wylacznik 5; natezenie pradu tego zmienia sie w zaleznosci od drgan sztabki na skutek dzialania mikro¬ fonu 4, umieszczonego w srodkowym punk¬ cie przeciw-wezlowym sztabki naprzeciw elektromagnesu 3. Amplituda drgan, a wiec i ilosc pradu w obwodzie zewnetrznym lu¬ zytkowym) jest regulowana zapomoca o- pornika 6.Prad w obwodzie, zawierajacym mikro¬ fony 7, opory 10, pierwotne uzwojenie transformatora 8 i baterje 9, zmieniaja co do natezenia mikrofony 7, umieszczone na obu przeciwleglych koncach sztabki. U- zwojenie wtórne transformatora 8 jest po¬ laczone z zasilanym obwodem L, który wy¬ tworzone drgania moze przekazywac od¬ powiednim urzadzeniom uzytkowym. Natu¬ ralnie drgania moga byc wzmocnione w ra¬ zie potrzeby. Opory 10 sluza do nadania stalosci równowadze obwodu zewnetrzne¬ go przez wprowadzenie stalego oporu szcze¬ gólnie do oporów mikrofonów. Na zyczenie moga byc te opory wlaczone do cewki pier¬ wotnej.Mikrofony 4 i 7 skladaja sie z czesci 20 o oporze zmiennym, lekko przycisnie¬ tej do sztabki 1 i spoczywajacej na podsta¬ wie 22. Lekkie cisnienie pozwala sztabce poruszac sie swobodnie, zaleznie od sily wprawiajacej ja w ruch i wprowadza naj¬ mniejsze tlumienie drgan, wskutek czego otrzymuje sie czysta i nieznieksztalcona forme pradu , gdyz opór mikrofonu zwiek¬ sza sie lub zmniejsza zaleznie od kierunku ruchu sztabki. Typ mikrofonu o zmiennym oporze, jaki moze tu byc zastosowany, zo¬ stal opisany w patencie angielskim Nr 186 896.Odpowiedni sposób montowania sztab¬ ki 1 jest wskazany na fig. 2. Sztabka 1 jest umocowana w obsadzie 2 zapomoca dwóch sciskajacych ja ostrzy 11 i 12. Sposób ten zmniejsza znacznie tarcie i pozwala na swobodny ruch drgajacej czesci sztabki.Sztabke wprawia sie w drganie po¬ czatkowe przez zamkniecie wylacznika 5.Stosownie do drgan sztabki zmienia sie synchronicznie opór mikrofonu 4. Prad od¬ powiedniej czestotliwosci powstaje w ob¬ wodzie powodujacym ruch sztabki i zawie¬ rajacym elektromagnes 3, którego wzbu¬ dzanie zmienia sie w ten sam sposób i u- trzymuje drganie sztabki o czestotliwosci rezonansowej. Mikrofony 7, dzialajace na punktach przeciwleglych po przeciwleglych stronach sztabki podlegaja tym samym zmianom oporu i powoduja zmiany nateze¬ nia pradu o czestotliwosci rezonansowej — 2 —clo drgan sztabki, który to prad przeplywa przez dwie polowy pierwotnego uzwój enia transformatora 8.Poniewaz mikrofony 7 znajduja sie po przeciwleglych stronach sztabki 1, ruch tej sztabki powoduje zmniejszenie oporu jed¬ nego z mikrofonów oraz powiekszenie opo¬ ru drugiego z nich, tak ze zmiana pradu w dwóch polowach pierwotnego uzwojenia transformatora 8 jest przeciwnego znaku.Stad powstaje analogja z ukladem wzmac¬ niaczy „push-pull" dla otrzymania zmian praau w| uzwojeniu wtórnem transformato¬ ra 8.Czesci przeznaczone do wprawiania w ruch sztabki oraz mikrofony mozna prze¬ stawic lub wogóle sztabka moze byc wpra¬ wiana w ruch z jakiegokolwiek punktu przeciw-wezlowego, a mikrofony sa umie¬ szczone w innych punktach przeciw-wezlo¬ wych bez wplywu na sposób dzialania ca¬ lego urzadzenia. Sztabke mozna równiez umocowac w wiekszej ilosci punktów, niz dwa, dla otrzymania innego typu drgan ,,swobodnie-swobodnych" o wiekszej ilosci przeciw-wezlów, co pozwala otrzymac drga¬ nia o wysokiej czestotliwosci.Urzadzenie drgajace powyzej opisane, którego poszczególne czesci wspóldzialaja dla wytworzenia nadzwyczaj czystego co do formy pradu w obwodzie zewnetrznym, odznacza sie symetrycznem rozlozeniem w stosunku do srodka drgajacej sztabki czesci urzadzenia, tak ze reakcje sztabki nie u- legaja rzeczywiscie znieksztalceniu. Mikro¬ fony sa polaczone sposobem ,,push-pull* tak, ze nawet harmoniczne czestotliwosci rezonansowej sztabki sa wyeliminowane dla lepszego oczyszczenia formy pradu w ob¬ wodzie zewnetrznym.Urzadzenie zbudowane wedlug tego wynalazku wytwarza drgania o wiekszej czystosci formy i stalosci czestotliwosci niz podobne urzadzenie zaopatrzone tylko w jeden mikrofon.Poza tern, urzadzenie drgajace posiada prosta konstrukcje mectianicznai nie wy¬ maga w1 praktyce ponownego regulowania po przeniesieniu w drugie miejsce dla uzy¬ cia W polaczeniu z innemi przyrzadami. PL